ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΗΜΕΡΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 2011

5^η Ιουνίου είναι αφιερωμένη στην παγκόσμια ημέρα του περιβάλλοντος. Ο εορτασμός αυτός πρέπει να είναι ελπίδα για αναστροφή, λίγο πριν την καταστροφή. Στην Πάτρα, στις 4 Ιουνίου 2011, ο Σύλλογος Προστασίας Υγείας και Περιβάλλοντος της περιοχής του Κέντρου Υγείας Χαλανδρίτσης και άλλες 10 περιβαλλοντικές εκδηλώσεις του Νομού Αχαΐας συμμετείχαν στις κοινές εκδηλώσεις που έγιναν για το περιβάλλον στον πεζόδρομο της Ρήγα Φεραίου και Γεροκωστοπούλου. Σύνθημα ήταν: «Αγαπώ τον πλανήτη μου, αγαπώ τον τόπο μου», «Είμαι ενεργός πολίτης, είμαι υπεύθυνος παραγωγός και καταναλωτής, ώστε όχι μόνο η 5^η Ιουνίου αλλά κάθε μέρα να είναι για το καλύτερο περιβάλλον και ποιότητα ζωής».
Ο Σύλλογος έκανε αισθητή την παρουσία του με Stand, πανό φυλλάδια και ποδήλατα. Νέοι και νέες, μέλη και φίλοι του Συλλόγου μοίραζαν έντυπα και γλυκίσματα στους διερχόμενους.

Ο εορτασμός συνεχίσθηκε και την 5^η Ιουνίου, ημέρα Κυριακή, με την καθιερωμένη Θεία Λειτουργία, υπέρ της προστασίας του Φυσικού Περιβάλλοντος στο γραφικό εκκλησάκι της Παναγίας στη Σπηλιά της Άνω Καλλιθέα. Τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη μας, που έλλειπε εκτός Πατρών, τον εκπροσώπησε ο Πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Παπαγεωργίου, Αρχιερατικός Επίτροπος Φαρρών και μέλος του Συλλόγου. Επίσης παρευρέθη και συλλειτούργησε ο π. Χριστοφόρος από την Ιερά Μονή Γηροκομείου Πατρών. Η ομιλία του π. Δημητρίου είχε ως εξής:

«Η σημερινή ημέρα είναι αφιερωμένη παγκοσμίως στο φυσικό περιβάλλον. Με τις ευχές και τις ευλογίες του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, τελούμε σήμερα στο γραφικό αυτό εκκλησάκι Θεία Λειτουργία και αναπέμπουμε ευχές και ικεσίες προς τον Ύψιστο για τη σωτηρία της φύσεως, την οποία τα τελευταία χρόνια ο άνθρωπος έχει οδηγήσει ένα βήμα πριν την τελική της καταστροφή, που σημαίνει βεβαίως και τη δική του καταστροφή, το δικό του θάνατο και αφανισμό.

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης είχε προγραμματίσει να είναι σήμερα μαζί μας, όπως το έχει πράξει και στο παρελθόν, όμως Εκκλησιαστικές υποχρεώσεις, τον ανάγκασαν να βρίσκεται μακριά μας και εκτός της Ιεράς Μητροπόλεως των Πατρών.

Η Εκκλησία μας σήμερα τιμά την μνήμη της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου που έγινε το 325 στη Νίκαια της Βιθυνίας. Στη Σύνοδο αυτή η Εκκλησία μας αντιμετώπισε την αίρεση του Αρείου, ο οποίος διαστρέβλωνε την ορθή πίστη για το πρόσωπο του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, και από Θεό και Δημιουργό του σύμπαντος κόσμου, το κατέβαζε στην κτιστή δημιουργία, σαν ένα από τα πολλά δημιουργήματα του Θεού, το πιο τέλειο, αλλά δημιούργημα.
Αυτήν την αιρετική διδασκαλία του Αρείου, η Εκκλησία μας την αντιμετώπισε και έδωσε σκληρούς αγώνες για να επικρατήσει και να λάμψει η αλήθεια. Όχι μόνο τότε, την περίοδο του Αρειανισμού, αλλά πάντοτε, όταν χρειαζόταν, οι Πατέρες της Εκκλησίας μας έδιναν το δυναμικό τους παρόν και αντιμετώπιζαν τα διάφορα προβλήματα, είτε αυτά ήσαν εκκλησιαστικά ή κοινωνικά, με την ίδια ευαισθησία και γι’ αυτό τους έχομε οδηγούς μας και οδοδείκτες μας.Σήμερα, το μεγαλύτερο πρόβλημα του ανθρώπου είναι η καταστροφή του Φυσικού περιβάλλοντος, όχι σε τοπικό αλλά σε παγκόσμιο επίπεδο.

Το φαινόμενο του Θερμοκηπίου, η παγκόσμια κλιματική αλλαγή, η μείωση του όζοντος, η όξινη βροχή, η ατμοσφαιρική ρύπανση, η ρύπανση του εδάφους και του υδροφόρου ορίζοντα, η εξαφάνιση ειδών από το φυτικό και ζωικό βασίλειο, η διάβρωση του εδάφους και η ερημοποίησή του, η καταστροφή υδροβιοτόπων, η απώλεια των 2/3 των τροπικών δασών, τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα και η ηχορύπανση, είναι μερικά από τα περιβαλλοντικά προβλήματα που συνιστούν την οικολογική κρίση.

Οι συνέπειες των προβλημάτων αυτών δημιουργούν: Αύξηση της θερμοκρασίας, τήξη των πάγων στους δύο πόλους της γης και εξαφάνιση των παγετώνων. Αυτό σημαίνει ότι η στάθμη της θάλασσας θα ανέβει πολύ ψηλά και πολλές παραθαλάσσιες πόλεις, χωριά και νησιά ολόκληρα θα καταποντιστούν. Επίσης έχομε ακραία καιρικά φαινόμενα, αύξηση παθήσεων του δέρματος, άλλα προβλήματα υγείας, μείωση του πρασίνου, εξάντληση των φυσικών πόρων της γης, έλλειψη ειδών διατροφής, αύξηση των θανάτων από ασιτία και έλλειψη του νερού, διεύρυνση του χάσματος «Βορρά – Νότου», καταστροφή της γεωργικής παραγωγής, δηλητηρίαση του εδάφους από τα φυτοφάρμακα κ.λ.π.

Στη χώρα μας κάθε χρόνο χάνονται 500.000 στρέμματα δασικής έκτασης από πυρκαγιές και παράνομες καταλήψεις και εκχερσώσεις. Παράγονται 3.000.000 τόνοι σκουπίδια και 300.000 τόνοι ηλεκτρονικά απόβλητα με τοξικά και καρκινογόνα υλικά που καταλήγουν σε χωματερές, συνήθως παράνομες, με αποτέλεσμα την ρύπανση του περιβάλλοντος και του υδροφόρου ορίζοντα σε ακτίνα 10 χιλιομέτρων από τη χωματερή. Αυτό σημαίνει πως η ρύπανση αλλά και η διάβρωση, καταστρέφουν στην πατρίδα μας έκταση εδάφους, κάθε χρόνο, όσο είναι το νησί της Πάτμου. Κύριος αίτιος της καταστροφής του Φυσικού Περιβάλλοντος είναι ο άνθρωπος και μόνο ο άνθρωπος. Εδώ έχομε διαστροφή του ανθρώπου και του προορισμού του.

Πλάσθηκε από το Θεό και εγκαταστάθηκε στον «παράδεισο της τρυφής», ως κορωνίδα της Δημιουργίας, «εργάζεσθαι και φυλάσσειν αυτόν», δηλαδή να είναι ορθολογικός διαχειριστής της. Να έχει παραγωγικό και δημιουργικό έργο, ως αντιπρόσωπος του Θεού, αλλά και ως επιστάτης και φύλακας του φυσικού κόσμου. Βλέπομε στην Αγία Γραφή, πως η Φύση είναι φτιαγμένη για τον άνθρωπο. Να συνυπάρχει με τον άνθρωπο. Είναι δωρεά του Θεού στον άνθρωπο. Όχι στον άνθρωπο μιας συγκεκριμένης εποχής, αλλά σε όλους τους ανθρώπους. Είναι δωρεά στο ανθρώπινο γένος.

Αυτό τον επιφορτίζει με την ευθύνη ότι πρέπει να την παραδώσει και στις επερχόμενες γενεές. Η δημιουργία είναι κληρονομιά και δεν επιτρέπεται κάποιος ή κάποιοι να την καταναλώνουν ολοκληρωτικά. Ο Θεός την έδωσε για όλες τις γενιές. Μέσα στον παράδεισο υπήρχε αρμονική συνύπαρξη ανθρώπου και Δημιουργίας. Αυτή η αρμονία διαταράχθηκε με την αμαρτία των Πρωτοπλάστων. Με τη πτώση και την παρακοή, ο άνθρωπος δεν εναντιώνεται μόνο στο θέλημα του Θεού, αλλά και διαφοροποιεί τη στάση του και στη δημιουργία.
Ο άνθρωπος δεν βλέπει την κτίση ως εκπρόσωπος του Θεού, αλλά ως σφετεριστής. Δεν την βλέπει σαν δώρο Θεού, αλλά σαν αντικείμενο χρήσης, χωρίς αγάπη και στοργή. Με βουλιμία και εγωκεντρισμό, τα πάντα για τη δική του εξυπηρέτηση, τα πάντα θυσιάζονται στο βωμό του κέρδους και της δικής του μόνο καλοπέρασης. Από χρήστης γίνεται καταχραστής.

Και σήμερα, που ο πλανήτης μας, με μαθηματικά ακρίβεια, οδηγείται σε ανεπανόρθωτη και ολοκληρωτική καταστροφή, και πάλι οι Πατέρες της Εκκλησίας, έχουν πολλά να μας πουν για το θέμα αυτό και να μας δώσουν συγκεκριμένες λύσεις. Ο άνθρωπος για να σωθεί πρέπει να μετανοήσει. Να αλλάξει νου, να αλλάξει πορεία. Να δει την κτίση σαν θείο δημιούργημα, του οποίου δεν είναι ιδιοκτήτης αλλά διαχειριστής και φροντιστής. Οι Πατέρες της Εκκλησίας μας, πολλά χρόνια πριν υπογράμμιζαν την αλήθεια των ίσων δικαιωμάτων στη χρήση των υλικών αγαθών.

Ο άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος λέει χαρακτηριστικά ότι «όλα τα πράγματα και τα χρήματα σ’ αυτόν τον κόσμο, είναι κοινά για όλους τους ανθρώπους, όπως ακριβώς είναι κοινά το φως και ο αέρας που αναπνέουμε, και όπως είναι κοινή η βοσκή για όλα τα άλογα ζώα και στις πεδιάδες και στα βουνά». Με το παράδειγμα αυτό ο άγιος Συμεών επισημαίνει πόσο χειρότερος και από τα άλογα ζώα γίνεται ο άνθρωπος, όταν επιβουλεύεται τους συνανθρώπους του και τους στερεί τη χρήση αγαθών, που θα έπρεπε να μοιράζεται μαζί τους.
Τα ζώα ενστικτωδώς έχουν τη συναίσθηση της χρήσης των βοσκοτόπων τους και όχι την αίσθηση της μόνιμης κατοχής τους. Ο άνθρωπος αυτό το ξεχνάει, και το ξεχνάει γιατί δεν έχει αγάπη.

Ο αββάς Ισαάκ ο Σύρος λέει ότι τα ζώα παύουν να είναι άγρια για τον άνθρωπο όταν οσφραίνονται το άρωμα της αγάπης και της αγιότητας. Όταν ο άγιος Αντώνιος επισκέφθηκε τον άγιο Παύλο το Θηβαίο, το κοράκι έφερε διπλή ποσότητα ψωμιού. Ένα λιοντάρι βοήθησε τον αββά Ζωσιμά στον ενταφιασμό της οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας. Ο άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ είχε ως καλλίτερο φίλο του μια αρκούδα. Ο άγιος Μόδεστος θεράπευε άγρια ζώα. Ο άγιος Γεράσιμος ο Ιορδανίτης, περιποιήθηκε ένα λιοντάρι και από τότε έγινε αχώριστος σύντροφός του.

Ο γέροντας της Πάτμου π. Αμφιλόχιος Μακρής (1888-1970), απαιτούσε από τους εξομολογουμένους, σ' ένδειξη μετάνοιας, να φυτεύουν ένα δέντρο, επειδή -όπως έλεγε συνήθως- "όποιος φυτεύει δέντρο φυτεύει ελπίδα, φυτεύει ειρήνη, φυτεύει αγάπη και έχει τις ευλογίες του Θεού".

Και θα κλείσω με ένα γράμμα που έστειλε μια μαθήτρια της Β΄ Δημοτικού, 8 χρονών, από το Χαλκούτσι Αττικής, στον πρωθυπουργό, στο οποίο περιγράφει με συγκλονιστικό τρόπο τη συντελούμενη φυσική καταστροφή, τις επιπτώσεις στην υγεία μας και ιδιαίτερα των νέων παιδιών, και ζητάει τη βοήθεια των αρμοδίων:

ΠΡΟΣ Οποιουσδήποτε αρμόδιους και υπεύθυνους Ανθρώπους.

Τώρα τελευταία είμαι πολύ λυπημένη. Ακούω και βλέπω στην τηλεόραση ότι πολλοί κάτοικοι της Αττικής και Βοιωτίας υποφέρουμε γιατί το νερό που πίνουμε και πλενόμαστε είναι μολυσμένο με το καρκινογόνο εξασθενές χρώμιο, με το οποίο κάποιοι κακοί βιομήχανοι μολύνουν τα υπόγεια νερά και τον Ασωπό, όπως και τη θάλασσα και ό,τι τρώμε χωρίς να υπακούουν στους Νόμους.

Η μητέρα μου λέει ότι οι κακοί βιομήχανοι πρέπει να αλλάξουν συμπεριφορά ή να τιμωρηθούν αυστηρά. Ο πατέρας μου λέει ότι από τους πολιτικούς, σπάνια, πολύ σπάνια, γίνεται κάτι σωστό, λογικό και δίκαιο. Και είναι πολύ απογοητευμένος και λυπημένος. Είμαι και εγώ λυπημένη γιατί δεν θέλω να αρρωστήσω από την κακία κάποιων. Ούτε θέλω να πεθάνω. Αγαπώ τη Ζωή, τη Φύση και τους Ανθρώπους. Απορώ όμως. Πώς υπάρχουν άνθρωποι που θέλουν να κάνουν το κακό; Μήπως θέλουν να πλουτίζουν κάνοντας το κακό; Πώς μπορούν να φτιάχνουν τον δικό τους «παράδεισο», σκορπώντας γύρω τους τις αρρώστιες και το θάνατο; Εγώ αγαπώ τους βιομήχανους. Ακόμα και τους κακούς, γιατί πιστεύω ότι μπορούν να γίνουν καλοί και ευλογημένοι. Αρκεί να το θελήσουν.

Τους αγαπώ μάλιστα, έστω και αν αυτοί με σκοτώνουν. Ο κ. Πρωθυπουργός όμως πρέπει να πάρει τα μέτρα του και να τους δείξει το σωστό δρόμο.

Ελπίζω ότι το γράμμα μου αυτό θα φέρει καλά αποτελέσματα.

Χαλκούτσι Ωρωπού, 7-10-2007, Σας χαιρετώ

Η μικρή Αγγελική Γαβριέλλα Παπαγιάννη.

Μετά τη Θεία Λειτουργία, προσφέρθηκε καφές και γλυκίσματα στους εκατοντάδες παρευρισκομένους. Ακολούθησε εκδήλωση στο Δημοτικό Σχολείο Κ. Καλλιθέας με ομολία από την καθηγητή του Πανεπιστημίου Πατρών κ. Ευάγγελο Μαραζιώτη με θέμα: «Πυρηνικοί ενεργειακοί σταθμοί – ασφάλεια και περιβάλλον», η οποία άφησε άριστες εντυπώσεις.

Μαθητές του Σχολείου Καλλιθέας βραβεύτηκαν για τις εκθέσεις που έγραψαν για το περιβάλλον. Χορευτικά τμήματα του ανωτέρω σχολείου, ολοκλήρωσαν τις εκδηλώσεις.

ΑΠΟΝΟΜΗ ΒΕΒΑΙΩΣΕΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ Ι.Ε.Κ. ΠΑΤΡΩΝ

Τὴν Δευτέρα 4 – 7 – 2011, στὸ Παρεκκλήσιο τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως, τῆς Παναγίας «Ἄξιον ἐστί», ἐδόθησαν ἀπὸ τὸν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη μας κ.κ. Χρυσόστομο, οἱ τίτλοι Σπουδῶν στοὺς Ἀποφοίτους τοῦ Τμήματος Ἐκκλησιαστικῆς Κατάρτισης τοῦ Ι.Ε.Κ. Πατρῶν.

Παρόντες στὴν Ἐκδήλωση ἦταν ὁ Διευθυντὴς τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Λυκείου Πατρῶν κ. Ἰωάννης Κόττορος, καὶ οἱ Καθηγητὲς τοῦ Σχολείου, ὡς καὶ ὁ Διευθυντής τοῦ Ι.Ε.Κ. κ. Δημήτριος Δημακόπουλος καί ὁ ὑποδιευθυντής, τοὺς ὁποίους ἰδιαιτέρως εὐχαρίστησε ὁ Σεβασμιώτατος γιὰ τὴν ἀρίστη συνεργασία, τόσο με τὸν Ἐπίσκοπο, ὅσο καὶ μεταξύ τους γιὰ τὴν καλὴ καὶ ἀποδοτικὴ λειτουργία τοῦ ἐν λόγω Τμήματος.

Ἀπευθυνόμενος στοὺς Ἀποφοίτους ὁ Σεβασμιώτατος, τοὺς μίλησε μὲ πατρικὴ ἀγάπη γιὰ τήν ὡραία ἀπόφασή τους, νὰ σπουδάσουν στὸ συγκεκριμένο Τμῆμα τοῦ Ι.Ε.Κ. καὶ ἂν ὁ Θεὸς οἰκονομήσῃ, νὰ ὑπηρετήσουν ὡς Κληρικοὶ τὴν Ἁγία μας Ἐκκλησία.
Τοὺς μίλησε γιὰ τὴν ἀξία τοῦ πνευματικοῦ ἀγῶνα στὴ ζωὴ καὶ μάλιστα στὴν ἐποχή μας, ἀλλὰ καὶ γιὰ τὴν δυσκολία αὐτοῦ τοῦ ἀγῶνα καὶ τοὺς συνέστησε νὰ ἔχουν ἀκράδαντη πίστη στὸ Θεὸ καὶ ζωντανὴ σχέση μὲ τὴν Ἁγία μας Ἐκκλησία. Τέλος, εὐχήθηκε σὲ ὅλους πᾶσαν χαράν καί χάριν, ὑγεία καὶ εὐλογία παρὰ τοῦ ἐν Τριάδι προσκυνουμένου Θεοῦ ἡμῶν.

Χαιρετισμό καί εὐχαριστίες ἀπηύθυνε ὁ Διευθυντής τοῦ Ι.Ε.Κ. κ. Δημήτριος Δημακόπουλος, ὡς καί ὁ Διευθυντής τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Λυκείου Πατρών κ. Ἰωάννης Κόττορος.

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΟ ΑΓΙΟ ΟΡΟΣ - ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΙΕΚ ΠΑΤΡΩΝ

ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΙΕΚ ΠΑΤΡΩΝ

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΟ ΑΓΙΟ ΟΡΟΣ 2011

ΚΥΡΙΑΚΗ 8-5-2011, ΤΩΝ ΜΥΡΟΦΟΡΩΝ
Με τις ευλογίες του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ το Εκκλησιαστικό ΙΕΚ Πατρών πραγματοποίησε εκπαιδευτική, ποιμαντική και προσκυνηματική επίσκεψη στο Άγιο Όρος από 8 έως 14 Μαΐου 2011. Συμμετείχαν 20 μαθητές μαζί με τους καθηγητές Πρωτοπρεσβύτερο π. Δημήτριο Παπαγεωργίου, τον Διευθυντή του ΙΕΚ κ. Δημήτριο Δημακόπουλο και τον κ. Πολύβιο Μπρακατσέλο. Πατρων

Κυριακή 8 Μαΐου 2011
Ώρα 9.00 μμ. ξεκινήσαμε την προσκυνηματική μας επίσκεψη στο Άγιο Όρος από τα ΚΤΕΛ του νομού Αχαΐας με προορισμό την Θεσσαλονίκη.

Δευτέρα 9 Μαΐου 2011
Ώρα 4.30 πμ φθάσαμε στη Θεσσαλονίκη και έπειτα από εκεί στο ΚΤΕΛ Χαλκιδικής με προορισμό μας την Ουρανούπολη.
Ώρα 8.15 πμ άφιξη στην Ουρανούπολη, τακτοποίηση των Διαμονητηρίων και λίγη ξεκούραση μετά από το ολονύκτιο ταξίδι.
Ώρα 09.45 πμ αναχώρηση από την Ουρανούπολη με προορισμό τη Δάφνη επίνειο του Άγιου Όρους. Στη διαδρομή θαυμάσαμε από τη θάλασσα το ήρεμο Αγιορείτικο τοπίο, τους αρσανάδες (μικρά λιμανάκια των Ιερών Μονών), καθώς επίσης και τις Ιερές Μονές Δοχειαρίου, Ξενοφώντος και Παντελεήμονος.
Ώρα 12.00 μμ άφιξη στη Δάφνη και από εκεί προορισμός οι Καρυές πρωτεύουσα του Αγίου Όρους. Ιερό προσκύνημα στον Ιερό Ναό Πρωτάτου, όπου φυλάσσεται η θαυματουργός εικό να της Παναγίας μας ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ». Ο υπεύθυνος φύλακας, ο Μοναχός Αρσένιος μας διηγήθηκε την ιστορία του Πρωτάτου, της εικόνας της Παναγίας «Άξιον Εστίν» και μας μίλησε για τον μεγάλο αγιογράφο Πανσέληνο που αγιογράφησε το ναό.
Οι Καρυές είναι η έδρα της κοινότητος του Αγίου Όρους. Ο συνοικισμός υπήρχε από τις αρχές του 10ου αι. και ονομαζόταν «Μέση». Εκεί ήταν εγκατεστημένος ο «Πρώτος», δηλαδή η διοικητική κεφαλή της μοναχικής κοινότητας. Εκεί βρισκόταν και ο κεντρικός ναός της χερσονήσου, το λεγόμενο «Πρωτάτον», το οποίο αποτελούσε τον βασικό χώρο των λατρευτικών και διοικητικών συναθροίσεων των αθωνιτών μοναχών. Ο Ναός είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Ήταν και περί το 960 μ.Χ., κατεδαφίσθηκε και οικοδομήθηκε στη θέση του ο υπάρχων. Οι τοιχογραφίες του, καμωμένες περί το 1300, είναι έργα του μεγάλου Βυζαντινού αγιογράφου, της Μακεδονικής Σχολής, «Πανσελήνου». Στο Πρωτάτο φυλάσσεται η θαυματουργός εικόνα του «Άξιον Έστιν». Δίπλα στο ναό βρίσκεται το κτήριο όπου συνεδριάζει η Ιερά Κοινότης και ο πύργος όπου φυλάσσεται το αρχείο με πολλά έγγραφα, μεταξύ των οποίων τα «Τυπικά» του 972 καί του 1045, θεωρημένα με τις υπογραφές των αυτοκρατόρων Ιωάννου Τσιμισκή και Κωνσταντίνου Μονομάχου, αντιστοίχως.
Ώρα 1.00 μμ: Αμέσως μετά το προσκύνημα μας συνεχίσαμε για την Μονή Κουτλουμουσίου.
Η Ιερά Μονή Κοτλουμουσίου: Βρίσκεται στη βορειοανατολική πλευρά του Αγίου Oρους, πολύ κοντά στις Καρυές. Από έγγραφο της μονής πιστοποιείται η ύπαρξη της μονής το 1169, ενώ η μονή με τη σημερινή μορφή της ιδρύθηκε τον 14ο αι. Βρίσκεται στην έκτη θέση μεταξύ των μονών του Αγίου Oρους, είναι κοινοβιακή και κατοικείται από 73 μοναχούς (1990).
Το καθολικό της μονής χτίστηκε το 1540 και ακολουθεί το ρυθμό των υπολοίπων καθολικών των μονών του Αγίου Όρους, δηλαδή είναι ορθογώνιο, με τρούλλο και περιβάλλεται από κόγχες. Το τέμπλο του ναού χρονολογείται από τον 19ο αι. και θεωρείται από τα πιο αξιόλογα των ναών του Aθω. Εκτός του καθολικού η μονή διαθέτει πολλά παρεκκλήσια.
Η βιβλιοθήκη της μονής περιέχει 662 χειρόγραφους κώδικες και 3.500 έντυπα βιβλία
Μετά το παραδοσιακό κέρασμα από τον αρχοντάρη, ο εντεταλμένος Μοναχός μας τακτοποίησε στα κελιά μας, πληροφορώντας μας και το πρόγραμμα της ιεράς Μονής. Μια μικρή ξεκούραση και αναχώρηση προορισμό το κελί του γέροντα Παϊσίου στην Παναγούδα. Μετά από μια μαγευτική διαδρομή στην όμορφη αγιορείτικη φύση φθάσαμε στο κελί του Γέροντα Παΐσίου Μετά το σχετικό κέρασμα με λουκούμι και φρέσκο νερό από την πηγή προσκυνήσαμε το παρεκκλήσιο του αγίου γέροντα, είδαμε το φτωχικό κελί του, πήραμε έτσι την ευλογία του και ζητήσαμε από τον μοναχό που βρίσκεται τώρα εκεί και που έζησε από κοντά τον π. Παΐσιο, να μας πει λίγα από την άγια ζωή του τα οποία θα είναι χρήσιμα σε μας που είμαστε κληρικοί ή υποψήφιοι κληρικοί.
Αμέσως μετά επισκεφτήκαμε το κελί του Ιερομονάχου Γρηγορίου. Ο π. Γρηγόριος, μας άνοιξε την αγκαλιά του και μας υποδέχθηκε λέγοντάς πολύ ωφέλιμους και εποικοδομητικούς λόγους. Ανέφερε το χωρίο του Αγίου Γρηγορίου Νύσσης που λέει ότι η πορεία μας ως Χριστιανού είναι «από αρχής εις αρχήν», μια πορεία δηλαδή συνεχόμενη. Αυτή η πνευματική πορεία γίνεται πράξη στο Άγιο Όρος, στο περιβόλι της Παναγίας. Ανέφερε ότι από το 1966, πολλοί νέοι μοναχοί πήγαν στο Άγιο Όρος και άρχισε μια νέα περίοδος πνευματικής ζωής και προσφοράς.
Επιπλέον έδωσε συμβουλές στους κληρικούς και στους υποψήφιους κληρικούς και ανέφερε ότι η ιεροσύνη είναι το ύψιστο αξίωμα που έδωσε ο Θεός στον άνθρωπο: Αν δεν ήταν άνθρωπος ο διακονών δεν θα εύρισκε ροή η θεία χάρις. Είναι μεγάλη ευθύνη αυτή η χάρις. Πολλοί γέροντες απέφευγαν την ιεροσύνη με δέος γιατί είχαν σεβασμό σε αυτήν. Από δέος ο γέροντας Παΐσιος δεν πλησίασε την ιεροσύνη διότι μια μέρα άκουσε απ’ το ιερό βήμα σαν έναν ήχο σφαγής αρνιού την ώρα που ο ιερέας έλεγε θύεται ο αμνός του Θεού. Φοβερή πνευματική αξία η ιεροσύνη, που όπως λέγει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος «ούτε στους αγγέλους δεν την έδωσε ο Θεός».
Ο Άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης λέγει ότι την ημέρα της κρίσεως, εαν, ου μη γένοιτο, ένας ιερέας πάει στην κόλαση θα του αφαιρεθεί η ιεροσύνη θα την πάρει πίσω, γιατί δεν μπορεί η ιεροσύνη να κολάζεται. « Πάντας μεν ο Θεός ου χειροτονεί, διά πάντων όμως ενεργεί» λέγει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ενεργεί δια πάντων. Με ανάλογες σκέψεις ας προσεγγίσουμε το Άγιο Θυσιαστήριο ευγνωμονούντες τον Κύριο μετά φόβου και τρόμου.
Μετά από την επίσκεψη στο κελί του Πατρός Γρηγορίου επισκεφθήκαμε το κελί του πατρός Γαβριήλ, ο οποίος μας ανέφερε ότι η Αγία Γραφή είναι αληθινή και αυτό αποδεικνύεται από τους επιστήμονες σήμερα. Ανέφερε το περιστατικό με τον Ιησού από την Ναυή που στάθηκε ο ήλιος και μεγάλωσε η ημέρα. Κάποιος άλλος επέκρινε τα έργα του Θεού. Ήταν καλοκαίρι και καθόταν κάτω από μια βελανιδιά και λέει κοίτα τι σάπια βελανιδιά, αν ήταν κολοκυθιά θα ήταν καλύτερα, θα προσέφερε περισσότερα. Μετά από λίγο πέφτει ένα βελανίδι και τον χτυπά, τότε συνήρθε και λέει αν το βελανίδι ήταν κολοκύθι τι θα πάθαινα.». Ο Θεός τα πάντα τα εποίησε εν σοφία. Μετά από τις συμβουλές του Γέροντα αναχωρήσαμε για να παρακολουθήσουμε την ακολουθία του εσπερινού στην Ιερά Μονή Κουτλουμουσίου
Ώρα 5.00 μμ: Ακολουθία του Εσπερινού, ακολούθησε η βραδινή τράπεζα και μετά το απόδειπνο και η προσκύνηση Ιερών Λειψάνων.
Ώρα 8.00 μμ: Προσκληθήκαμε σε πνευματική συζήτηση στο χώρο της Ι. Μονής κοντά στους ξενώνες. Άνοιξε τη συζήτηση ο εντεταλμένος μοναχός, έλλειπε ο Ηγούμενος, αναφερόμενος στη κυρία Θεοτόκο, η οποία αν και δεν αναφέρεται στα Ευαγγέλια, ήταν η πρώτη μυροφόρος. Είναι αρχέτυπο της ζωής των χριστιανών, αλλά και της μοναχικής ζωής . Τριών χρονών εισάγεται στο Ναό και τρέφεται με θείο άρτο και κυρίως το λόγο του Θεού. Στο περιβάλλον της απόλυτης ησυχίας συγκέντρωσε τον πόνο των ανθρώπων και την προσδοκία τους. Βίωσε το ολοκληρωτικό δόσιμο στο Θεό και τον θείο έρωτα. Έζησε το βίο της ησυχίας, ησυχαστικό βίο. Η Θεοτόκος άνοιξε τον δρόμο της ησυχίας και της υπακοής σε εμάς. Δεν κατέχει τίποτα και δεν κατεχόταν από τίποτα. Είναι η Δευτέρα Εύα της υπακοής. Η πρώτη Εύα απεδείχθη ανυπάκουη. Η Παναγία μας συνδέεται με το Άγιο Όρος. Η παρουσία της Θεοτόκου είναι δυναμική.
Ο Θεός την εξέλεξε για το έργο της σωτηρίας του κόσμου. Είναι ο βασιλιάς όχι γιατί κάθεται σε θρόνο αλλά επειδή είναι σταυρωμένος. ( Ιωάννης Χρυσόστομος). Συμπάσχει με όλους τους ανθρώπους. Αυτή η αγάπη Του τον έκανε να κατέβει στη γη και να γίνει ένας από εμάς. Ο πρωτότοκος αδερφός μας. Οι Άγιοι της ερήμου σκληροί με τον εαυτό τους αλλά όχι με τους άλλους, αγαπούν και συμπάσχουν.

Τρίτη 10 Μαΐου 2011
Ώρα 3.00: Άρχισε η πρωινή ακολουθία στην Ι. Μονή Κουτλουμουσίου διήρκησε μέχρι τις 6.30. Μικρή ξεκούραση και πριν αναχωρήσουμε (9,15΄ π.μ.) μας προσέφεραν πλούσιο πρωϊνό, δεν θα μέναμε για την Τράπεζα, ετοιμασμένο με αγάπη για μας. λίγη ξεκούραση
Αμέσως μετά το πρωινό αναχωρήσαμε για τις Καρυές. Επισκεφθήκαμε το κελί του Αγίου Νικολάου του Βραχνιώτη, στο οποίο είναι γέροντας ο π. Ιωακείμ, ο οποίος κατάγεται από την Πάτρα. Μας υποδέχθηκε με χαρά, μας ξενάγησε στους χώρους του κελιού του, προσκυνήσαμε στο εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου και ψάλλαμε το «Χριστός Ανέστη» και το απολυτίκιο του αγίου Νικολάου.
Στο μικρό, αλλά καταδεχτικό αρχονταρίκι μας κέρασε, μας καλωσόρισε στο Όρος και μας μίλησε, μετά από σχετική παράκλησή μας, για την πνευματικές αξίες που πρέπει να έχουν οι άνθρωποι και ιδιαίτερα οι κληρικοί και οι μοναχοί. Μας μίλησε για την ολοκληρωτική αφιέρωσή μας στο Θεό, για τον θεϊκό έρωτα, αλλά και την αγάπη χωρίς όρια.
Συνέχεια στην επίσκεψή μας, μετά από μικρή παραμονή και ελεύθερο χρόνο στις Καρυές για διάφορα ψώνια, είχε το κελί του Αγίου Νικολάου του Ψαρά, στο οποίο εγκαταβιώνει ο π. Αρτέμιος, που κατάγεται και αυτός από την Πάτρα. Το κελί του είναι το αρχαιότερο στις Καρυές. Μας περίμενε, γιατί είχε πληροφορηθεί την επίσκεψή μας στο Άγιο Όρος, και η χαρά που δοκίμασε ήταν πολύ μεγάλη. Μετά την προσκύνησή μας στο εκκλησάκι, καθίσαμε στο μικρό αλλά ωραίο σαλονάκι που το κοσμούσαν Βυζαντινές εικόνες, αλλά και φωτογραφίες παλιές. Μας προσέφερε τσίπουρο και πολύ ωραίο γλυκό, το οποίο όπως μας είπαν του τα είχαν στείλει την προηγουμένη από την Πάτρα. Μας είπε ότι το κελί αυτό είναι του 8ου αιώνα. Το 800 μ. Χ. ιδρύεται το κελί του Αγίου Νικολάου του Ψαρά το οποίο πέρασε πολλές καταστροφές, ιδίως από Σαρακηνούς πειρατές. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας ήταν έρημο. Το 1840 ιδρύεται ξανά και λίγο αργότερα διαμορφώνεται στη σημερινή του μορφή.
Ώρα 1.00 μμ: Επισκεφθήκαμε τη Σκήτη του Αγίου Ανδρέα, η οποία ανήκει στην Ι.Μ. Βατοπεδίου.
Η Σκήτη του Αγίου Ανδρέα ή Σεράι είναι ένα σύνολο επιβλητικών κτιρίων, απέχει 5΄ από τις Καρυές και αποτελεί το αντιπροσωπευτικότερο κέντρο του ρωσικού μοναχισμού στις αρχές του 20ου αιώνα. Είναι κτισμένη σε μορφή ενιαίου συγκροτήματος. Στη θέση αυτή υπήρχε, κατά τις αρχές του αγιορειτικού μοναχισμού, το μονύδριο του «Ξύστρου» ή «Ξέστρου». Εγκαθίσταται εδώ ο πατριάρχης Αθανάσιος Γ΄ ο Πατελάρος, μετά από την παραίτησή του από τον πατριαρχικό θρόνο (1651) και προβαίνει σε ανακαινίσεις του κτιρίου και του ναού του Αγίου Αντωνίου του Μεγάλου. Δεύτερος πατριάρχης – κτίτορας που εγκαθίσταται στο μονύδριο είναι ο Σεραφείμ Β΄ (μετά το 1761, έτος παραίτησης της πατριαρχίας του). Ο Σεραφείμ το διευρύνει σε κτίσματα, ώστε το μικρό μονύδριο να ονομαστεί «Σεράι». Ο ίδιος θεμελίωσε κι ένα δεύτερο ναό, προς τιμή του Αγίου Αποστόλου Ανδρέα.
Μια 10ετία μετά την αποχώρηση των Τούρκων εγκαθίστανται στη Σκήτη δύο Ρώσοι έμποροι: ο ΒασίλειοςTolmachev και ο Βασίλειος Vavilov (ο πρώτος από τη Μόσχα, ο δεύτερος από την Τουλ). Κείρονται μοναχοί και παίρνουν μοναστικά ονόματα: Βησσαρίων και Βαρσανούφιος. Οι δύο Ρώσοι καταθέτουν την προσωπική περιουσία τους κι έτσι προσθέτονται νέα κτίρια.
Λίγο μετά το 1850 από κελί μετατρέπεται σε «Σκήτη» και σ’ αυτό βοηθάει και ο Ρώσος συγγραφέας Ανδρέας-Νικολάγιεβιτς Muraviev, ο οποίος φεύγοντας από την Σκήτη και επισκεπτόμενος την Πάτρα, έφερε και άφησε στο ναό του Πρωτοκλήτου ιερό Λείψανο με το δάκτυλο του Αγίου, που σήμερα φυλάσσεται στον Τάφο του Αγίου Ανδρέου. Η Σκήτη με τα πολλά, μεγάλα, επιβλητικά και δομημένα με πολλή καλαισθησία, σε αυστηρά αρχιτεκτονικά σχέδια, κτίσματα, επιβάλλεται εντυπωσιακά. Το Κυριακό, ένας ναός βαρύς και επιβλητικός, εκθαμβωτικής μεγαλοπρέπειας, είναι χτισμένος από λαξευτό γρανίτη και μάρμαρο. Θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους της Ορθοδοξίας, που χτίστηκαν μετά την άλωση. Το μήκος του είναι 60 μ., το πλάτος 33 και το ύψος 29.
Σε τμήμα της Σκήτης που προοριζόταν για αρχονταρίκι, λειτουργεί από το 1953 η Αθωνιάδα Εκκλησιαστική Σχολή. Το 1971, εκοιμήθη ο τελευταίος μοναχός της παλαιάς Ρωσικής συνοδείας, ο μοναχός Σαμψών. Το 1992, μετά από 20 χρόνια εγκατάλειψης, εγκατασταθη καινούρια, Ελληνική συνοδεία και το 2001 προετέθησαν αρκετοί νέοι μοναχοί, με Δικαίο τον Προηγούμενο π. Εφραίμ. Στη Σκήτη εκτός των άλλων ιερών λειψάνων υπάρχει τμήμα της Κάρας του Αγίου Ανδρέου (μετωπιαίο).
Μας δόθηκε η ευκαιρία και η ευλογία να προσκυνήσουμε την Αγία Κάρα του Πανευφήμου Αποστόλου Ανδρέα του Πρωτόκλητου, η οποία ευωδιάζει.
Στη συνέχεια επισκεφθήκαμε την Αθωνιάδα, όπου ήμασταν καλεσμένοι για γεύμα. Επισκεφθήκαμε το παρεκκλήσιο της Σχολής και το χώρο στον οποίο οι μαθητές διδάσκονται από ειδήμονες μοναχούς, της ιερά τέχνη της αγιογραφίας. Βρεθήκαμε με τους μαθητές και συζητήσαμε διάφορα θέματα κοινού ενδιαφέροντος.
Ώρα 3.00: Αναχώρηση για την Ιερά Μονή Ιβήρων.
Η Ι. Μ. Ιβήρων (τρίτη στην ιεραρχία) βρίσκεται στην βορειοανατολική πλευρά της αθωνικής χερσονήσου επάνω σε ένα μικρό ορμίσκο. Και απέχει 1 & ½ ώρα από τις Καρυές. Ιδρύθηκε τον 8ο αιώνα ως μονή του Κλήμεντος, λίγο μετά τη Μεγίστης Λαύρας και το Βατοπέδι.
Ο διαπρεπής στη βασιλική αυλή της Ιβηρίας, μοναχός Ιωάννης Τουρνίκιος από την Ιβηρία (σημερινή Γεωργία), το 980 μαζί με ομάδα Γεωργιανών -Ιβήρων- μοναχών, προερχόμενη από τη Μεγίστη Λαύρα την επέκτειναν και τη διαμόρφωσαν σε λαύρα. Η σημερινή ονομασία δόθηκε προς τιμήν των ιδρυτών της, μετά το 1010. Κατά το 10ο και 11ο αιώνα ενσωματώθηκαν σε αυτήν πολλά μονύδρια. Δέχθηκε πολλές επιθέσεις και καταστροφές από πειρατές, αλλά και από Φράγκους, όπως αυτή του 1259. Το 15ο αι. βρέθηκε με πολλούς Έλληνες μοναχούς και μετατράπηκε σε Ελληνική.
Η μονή Ιβήρων έχει 16 παρεκκλήσια. Στο Καθολικό βρίσκονται δύο παρεκκλήσια με τοιχογραφίες, του Aγίου Nικολάου και των Aγίων Aρχαγγέλων. Εκεί φυλάσσονται τα λείψανα 165 αγίων και τμήματα από τα όργανα που χρησιμοποιήθηκαν κατά την σταύρωση του Xριστού. Δίπλα στην παλιά είσοδο της μονής βρίσκεται το παρεκκλήσι της Παναγίας της Πορταΐτισσας με την θαυματουργή εικόνα της Παναγίας.
Μας υποδέχθηκαν οι μοναχοί και μας τοποθέτησαν στα κελία μας. Μας δόθηκαν οδηγίες για την διαμονή μας, μαζί με το καθιερωμένο κέρασμα.
Ώρα 5.30 μμ: Εσπερινός στο καθολικό της Ιεράς Μονής και προσκύνηση των άπειρων χαριτόβρυτων λειψάνων.
Ώρα 6.30 μμ: Αμέσως μετά τον εσπερινό ακολούθησε Παράκληση στο Παρεκκλήσιο της Παναγίας της Πορταϊτίσσης όπου και προσκυνήσαμε την θαυματουργό εικόνα της Παναγίας . Στη συνέχεια βραδινή Τράπεζα. Μετά το τέλος της τράπεζας ακολούθησε το απόδειπνο στο Παρεκκλήσιο της Παναγίας Πορταϊτίσσης.
Ώρα 9.00 μμ: Είχαμε την εξαίρετη ευλογία να ζητήσουμε από τον Ηγούμενο της Μονής Πάτερ Ναθαναήλ να μας μιλήσει για λίγο, αλλά αντί γι’ αυτό μας άνοιξε το νέο σκευοφυλάκιο στο οποίο είδαμε διάφορα αντικείμενα τεράστιας ιστορικής και θεολογικής αξίας όπως:
§ Σιγγέλιο με υπογραφή Αγίου Αθανασίου
§ Χρυσόβουλο Καντακουζηνού
§ Οθωμανικά σιγγέλια
§ Χειρόγραφα Ελλήνων συγγραφέων, αντιγραφές των μοναχών.
§ Χειρόγραφα της Οδύσσειας, Ιλιάδας και του Αριστοτέλη με σημειώσεις του κατόχου
§ Εικόνες αρχαίες
§ Σταυροί λεπτομερέστατοι με τεμάχια Τ. Ξύλου και Άγια Λείψανα
§ Μεγάλα Άγια Ποτήρια
§ Ένα τεράστιο Ευαγγέλιο ρωσικής κατασκευής, το οποίο είχε δοθεί για ενίσχυση στο ελληνικό κράτος το 1821, το οποίο δεν δόθηκε πίσω και η μονή το αγόρασε
§ Μια ασημένια πορτοκαλιά που δόθηκε μαζί με 30 οκάδες αργυρά για ενίσχυση στην επανάσταση και το οποίο επεστράφη από τον Ιωάννη Καποδίστρια στη Μονή, ανάβετε 3 φορές τον χρόνο
§ Επιτάφιοι χρυσοκέντητοι στο χέρι
§ Μανδύας Πατριάρχου Γρηγορίου Έ μαζί με διαθήκη του για την Μονή στην οποία έγραφε «Μοναχός Γρηγόριος πρώην Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως αναξιώτατος» σε φάκελο απ’ έξω προς τους επιστάτες της Μονής
§ Επιγονάτιο χρυσό
§ Αφιερώματα της Παναγίας Πορταΐτισσας, τα οποία αφαιρούνται από την εικόνα και φυλάσσονται
§ Εικόνα της Παναγίας ένθρονη που αφού έφυγε η εφέστιος εικόνα από την πόρτα, τοποθετήθηκε αυτή.
§ Θαυμάσια χρυσοκέντητη Ουρανία που τοποθετείτε πάνω από την εικόνα της Πορταϊτίσσης, όταν πανηγυρίζει και μεταφέρεται στο καθολικό
§ Χειρόγραφο, πρώτο τονισμένο ποίημα
§ Κώδικες -Ευαγγέλια εκ του κανονάρχου της μονής
§ Χαιρετισμοί σε χειρόγραφα
§ Αρχιερατικά άμφια Πατριάρχου Βασιλείου του Βυζάντιου
§ Πετσέτα χρυσοκεντημένη, το οποίο έγραφε «πολύχρόνιον ποιήσαι Κύριος ο Θεός πολλά τα έτη. Και νίψομαι εν αθώοις τας χείρας μου».
Όντως συγκλονιστήκαμε από την έκπληξη αυτή και ευχαριστήσαμε μέσα από την καρδιά μας το γέροντα γι’ αυτή του την έκπληξη.

Τετάρτη 11 Μαΐου 2011
Ώρα 3.30 πμ: Έναρξη όρθρου και θείας Λειτουργίας μέχρι τις 6.30 αμέσως μετά ακολούθησε πρωινό φαγητό.
Από τις 7.00 έως τις 11.00 είχαμε ελεύθερο χρόνο στην Ιερά Μονή. Κατεβλήκαμε στην παραλία και φθάσαμε μέχρι το αγίασμα.
Ώρα 10.30 πμ: Μας παρέλαβαν τα μικρά λεωφορειάκια και μας μετέφεραν στην Ιερά Μονή Σταυρονικήτα.
Ιδρύθηκε το β΄ μισό του 10ου αι. Είναι και αυτή από τις αρχαιότερες μονές. Υπέστη πολλές καταστροφές από Καταλανούς, Σαρακηνούς και Φράγκους, οι οποίοι λεηλάτησαν, σκότωσαν και σκόρπησαν τους μοναχούς. Νέα περίοδος για την Ι. Μονή αρχίζει από τα μισά του 16ου αι. από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Ιερεμία τον Α.
Φτάσαμε στη Μονή και προσκυνήσαμε την εφέστια εικόνα του Αγίου Νικολάου του Στρειδά και είδαμε τις περίφημες εικόνες (τοιχογραφίες ) του Θεοφάνους του Κρήτος.
Ώρα 11.00 πμ: Αναχωρήσαμε από την Ιερά Μονή Σταυρονικήτα με προορισμό την Ιερά Σκήτη του Προφήτη Ηλία.
Η κοινοβιακή σκήτη του Προφήτη Ηλία αποτελεί εξάρτημα της Μονής Παντοκράτορος. Σήμερα κατοικείται από 12 Έλληνες μοναχούς. Μέχρι τα μέσα του 18ου αι. στην περιοχή υπήρχαν κελιά ησυχαστών μοναχών. Το 1757 ο Ουκρανός μοναχός Παίσιος Βελιτσκόφσκι με άλλους Ουκρανούς και Μολδαβούς μοναχούς εγκαταστάθηκε στην περιοχή και αφιερώθηκε στο πνευματικό έργο. Τα κελιά πολλαπλασιάστηκαν και το 1839 ιδρύθηκε η ρωσική σκήτη του Προφήτη Ηλία. Μέχρι το 1903 η σκήτη απολάμβανε την αμέριστη ηθική και υλική συμπαράσταση των τσάρων της Ρωσίας, συμπαράσταση που οδήγησε στη δημιουργία ενός εντυπωσιακού κτηριακού συγκροτήματος και ενός τεράστιου Ναού.
Το καθολικό της μονής αποπερατώθηκε το 1903. Είναι αφιερωμένο στον Προφήτη Ηλία, την Αγία Αλεξάνδρα και τον Απόστολο Ανδρέα. Εσωτερικά έχει πλούσια διακόσμηση, χωρίς τοιχογραφίες.
Στη σκήτη υπάρχουν τρία ακόμη παρεκκλήσια αφιερωμένα στον Άγιο Μητροφάνη και στους Άγιους Θεοπατέρες, στον Άγιο Νικόλαο επίσκοπο Μύρων και στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου. Η σκήτη φιλοξενεί τις θαυματουργές εικόνες Weaping Mother of God και της Παναγίας της Γαλακτοτροφούσας, πολλά αντικείμενα αξιόλογης χειροτεχνίας και μια πλούσια βιβλιοθήκη. Επίσης λειτουργεί μουσείο με τα περισσότερα αντικείμενα που βρέθηκαν στη μονή από την εποχή των Ρώσων μοναχών.

Θαυμάσαμε τον αξιόλογο Ναό, ο οποίος θυμίζει Ρωσικό Ναό. Ξεναγηθήκαμε από τον εντεταλμένο μοναχό στους χώρους του Ναού και προσκυνήσαμε τα Άγια λείψανα. Μας προσφέρθηκε παραδοσιακό κέρασμα.
Μετά φύγαμε με τα πόδια μέσα από ένα μαγευτικό τοπίο στο δάσος με προορισμό την Ιερά Μονή Παντοκράτορος.
Ώρα 12.00 μμ: Φτάσαμε μετά από μια μαγευτική διαδρομή στην Ιερά Μονή Παντοκράτορος. Μας υποδέχθηκαν στο Αρχονταρίκι μας έδωσαν οδηγίες και έπειτα τακτοποιηθήκαμε στο ξενώνα. Στη συνέχεια ξεκουραστήκαμε και κατόπιν κατεβήκαμε στον αρσανά της Μονής και κάναμε βόλτες στην ακρογιαλιά νομίζοντας ότι είμαστε στη θάλασσα της Γαλιλαίας, όπου έγινε η κλήση των δώδεκα (12) μαθητών. Νομίσαμε για λίγο ότι είμαστε σε μια άλλη εποχή και ο Κύριος μας προσκαλεί. Εξ άλλου ο Κύριος συνεχώς μας προσκαλεί... !
Ώρα 5.00 μμ: Εσπερινός στο καθολικό της Μονής. Βραδινή τράπεζα και στη συνέχεια απόδειπνο στο καθολικό, προσκύνηση των Ιερών λειψάνων και Χαιρετισμοί της Θεοτόκου. Μετά το πέρας του απόδειπνου μας έγινε μια ξενάγηση στο καθολικό της Μονής της οποίας εφέστια εικόνα είναι η Παναγία η Γερόντισσα, η οποία πήρε το όνομα της από ένα περιστατικό όταν ο Γέροντας της Μονής ήταν ετοιμοθάνατος και ήθελε να μεταλάβει. Είπε στον Ιερέα να συντομεύει την ακολουθία για να μεταλάβει. Αυτός δεν υπάκουσε και έτσι άκουσε την φωνή της Παναγίας που ήταν στο Ιερό και του είπε να συντομεύσει για να μεταλάβει ο ετοιμοθάνατος γέροντας και έτσι συντόμευσε την ακολουθία και ονομάστηκε Γερόντισσα. Είναι δε αντίγραφο της εικόνας της Παναγίας που βρισκόταν στη Μονή Παντοκράτορος της Κωνσταντινούπολης.

Πέμπτη 12 Μαΐου 2011
Ώρα 4.00 πμ: Μεσονύκτιος όρθρος. Θεία Λειτουργία στο καθολικό της Μονής και εν συνεχεία Παράκληση προς την Μεταμόρφωση του Σωτήρος και της Γερόντισσας.
Ώρα 8.00 πμ: Μεσημβρινή τράπεζα
Ώρα 9,00 πμ: Αναχώρηση από την Ιερά Μονή Παντοκράτορος με προορισμό την Ιερά Μονή Βατοπαιδίου.
Το αρχικό κτήριο χτίστηκε από τον αυτοκράτορα Μ. Κωνσταντίνο. Τον 5ο αιώνα, το μοναστήρι αυτό καταστράφηκε από τον αυτοκράτορα Ιουλιανό τον Παραβάτη. Ανοικοδομήθηκε από τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο τον Μέγα, από ευγνωμοσύνη για τη θαυματουργή διάσωση του γιου του Αρκάδιου ο οποίος, κατά την παράδοση, αφού έπεσε από το καράβι του στο αρχιπέλαγος, βγήκε στη στεριά γερός χάρη στις μεσιτείες της Θεοτόκου μεταφερόμενος εντός βάτου εξ ου και ονομάστηκε Βατοπαίδιον. Αφού οι Σαρακηνοί λεηλάτησαν τα μοναστήρια του όρους Άθω το 862 μ.Χ., η μονή Βατοπαιδίου μπόρεσε να ανορθωθεί χάρη στη στήριξη τριών ευγενών που ήρθαν για να ζήσουν στο όρος Άθω από την Αδριανούπολη το 10ο αι. και δαπάνησαν για την ανοικοδόμηση 3.000 χρυσά νομίσματα και μάλιστα σύμφωνα με το ίδιο σχέδιο με το οποίο είχε κατασκευαστεί κατά τη βασιλεία του Θεοδοσίου και του Αρκαδίου. Τα ονόματα αυτών των μοναχών είναι Νικόλαος, Αθανάσιος και Αντώνιος. Οι τοιχογραφίες του είναι των αρχών του 1312, της λεγόμενης Μακεδονικής Σχολής. Οι τοιχογραφίες της λιτής του Καθολικού είναι οι αυθεντικές, ενώ οι υπόλοιπες επιζωγραφήθηκαν μεταγενέστερα. Το μαρμαροθετημένο δάπεδό του είναι εξαιρετικής τέχνης.
Η μονή Βατοπαιδίου κατέχει την δεύτερη θέση μεταξύ των μονών του Αγίου Όρους και κατοικείται σήμερα από 110 μοναχούς (2008).
Εχει τη μορφή μικρής μεσαιωνικής πολιτείας καθώς διαθέτει πολλές πτέρυγες, πύργους, τρούλους κλπ. Το καθολικό, αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου, χτίστηκε στα τέλη του 10ου αι. σύμφωνα με την Αθωνική αρχιτεκτονική. Σώζονται μικρά δείγματα από ψηφιδωτή διακόσμηση του ναού. Τον 12 αι. έγινε τοιχογράφηση και το 1312 ανατοιχογραφήθηκε σε πολλά σημεία. Εκτός από το καθολικό η μονή διαθέτει 19 παρεκκλήσια εντός και εκτός των τειχών.
Το σκευοφυλάκιο της μονής είναι πλουσιότατο: φυλάσσονται ένα τεμάχιο Τιμίου Ξύλου, η Ζώνη της Παναγίας, μέρος του καλάμου, στο οποίο είχε στερεωθεί ο σπόγγος με το ξύδι κ.α.
Η βιβλιοθήκη διαθέτει ανεκτίμητους θησαυρούς. Μεταξύ άλλων 1700 χειρόγραφα και περισσότερα από 10.000 έντυπα βιβλία.

Ώρα 10,45΄ πμ: Άφιξη στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου. Παραδώσαμε τα διαμονητήρια μας στην υποδοχή της Μονής και μετά ο αρχοντάρης μας τοποθέτησε στα δωμάτια μας. Είχαμε μπροστά κάποιες ώρες για ελεύθερο χρόνο και ξεκούραση. Επισκεφθήκαμε την έκθεση και τον αρσανά. Κάναμε βόλτα στην παραλία. Είδαμε τους κήπους της Ιεράς Μονής.
Ώρα 4.30 μμ: Εσπερινός στο καθολικό της Ιεράς Μονής με τις πάρα πολύ ωραίες ψαλμωδίες των μοναχών, το κανονάρχισμα και τον εκθαμβωτικό Ναό.
Ώρα 5.30 μμ: Βραδινή τράπεζα αμέσως μετά τον εσπερινό.
Ώρα 6.00 μμ: Προσκύνηση των χαριτόβρυτων Ιερών λειψάνων και του μεγαλύτερου κειμηλίου της Μονής και του Αγίου Όρους της Τιμίας Ζώνης της Υπεραγίας Θεοτόκου, της τιμίας κάρας του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου με το άφθαρτο αυτί, που κατά την παράδοση σε αυτό το αυτί ο Απόστολος Παύλος του έλεγε την ερμηνεία των επιστολών, της κάρας του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, την κάρα του Αγίου Ευδόκιμου του Βατοπαιδινού και άλλων χαριτόβρυτων λειψάνων.
Ώρα 6.30 μμ: ξενάγηση από μοναχό της Μονής και παρουσίαση των Θαυματουργών εικόνων της Θεοτόκου: της Παραμυθίας, της Πυροβοληθείσης, της Εσφαγμένης, της Ελαιοβρύτισσας, της Αντιφωνήτριας, της Παντάνασσας και της Βηματάρισσας και το ιστορικό τους, που είναι πολύ σημαντικό της κάθε μιας χωριστά.
Ώρα 7.00 μμ; Απόδειπνο στο καθολικό της Μονής.
Ώρα 8.00 μμ: Ξενάγηση μόνο για μας του Ιεροσπουδαστές, στο μουσείο της Μονής με τα αντικείμενα και μάρμαρα θεοτήτων που βρέθηκαν στη Μονή από την αρχαία Ελλάδα. Εικόνες 16ου , 17ου αιώνος, δωδεκάορτο από το παλαιό μαρμάρινο τέμπλο την Μονής, Χρυσόβουλα βασιλέων (Καντακουζηνών), μολυβδόβουλα Πατριαρχών, Ιερά Σκεύη (Ποτήρια, Δισκάρια, Ευαγγέλια Ρωσικής αλλά και Ελληνικής κατασκευής. Μια εικόνα ολόσωμη του Αγίου Ανδρέα από το Σαράι κ.α.
Ώρα 9.00μμ: Μας υποδέχθηκε στο Συνοδικό της Μονής ο αντικαταστάτης του Ηγούμενου της Μονής Πατήρ Εφραίμ, ο Πατήρ Γερμανός, με τον οποίο μιλήσαμε επίκαιρα και πνευματικά. Στο τέλος μας δόθηκε ως ευλογία ένα επιτραπέζιο ημερολόγιο της Μονής. Αμέσως μετά ακολούθησε νυχτερινή ξεκούραση.

Παρασκευή 13 Μαΐου 2011
Ώρα 4.00 πμ: Μεσονύκτιος Όρθρος και Θεία Λειτουργία στο καθολικό της Μονής.
Ώρα 8.00 πμ: Μεσημεριανή Τράπεζα.
Ώρα 10.00 πμ: Αναχώρηση από την Ιερά Μονή Βατοπαιδίου με προορισμό τη Δάφνη
Ώρα 10.20 πμ: άφιξη στη Δάφνη.
Ώρα 11.45 πμ: Αναχώρηση από τη Δάφνη με προορισμό την Ουρανούπολη και από εκεί αναχώρηση για Θεσσαλονίκη.
Επισκεφθήκαμε τον Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου.
Ο Ι. Ναός του Αγίου Δημητρίου χτίστηκε στα μέσα του 5ου αιώνα (413), πάνω στον τόπο του μαρτυρίου του Αγίου, από τον έπαρχο του Ιλλυρικού Λεόντιο, ο οποίος θεραπεύτηκε από ανίατη ασθένεια. Στο χώρο αυτό βρισκόταν το «στάδιο» όπου γίνονταν μονομαχικοί αγώνες. Σ’ αυτό το στάδιο μονομάχησε ο πιστός μαθητής του Αγίου Δημητρίου Νέστορας, και κατατρόπωσε τον Λυαίο. Ολόκληρο το ισόγειο συγκρότημα του αρχαίου λουτρού, όπου ήταν φυλακισμένος ο Άγιος, διατηρήθηκε και διασκευάσθηκε σε κρύπτη του Ναού, η οποία έγινε για αιώνες και παραμένει κέντρο λατρείας.
Ο αρχιτεκτονικός ρυθμός του ναού είναι πεντάκλιτη βασιλική με εγκάρσιο (κάθετο) κλίτος, διπλά υπερώα (γυναικωνίτες) και μακρές διπλές κιονοστοιχείες. Στην πορεία του χρόνου υπέστη δύο φορές καταστροφή, σε μεγάλο μέρος, από πυρκαγιά τον 7ο αιώνα (μεταξύ 629 και 639) και στις 5 και 6 Αυγούστου το 1917. Επίσης υπέστη πολλές καταστροφές και λεηλασίες κατά την άλωση της Θεσσαλονίκης από τους Σαρακηνούς το 904 και από τους Νορμανδούς το 1118. Το διάστημα 1493-1912 μετατράπηκε σε τζάμι από τους Τούρκους.
Το 1978 τα λείψανα του Αγίου επέστρεψαν από το αββαείο του Αγίου Λαυρεντίου στο Κάμπο της Ιταλίας και τοποθετήθηκαν σε μια αργυρή λάρνακα όπου φυλάσσονται ως σήμερα. Από το 1988 το υπόγειο λειτουργεί ως εκθεσιακός χώρος, όπου εκτίθενται συλλογή γλυπτών, κιονόκρανων, θωρακίων και αγγείων από το ναό του Αγίου Δημητρίου. Στην κρύπτη του Ναού λειτουργεί μουσειακή έκθεση με τη γλυπτή διακόσμηση του Ναού στις διάφορες φάσεις της ιστορίας του.
Αμέσως μετά προσκύνηση στον Ι. Ναό Παναγίας των Χαλκέων. Σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή του ιδρυτή που βρίσκεται άνωθεν της δυτικής εισόδου, η εκκλησία χτίστηκε το 1028 από τον πρωτοσπαθάριο Χριστόφορο, κατεπάνω της Λομβαρδίας. Ο τάφος του Χριστόφορου πιθανότατα βρισκόταν σε ένα αρκοσόλιο βόρειο τείχος της εκκλησίας.
Η κάτοψη της είναι αυτή του κλασσικού "βυζαντινού ρυθμού", τυπικού της αρχιτεκτονικής την μακεδονική περίοδο, με τέσσερις στήλες και τρεις τρούλους, έναν κεντρικό και δύο πέρα από τον νάρθηκα. Ολόκληρο το οικοδόμημα είναι χτισμένο από τούβλα, το όποιο της έδωσε το διάσημο υποκοριστικό "Κόκκινη Εκκλησία". Η εξωτερική όψη είναι διακοσμημένη με μία πληθώρα καμάρων και παραστάδα, στοιχεία παρμένα από την πολίτικη επιρροή. Εσωτερικά, το μεγαλύτερο μέρος της διακόσμησης με σκαλιστά μάρμαρα και νωπογραφίες έχει διατηρηθεί. Mε την άλωση της πόλης το 1430 από τους Οθωμανούς Τούρκους, η εκκλησία μετατράπηκε σε τζαμί που ονομαζόταν Καζανκιλάρ Καμί ("Τζαμί των Καζανοεμπόρων").
Μετά από εκεί επιβίβαση στο αστικό Θεσσαλονίκης με προορισμό το ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης. Ώρα 9.00 μμ αναχώρηση με το ΚΤΕΛ της γραμμής για Πάτρα. Πάτρα.
Όλα τα ωραία τελειώνουν. Μένουν όμως οι αναμνήσεις. Αναμνήσεις που θα μείνουν ανεξίτηλες σε όλη μας τη ζωή.

Ήταν σχεδόν για όλου μας η πρώτη μας επίσκεψη στο περιβόλι της Παναγιάς μας. Δώσαμε υπόσχεση πως με την πρώτη ευκαιρία θα επισκεφθούμε και πάλι τον αγιασμένο αυτό χώρο.

Είμαστε τυχεροί σαν Έλληνες και αισθανόμαστε εκλεκτοί του Θεού που έχουμε αγίους χώρους στους οποίους είναι έντονη η παρουσία του Θεού। Το περιβόλι της Παναγίας μας είναι το κατοικητήριο του Θεού. Εκεί δοξάζεται και υμνολογείται το άγιο όνομά Του.

ΚΑΤΗΧΗΤΙΚΑ ΑΓΙΟΥ ΑΝΔΡΕΟΥ - ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΓΙΟΡΤΗ

ΚΑΤΗΧΗΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΝΔΡΕΟΥ ΠΑΤΡΩΝ

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2010

Tην Κυριακή , 19 Δεκέμβρη 2010, τα κατηχητικά σχολεία της ενορίας του Ιερού Ναού του πολιούχου μας, Αγίου Αποστόλου Ανδρέα, πραγματοποίησαν την Χριστουγεννιάτικη εορτή τους. Μετά την καθιερωμένη προσευχή που με ευλάβεια απηύθυναν τα παιδιά προς τον Θεό και Πατέρα μας, οι υπεύθυνοι κατηχητές, ιερέας Σπυρίδων Αλεξανδρής και διάκονος Αντώνιος Ρηγόπουλος, καλωσόρισαν τους γονείς των παιδιών και τους ευχαρίστησαν για την συμμετοχή τους στην προετοιμασία της γιορτής- καθώς αρκετοί από αυτούς βοήθησαν στον στολισμό του χώρου και την όλη διοργάνωση τις βδομάδες που προηγήθηκαν. Επίσης ευχαρίστησαν τα παιδιά, που επί ένα μήνα, κάθε Τετάρτη, έρχονταν πρόθυμα για να κάνουν πρόβες .Μάλιστα, τα μεγαλύτερα παιδιά βοηθούσαν τα μικρότερα στην ανάγνωση και απαγγελία των ποιημάτων τους. Το πρόγραμμα ξεκίνησε με την Κυριακή Χαβαριώτη που μας μίλησε για το Μήνυμα των Χριστουγέννων, δηλαδή για την Αλήθεια, την Αγάπη και την Δικαιοσύνη, που ο ερχομός του Μεσσία έφερε στον κόσμο μας. Επίσης η Μαρία Βενέρη μας μίλησε για την Ανθρώπινη Αξία , την αξία που πήρε ο άνθρωπος ως σώμα και ψυχή ταυτόχρονα, με τον ερχομό του Χριστού. Τον λόγο έλαβε η Ελένη Χαβαριώτη που παρουσίασε ένα-ένα τα παιδιά που απήγγειλαν ποιήματα,δηλαδή, Την μικρή μας Βέρα Ράπτη ( Λαμπερό Αστέρι ),τον Γεώργιο Βαρβαρίγο ( Χριστούγεννα ), Τον Μπάμπη Χατζή ( Είδα Χθες βράδυ στ΄όνειρό μου ), τον Βύρωνα Ζιαμπάρα ( Ελάτε Παιδάκια ), την Σοφία Κορφιάτη ( Το Μάγο σας το Φως ), την Φαίη Σαγιά,που απήγγειλε όχι μόνο το δικό της ποίημα (Το αστέρι των μάγων) αλλά και το ποίημα του αδελφού της, Παναγιώτη ( Χριστούγεννα, Γιορτή Χαράς )-λόγω ασθένειας του ιδίου. Στην συνέχεια ο Νίκος Χαβαριώτης απήγγειλε το ποίημα( ΄Αγια Νύχτα ) ,ο Θοδωρή ς Ράπτης ( Χριστούλη! ),ο Γιάννης Βενέρης ( Δόξα Θεώ ) και ο Γεράσιμος Βενέρης ( Χριστούγεννα! ) Η έκπληξη της ημέρας ήταν μια περαστική ενορίτισσα, που βλέποντας και ακούγοντας την γιορτή, ‘εφερε τον μικρό εγγονό της, Νικήτα, να πει το δικό του ποίημα, πράγμα που του επετράπη και τον έκανε πολύ χαρούμενο. Τα παιδιά που απήγγειλαν ποιήματα έδωσαν την θέση τους σε αυτά που θα μας παρουσίαζαν τα μικρά, διασκευασμένα, θεατρικά δρώμενα. Ο Διονύσης Χαβαριώτης και η ΄Αλκηστη Κοντογιάννη ήσαν τα δυό αδελφάκια που στο* Χριστουγεννιάτικο ‘ Ονειρο * απορούν γιατί όλοι κάτι κάνουν την παραμονή των Χριστουγέννων και μόνο αυτά τα μικρά τα στέλνουν για ύπνο,νωρίς-νωρίς.Τότε παρουσιάζεται ένας άγγελος ( ΓεώργιοςΚορφιάτης ) που τα πληροφορεί ότι ο Χριστούλης ήταν ένα τόσο μικρό παιδάκι, σαν αυτά, και τα κάνει να νοιώσουν την ευτυχία της υπακοής και της προσφοράς. Κατηχητικά Σχολεία Ιερού Ναού Αγίου Ανδρέου Πατρών Εορτή Χριστουγέννων 2010 Πρόγραμμα Εορτής ΑΦΗΓΗΣΗ: ΚΥΡΙΑΚΗ ΧΑΒΑΡΙΩΤΗ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΜΑΡΙΑ ΒΕΝΕΡΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ: ΕΛΕΝΗ ΧΑΒΑΡΙΩΤΗ ΠΟΙΗΜΑΤΑ: ΛΑΜΠΡΟ ΑΣΤΕΡΙ ΒΕΡΑ ΡΑΠΤΗ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΑΡΒΑΡΙΓΟΣ ΕΙΔΑ ΧΘΕΣ ΒΡΑΔΥ ΣΤ’ ΟΝΕΙΡΟ ΜΟΥ ΜΠΑΜΠΗΣ ΧΑΤΖΗΣ ΕΛΑΤΕ ΠΑΙΔΑΚΙΑ ΒΥΡΩΝΑΣ ΖΙΑΜΠΑΡΑΣ ΤΟ ΜΑΓΟ ΣΑΣ ΤΟ ΦΩΣ ΣΟΦΙΑ ΚΟΡΦΙΑΤΗ ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ ΤΩΝ ΜΑΓΩΝ ΦΑΙΗ ΣΑΓΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ, ΓΙΟΡΤΗ ΧΑΡΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΑΓΙΑΣ ΑΓΙΑ ΝΥΧΤΑ ΝΙΚΟΣ ΧΑΒΑΡΙΩΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΥΛΗ! ΘΟΔΩΡΗΣ ΡΑΠΤΗΣ ΔΟΞΑ ΘΕΩ ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΕΝΕΡΗΣ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΒΕΝΕΡΗΣ ΣΚΕΤΣ: ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟ ΟΝΕΙΡΟ ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΧΑΒΑΡΙΩΤΗΣ, ΑΛΚΗΣΤΗ ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΗ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΡΦΙΑΤΗΣ Τ’ ΑΣΤΕΡΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΝΥΧΤΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ & ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΒΕΝΕΡΗΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΗΣ Η ΠΡΟΣΚΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΓΩΝ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΑΤΖΗΣ-Α।ΜΑΓΟΣ, ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΑΤΖΗΣ-Β. ΜΑΓΟΣ ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΡΦΙΑΤΗΣ-Γ. ΜΑΓΟΣ, ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ-ΗΡΩΔΗΣ ΝΙΚΟΣ ΧΑΒΑΡΙΩΤΗΣ-ΚΗΡΥΚΑΣ, ΒΕΡΑ ΡΑΠΤΗ-ΠΑΝΑΓΙΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΡΑΠΤΗΣ-ΙΩΣΗΦ, ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΛΛΙΑΣ-ΑΓΓΕΛΟΣ ΥΜΝΟΙ & ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΥ ΚΑΤΗΧΗΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΜΑΝΤΟΛΙΝΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΙΕΡΑΤΙΚΩΝ ΚΛΙΣΕΩΝ

ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΙΕΡΑΤΙΚΩΝ ΚΛΙΣΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Η Συνοδική Επιτροπή Εκκλησιαστικής Εκπαιδεύσεως της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, στα πλαίσια της εβδομάδας των Ιερατικών κλίσεων (21 έως 27 Μαρτίου 2011), διοργάνωσε εκδήλωση αφιερωμένη στους Ιεροσπουδαστάς παρουσία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ. Α) Το Σάββατο, 19η Μαρτίου τελέσθηκε Θεία Λειτουργία στο Ναό της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής, υπό του Μητροπολίτου Ιερισσού και Αγίου Όρους κ. κ. ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ. Β) Μετά τη Θεία Λειτουργία ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος είχε συνάντηση με τους Διευθυντάς όλων των Εκκλησιαστικών Σχολείων και συζήτησε μαζί τους τα προβλήματα των Σχολείων. Γ) Στην αίθουσα τελετών της Ριζαρείου, έγινε βράβευση των αριστούχων μαθητών των Εκκλησιαστικών Σχολών. Από το Γενικό Εκκλησιαστικό Λύκειο Πατρών βραβεύτηκαν ο μαθητής Διονύσιος Αντωνάτος του Κων/νου, απόφοιτος της Γ΄ τάξεως. Δ) Στη συνέχεια παρετέθη γεύμα υπό του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου προς τιμήν των Εκπαιδευτικών και των Ιεροσπουδαστών. Το Εκκλησιαστικό μας Λύκειο στην εκδήλωση αυτή εκπροσώπησε ο Διευθυντής του κ. Ιωάννης Κόττορος και ο καθηγητής της Πληροφορικής κ. Βασίλειος Μπούτσικας.

ΚΑΣΤΟΡΙΑ - ΠΡΕΣΠΕΣ - ΝΥΜΦΑΙΟ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΟΣ ΚΕΝΤΡΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΧΑΛΑΝΔΡΙΤΣΗΣ ΠΑΤΡΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΕ Καστοριά – Πρέσπες – Νυμφαίο Παρασκευή 4 Φλεβάρη δύο πούλμαν με μέλη και φίλους του Συλλόγου μαζί με τον πρόεδρο και πολλά μέλη του Δ.Σ. ξεκίνησαν από την Πάτρα, για την προγραμματισμένη χειμωνιάτικη εκδρομή στην Καστοριά στις Πρέσπες και το Νυμφαίο. Η ημέρα ηλιόλουστη προετοίμαζε την διάθεση όλων για κάτι ξεχωριστό. Και όπως σε κάθε εκδρομή έτσι και τώρα όλοι μια παρέα από την πρώτη κι όλας στιγμή ακόμη για όσους ήλθαν για πρώτη φορά, λες και γνωριζόμαστε από χρόνια. Ξεκινήσαμε με κέφι, με κουβεντούλα, ακούγοντας ευχάριστη μουσική σε διαδρομές συναρπαστικές που εναλλασσόταν, το πράσινο, το βουνό, η θάλασσα, τα χιόνια και ο ήλιος έτσι ούτε που καταλάβαμε πως φθάσαμε στον πρώτο μας προορισμό, στην Ι. Μονή Παναγίας της Μικροκάστρου. Μια ιστορική μονή με την θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, αρχοντική και νοικοκυρεμένη, πανέμορφη μέσα σε μια παραδείσια φύση στην κορυφή του λόφου. , Η ωραία στάσης μας ήταν μια πνευματική ανάσα για όλους. Η φιλοξενία των μοναζουσών, το καλόκαρδο χαμόγελο με τον καφέ το βούτημα και το λουκούμι καθώς και η επίκαιρη τοποθέτηση της Ηγουμένης συμπλήρωσαν την αξέχαστη επίσκεψη μας στο μοναστήρι। Συνεχίσαμε τον δρόμο μας για την πόλη- καλλονή την Καστοριά, την πρωτεύουσα του ομώνυμου νομού. Ενός νομού, που είναι πλούσιος σε φυσικά τοπία και άλλοτε οικονομικά στο παρελθόν εύρωστος από τις παραδοσιακές βιοτεχνίες κ.α. Η Καστοριά χτισμένη στις όχθες της λίμνης, στολισμένη με αρχοντικά και τις 75 βυζαντινές εκκλησίες της με τους παραδοσιακούς οικισμούς «το Αποζάρι- το Ντολτσό - τη Κορέστεια» και τα μουσεία, με το «Δισπηλιό», το απολιθωμένο δάσος και το σπήλαιο με τους σταλακμίτες, με τα μαγαζιά και τους γραφικούς δρόμους, είναι σίγουρα η «αρχόντισσα» της Δ. Μακεδονίας. Τακτοποιηθήκαμε στα ξενοδοχεία μας, το ένα, μοντέρνο πρόσφατα ανακαινισμένο, και το άλλο, παραδοσιακό αρχοντικό και αμέσως κατεβήκαμε στην πόλη, για βόλτα, για φαγητό, για ψώνια για να την απολαύσουμε, ο καθένας με την παρέα του. Η βραδιά ήταν υπέροχη για όλους . Η επόμενη μέρα ξεκίνησε με ένα πλούσιο πρωινό και με σύμμαχο πάντα τον καιρό ανηφορίσαμε προς τα Πρέσπες με την μοναδική βιοποικιλότητα, την χλωρίδα και πανίδα, με νησάκια, Εκκλησίες, όπως του Αγίου Αχιλλείου, εξαίρετο δείγμα αρχιτεκτονικής του 1οου αιώνα, τον παραδοσιακό οικισμό Ψαράδες, αξιόλογα δείγματα πλινθόκτιστης και λιθόκτιστης Μακεδονίτικης αρχιτεκτονικής. Περπατήσαμε πολύ, κυρίως σε χιονισμένα μονοπάτια, απολαύσαμε την δωρεά του Θεού προς τον άνθρωπο και πήραμε τον δρόμο προς το Νυμφαίο. Μια διαδρομή απίστευτης ομορφιάς μέσα στη φύση, στο περισσότερο μέρος της κατάλευκη από τα χιόνια και με έναν υπέρλαμπρο ήλιο να δημιουργεί μια αντίθεση που θα ενέπνεε τους κορυφαίους ζωγράφους της γης. Ένα απέραντο καρποσταλ, ένας ατελείωτος πίνακας ζωγραφικής. Στο δρόμο μας και το Πισωδέρι και η Βίγλα με τις πολυάνθρωπες πίστες για τους φανατικούς των χειμερινών σπορ. Δεν χόρταιναν τα μάτια μας. Και ενώ ανηφορίζαμε μέσα σε δάση και χιόνια ξαφνικά, εκεί στην τελευταία στροφή, σε μια πλαγιά του Βέρνου (Βίτσι), ξεπρόβαλλε το ωραιότερο χωριό της Ευρώπης, όπως έχει χαρακτηρισθεί, το Νυμφαίο. Οικισμός παραδοσιακός διατηρητέος, αναγεννημένος τελευταία λόγω της εθνικής κληρονομιάς και της προστασίας του περιβάλλοντος χτισμένος στα 1.400 μέτρα που με τα κατάλευκα πετρόκτιστα σπίτια και τα λιθόστρωτα μονοπάτια του μας μάγεψε από την πρώτη στιγμή. Επισκεφθήκαμε το κέντρο ενημέρωσης (Αρκτούρος) για την προστασία της καφέ αρκούδας, ξεναγηθήκαμε και παρακολουθήσαμε ένα ενδιαφέρον φιλμ στη «Νίκειος Σχολή». Εντυπωσιασθήκαμε από τη εθελοντική προσπάθεια, παρά τις δυσκολίες και τους κινδύνους που εγκυμονεί, για τα μέλη της περιβαλλοντικής οργάνωσης «Αρκτούρος» η οποία δραστηριοποιείται στα βουνά της Ηπείρου, της Δυτικής Μακεδονίας, της Ροδόπης κ.α. καθώς και τις παρεμβάσεις της στην διατήρηση της Άγριας Φύσης. Απολαύσαμε την φύση, το χωριό και φυσικά τις τοπικές νοστιμιές. Και αφού κλείσαμε για πάντα μέσα μας αυτή την ομορφιά, που η ιδιωτική πρωτοβουλία ανέδειξε, πήραμε τον δρόμο προς την Καστοριά. Το βράδυ όλοι παρέα διασκεδάσαμε σε τοπική ταβέρνα με ζωντανή μουσική. Η επόμενη μέρα ξεκίνησε με επίσκεψη στην ιστορική και κτισμένη από τον Α. Κομνηνό Ι. Μονή Παναγίας της Μαυριώτισσας, που έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο σαν πνευματικός χώρος σε όλες τις φάσεις της ιστορίας της Καστοριάς. Προσκυνήσαμε την θαυματουργική εικόνα της Παναγίας και κατευθυνθήκαμε προς το «Δισπηλιό» τον προϊστορικό (5.000 π.χ.) Λιμναίο Οικισμό. Στον χώρο των ανασκαφών δημιουργήθηκε το πρώτο Ελληνικό Οικομουσείο, μια αναπαράσταση του προϊστορικού Λιμναίου οικισμού, με καλύβες πάνω σε ξύλινες πλατφόρμες μέσα στη λίμνη, μέσα στις οποίες υπάρχουν σκεύη οικιακής χρήσης και εργαλεία εποχής. Ξεναγηθήκαμε, επισκεφθήκαμε και τον προσωρινό χώρο φύλαξης των ευρημάτων, ανυπολόγιστης αξίας για την επιστημονική έρευνα και ενθουσιασμένοι πήραμε τον δρόμο της επιστροφής. Μια διαδρομή πανέμορφη, μέσα στα καταπράσινα τοπία άλλοτε χιονισμένα και άλλοτε όχι, δίπλα από ποτάμια, που μας οδηγούσε κατ’ ευθείαν στο μοναδικό χωμένο στα χιόνια Μέτσοβο. Και καθώς ο καιρός είχε συμμαχήσει μαζί μας για όλο το τριήμερο, περάσαμε μοναδικές ώρες στην κοσμοπολίτικη κωμόπολη με το παραδοσιακό χρώμα, με το πλήθος των εκδρομέων, και τις ταβέρνες με τα νόστιμα ψητά. Και πάλι στα πούλμαν για τον γυρισμό μας στα σπίτια μας. Οι εικόνες της φύσης και η καλή παρέα έκαναν την δρόμο μας μέχρι την τελευταία στιγμή μοναδικό. Η εκδρομή μας τα είχε όλα επανωτά ήσαν και τα περιβαλλοντικά μηνύματα από την επίσκεψή μας στην «Νίκειο Σχολή» και τον Λιμναίο προϊστορικό οικισμό.

ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΠΟ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥΣ - Ο μεγαλύτερος Μύθος!

ΜΥΘΟΣ Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥΣ

Πρωτοπρεσβ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΕΤΑΛΛΗΝΟΥ, Καθηγητή Θεολογικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

εισήγηση σε Συνέδριο στη Θεσσαλονίκη με θέμα: "Φαινόμενα Νεοειδωλολατρείας"

Ένα από τα ηχηρότερα επιχειρήματα των Νεοπαγανιστών εναντίον του Χριστιανισμού είναι το περί συστηματικής και οργανωμένης δήθεν καταστροφής των αρχαίων μνημείων, που έχει προσλάβει την μορφή ενός στερεότυπου μύθου, αναπαραγώμενου κατά της περιστάσεις। Και το ότι, μέσα στο ανταποδοτικό πάθος πολλών «χριστιανών», που τον 4ο αιώνα πέρασαν στην εποχή της «revanche», κατεστράφησαν αρχαιοελληνικά μνημεία, που συντηρούσαν την λατρεία των ειδώλων, είναι γεγονός। Μόνο όμως μέσα στις νοοτροπίες της εποχής είναι δυνατό να επιχειρηθεί στο σημείο αυτό επιστημονική ερμηνεία. Αρκεί να μελετήσει κάποιος το νεανικό έργο του Μ. Αθανασίου «Κατά ειδώλων»(1), για να κατανοήσει το θεολογικό υπόβαθρο τέτοιων ενεργειών. Άλλωστε, η ιστορία δεν ασχολείται με κατάρες, αλλά με ερμηνείες. Επιστημονική προσέγγιση των πραγμάτων μας προσφέρει δυνατότητες ασφαλέστερων κρίσεων και συμπερασμάτων.Επικαλούμεθα τα πορίσματα της έρευνας διακεκριμένων αρχαιολόγων, που συνοψίζουν τα δεδομένα μακροχρόνιων επιστημονικών ερευνών, συναδέλφων τους, αλλά και δικών τους. Το 1994 δημοσιεύθηκε μελέτη της κας Πολύμνιας Αθανασιάδη, καθηγήτριας του Παναπιστημίου Αθηνών με τίτλο: «Το λυκόφως των θεών στην Ανατολική Μεσόγειο: Στοιχεία ανάλυσης για τρεις επιμέρους περιοχές»(2). Η κα Αθανασιάδη, με βαθειά γνώση και επιμέλεια, αξιοποιεί τα δεδομένα των ερευνών του χώρου της για το επίμαχο θέμα. Πρώτα επιλέγει «τρεις περιοχές της αυτοκρατορίας με διαφορετική γεωγραφική φυσιογνωμία, ιστορικό υπόβαθρο και δημογραφική σύνθεση», εξασφαλίζοντας έτσι για την έρευνά της μεγαλύτερη αξιοπιστία. Οι περιοχές δε αυτές είναι η Ελλάδα, η Κωνσταντινούπολη και η Συρία-Παλαιστίνη. Έτσι αντιμετωπίζει εύκολα «τις γενικεύσεις του Λιβανίου»,όσο και τον «υπερβολικά μεγάλο αριθμό φιλολογικών μαρτυριών» σε χριστιανούς και εθνικούς συγγραφείς για την καταστροφή ναών, που καταντά, όπως λέγει, «ύποπτος»! «Στην προσπάθειά τους να ηρωοποιήσουν επισκόπους και αυτοκράτορες, σε μια περίοδο, κατά την οποία ο θρησκευτικός φανατισμός θεωρείται αρετή, συχνά οι εκκλησιαστικοί συγγραφείς απέδιδαν σ' αυτούς φανταστικές καταστροφές ναών ή, στην καλύτερη περίπτωση, μεγαλοποιούσαν τα ηροστράτεια ανδραγαθήματά τους». Από την άλλη μεριά, επιπολάζει η κινδυνολογία των εθνικών, για να παρουσιάσουν «τους εαυτούς τους ως μάρτυρες και την κοσμοθεωρία τους ως αντικείμενο συστηματικού και βάναυσου διωγμού, που διεξήγετο παράνομα, στο πλαίσιο μιας θεωρητικά ανεξίθρησκης αυτοκρατορίας». Γι' αυτό η αντικειμενική συγγραφέας συνιστά «επιφυλακτική στάση» στις όποιες κρίσεις. Η ανεξιθρησκεία άλλωστε των αυτοκρατόρων, όπως ο Μ. Κωνσταντίνος, είναι αποδεδειγμένη. Η μεταφορά ειδωλολατρικών μνημείων στην νέα πρωτεύουσα (Κωνσταντινούπολη- Νέα Ρώμη) για την διακόσμησή της ναι μεν εμποδίζει τη συνέχεια τοπικών λατρειών, αλλά τα αναδεικνύει ακόμη περισσότερο στην ίδια την χριστιανική, αργότερα, πρωτεύουσα. Εν τούτοις ο Μ. Κωνσταντίνος «επιδίωξε συστηματικά να εξασφαλίσει για την πόλη του την συνδρομή όλων των θείων δυνάμεων». Έτσι εκτός από χριστιανικούς ναούς ( Αγία Ειρήνη, Άγιοι Απόστολοι) αφιέρωσε και δύο ναούς σε εθνικές θεότητες, τη Ρέα και τη θεά Τύχη. Συνεχίζει όμως η κα Αθανασιάδη: «Σε τόπους όπως η Αθήνα και οι Δελφοί, κανόνας είναι, ότι τα μεταγενέστερα στρώματα έχουν καταστραφεί από τους ίδιους τους αρχαιολόγους στην προσπάθειά τους να φτάσουν όσο το δυνατόν γρηγορότερα στο κλασικό υπόστρωμα». Τις παρατηρούμενες καταστροφές αποδίδουν οι αρχαιολόγοι στους σεισμούς, τις βαρβαρικές επιδρομές (4ος-6ος αιώνας) και την εγκατάλειψη. Τα αρχαία μνημεία των Αθηνών και των Δελφών έμειναν απείραχτα από τους χριστιανούς. Η μετατροπή τους σε χριστιανικές εκκλησίες δείχνει περίτρανα τη συνείδηση της ιστορικής συνέχειας, όσο και αν αυτό δεν ικανοποιεί τους σημερινούς αρχαιολάτρες. Όπως συνηθίζω να λέγω, Πατέρες όπως οι Τρεις Ιεράρχες, όχι μόνο Έλληνες ήταν, αλλά και φορείς υψηλής ελληνικής παιδείας. Δεν ήταν επήλυδες που ενέσκηψαν στον ελληνικό χώρο, για να «θύσουν και απολέσουν», αλλά Έλληνες, που γνώριζαν να αποτιμούν αντικειμενικά τα πράγματα, έξω από φανατισμούς και εξαλλοσύνες. Τα κριτήριά τους ήταν πνευματικά. Γνώριζαν την ειδωλική πλάνη, αλλά δεν ήταν ικανοί για βιαιότητες. Την συνείδηση της ιστορικής συνέχειας των Ελλήνων- Χριστιανών, που δεν απέρριψαν τον πολιτισμό των προγόνων τους, αλλά μόνον την θρησκεία τους - η οποία δεν ήταν παρά νοσταλγία της εν Χριστώ αληθείας, όπως επεσήμανε ήδη ο Απόστολος Παύλος στον Άρειο Πάγο των Αθηνών(3)- υποστηρίζει και η κα Αθανασιάδη: «Οι εκκλησίες και τα παρεκκλήσια, που βρέθηκαν σπαρμένα γύρω και μέσα από το τέμενος του Απόλλωνα (στους Δελφούς), υπογραμμίζουν την συνέχιση της θρησκευτικής παράδοσης του τόπου». Όπως άλλωστε θρησκειολόγοι και λαογράφοι έχουν παραδεχθεί, αν «ξυπνούσε» σήμερα ένας αρχαίος Έλληνας και βρισκόταν σε ένα χριστιανικό πανηγύρι, δεν θα ένιωθε ξένος στο περιβάλλον. Είναι δε χαρακτηριστικό, ότι πολλοί σήμερα επικριτές της ορθοδόξου λαϊκής θρησκευτικότητας, κυρίως της Ελληνικής, σ' αυτό το επιχείρημα καταφεύγουν, λησμονώντας ότι η Ελληνική θρησκευτικότητα παρέμεινε ακέραιη, άλλαξε όμως ο προσανατολισμός της. Άλλωστε, η Ελληνική πολυθεΐα δεν ήταν, κατά πολλούς θρησκειολόγους (π.χ. Λ. Φιλιππίδης), παρά θεοποιητική υποστασιοποίηση των ιδιοτήτων της μιας θεότητος. «Ο βανδαλισμός ιερών αντικειμένων (από Χριστιανούς Έλληνες) ήταν πράξη σπάνια στην Ελλάδα», δέχεται η κα Αθανασιάδη. Τέτοιες περιπτώσεις ήταν μεμονωμένες. «Η γενική εντύπωση από την Ελλάδα είναι ότι η φθίνουσα αρχαία πίστη ενέπνεε στους νεοφώτιστους χριστιανούς, παρά την δομική μισαλλοδοξία της θρησκείας τους, σεβασμό και συχνά κάποια συγκίνηση». Ακόμη και ο όχι και τόσο ανεξίθρησκος Κωνστάντιος(337-361) «δεν φαίνεται να πείραξε ναούς», αλλά και «οι καλλιεργημένοι Χριστιανοί του αυτοκρατορικού περιβάλλοντος αντιμετώπισαν τα αρχαία ιερά ως έργα τέχνης και όχι ως κατοικία δαιμόνων». Οι φανατικοί, βέβαια, δεν έλειπαν - όπως σε κάθε εποχή -, αλλά οι προτροπές τους για καταστροφή , κατά κανόνα, έπεφταν στο κενό. Ως την εποχή του Ιουστινιανού εισέρεαν αρχαία εθνικά μνημεία στην Κωνσταντινούπολη. Μόνο εκεί, που δεν υπήρχε «επαφή με την αστική παιδεία του ελληνορωμαϊκού κόσμου», εκτός δηλαδή του ιστορικού ελληνικού χώρου, και όπου «η παραδοσιακή θρησκεία είχε ισχυρές ρίζες», παρατηρείτε φανατισμός και γίνονται καταστροφές. Αυτό συνέβαινε περισσότερο στην Ανατολή (Συρία - Φοινίκη - Παλαιστίνη). Η κα Αθανασιάδη όμως ερμηνεύει με τα επιστημονικά κριτήριά της τις συμπεριφορές και σε περιοχές, όπως η Συρία: «...Εδώ δεν έχουμε μια αμιγή περίπτωση θρησκευτικού φανατισμού, αλλά ένα ξέσπασμα κοινωνικού και φυλετικού μίσους, ένα υποσυνείδητο εθνικό κίνημα με αμφίεση βέβαια, θρησκευτική». Και αυτό στηρίζεται σε έρευνες διαφόρων ειδικών. Με αυτό το κριτήριο μπορούν να ερμηνευθούν και μεταγενέστερες συμπεριφορές, χωρίς βέβαια, να αγνοούνται και οι προκλήσεις των εθνικών ομάδων. Όπου δεν κυριαρχούν προκλήσεις(προβοκάτσιες), οι συμπεριφορές μένουν ανεξέλεγκτες.Σκόπιμα βέβαια εκμεταλλευθήκαμε καθ' υπερβολήν την έρευνα της εκλεκτής συναδέλφου, διότι προσφέρει σημαντικές δυνατότητες για την ερμηνεία και κατανόηση πραγμάτων, που η κακοπιστία, κακεντρέχεια, αλλά και ανθελληνική σκοπιμότητα των ξένων κέντρων συστηματικά παρερμηνεύει. Τα πορίσματα της κας Αθανασιάδη μου επιβεβαίωσε σε μια σπουδαιότατη για μένα, επικοινωνία μας (19-07-2000) και ο γνωστός αρχαιολόγος και αείμνηστος φίλος Άγγελος Χωρέμης, ερμηνεύοντας την περίπτωση του Μ. Θεοδοδίου. Κατά την γραπτή του δήλωση, « το διάταγμα του Θεοδοσίου του Μεγάλου (191-193 μ.χ.) αναφέρει απαγόρευση λατρείας σε αρχαία ιερά και την είσοδο στους ναούς, δεν εντέλλεται όμως την καταστροφή τους. Άλλωστε δεν φαίνεται ανασκαφικά τουλάχιστον τέτοια καταστροφή. Τα μεγάλα κέντρα της αρχαίας λατρείας, εκείνα ακριβώς που θα έπρεπε λογικά να υποστούν την μεγαλύτερη καταστροφή, όπως οι Δελφοί, η Ολυμπία, η Δωδώνη, τα ιερά των Αθηνών κ.α. δεν φαίνεται ανασκαφικά τουλάχιστον να έπαθαν ζημιές από ανθρώπινο χέρι στα τέλη του 4ου αιώνα. Εξάλλου, πολλοί ναοί της αρχαίας λατρείας σώθηκαν ως τις μέρες μας σχεδόν ανέπαφοι, κυρίως στην κάτω Ιταλία και την Σικελία, όπου επίσης βασίλευε ο Μ. Θεοδόσιος, αλλά και στην κυρίως Ελλάδα, όπως το συγκρότημα της Ακροπόλεως των Αθηνών, ο ναός του Ηφαίστου (Θησείον) και ο ναός του Ιλισσού». Μάλιστα στον Θεοδοσιανό Κώδικα (XVI 10,25) «επιτρέπεται στους Χριστιανούς να μετατρέπουν τους αρχαίους ναούς σε χριστιανικούς» και γι' αυτό δεν καταστράφηκαν, αλλά σώθηκαν αυτούσιοι (βλ. τον αρχαίο ναό κάτων από τον ανηγερένο από την Αγία Ελάνη τον δ' αιώνα ναό της Παναγίας της Καταπολιανής ή Εκατονταπυλιανής στην Πάρο που ανεκάλυψε ο μεγάλος αρχαιολόγος Α. Ορλάνδος). Κατά τον επιφανή βυζαντινολόγο Διονύσιο Ζακυνθηνό η διάταξη αυτή έγινε ακριβώς , για να σωθούν οι ναοί. «Δεν υπάρχει, λοιπόν, καμμία κρατική πολιτική, που να ενθαρρύνει την καταστροφή αρχαίων ιερών». «Αυτό που πράγματι έγινε, είναι καταστροφές και ακρότητες σε τοπικό επίπεδο, από φανατικούς εκκλησιαστικούς και πολιτικούς παράγοντες, κυρίως εναντίον αγαλμάτων αρχαίων θεοτήτων με συνηθέστερο το φαινόμενο της ρινοκοπής και καταστροφής των προσώπων. (Δεν πρέπει πάντως να θεωρούμε ότι κάθε κατεστραμένο άγαλμα μαρτυρεί και χριστιανικό βανδαλισμό. Πολλά κατεστράφησαν από άλλες αιτίες και πάρα πολλά μεταφέρθησαν στην Κωνσταντινούπολη, για τον στολισμό της καινούργιας πρωτεύουσας). Οι άνθρωποι αυτοί εξαγρίωναν τον όχλο, πράγμα όχι δύσκολο, αν σκεφτούμε ότι, μόλις 75-80 χρόνια χώριζαν την εποχή αυτή από τους φοβερούς διωγμούς των Διοκλητιανού και Γαλερίου (311) και 55-60 χρόνια από τον ηπιώτερο διωγμό του Λικίνιου (320-324). Τον εξαγριωμένο αυτό όχλο εξαπέλυαν να κάψει και να καταστρέψει ο,τιδήποτε εθνικό εύρισκε μπροστά του. Αυτό όμως ουδέποτε υπήρξε πολιτική του Μ. Θεοδοσίου και, όπως θα δούμε, όταν έγινε, προσπάθησε να το σταματήσει και να το θεραπεύσει». Και συμπληρώνει ο Άγγελος Χωρέμης: «Στην πορεία προς την νέα θρησκεία, υπάρχει αναμφισβήτητα κάποια πίεση εκ μέρους των Χριστιανών, αλλά όχι κρατικά κατευθυνόμενη βία. Δεν μαρτυρούνται διωγμοί σαν αυτούς που είχαν υποστεί οι ίδιοι οι Χριστιανοί μερικές δεκαετίες πριν, ούτε βίαιοι εκχριστιανισμοί, όπως έγιναν τον καιρό του Καρλομάγνου, της ισπανικής reconquista κ.α. Μαρτυρούνται ακρότητες,συχνά άγριες, αλλά πάντα περιορισμένες τοπικά και χρονικά. Το περίεργο δεν είναι πως έγιναν αγριότητες, το περίεργο είναι πως έγιναν τόσες λίγες μετά από τα μαρτύρια, που είχαν υποστεί οι Χριστιανοί». Εκδηλώσεις, λοιπόν, φανατισμού μεμονωμένων προσώπων παρατηρούνται - και κατά τον Άγγελο Χωρέμη - στο πνεύμα της «revanche», αυτό όμως ουδέποτε υπήρξε πολιτική του Μεγάλου Θεοδοσίου, για να μείνουμε σε ένα τόσο παρεξηγημένο στο σημείο αυτό αυτοκράτορα. Σώζεται «Λιβανίου του Αντιοχέως λόγος προς Θεοδόσιον τον βασιλέα, Υπέρ των Ιερών» (αρ.30). Ο μεγάλος ρητοροδιδάσκαλος (314-393), επιφανής εκπρόσωπος της φθινούσης ελληνικής αρχαιότητας, διδάσκαλος του ιερού Χρυσοστόμου, έγραψε το 386 το κείμενο αυτό, απευθυνόμενος στον αυτοκράτορα Θεοδόσιο Α' (379-395) και παραπονούμενος για την στάση των φανατικών μοναχών (της Αντιόχειας) έναντι των εθνικών ναών (τεμένων). Για την κατανόηση της στάσης του Λιβανίου έναντι του Χριστιανισμού, ας σημειωθεί, ότι ήταν συνεπής οπαδός της ειδωλολατρείας, θυσίαζε στις θεότητες της και μετερχόταν την μαντεία. Είχε μυηθεί εξάλλου σε διάφορα εθνικά μυστήρια. Ο ι. Χρυσόστομος τον ονομάζει «πάντων δεισιδεμονέστατον» (ευσεβέστατον) (4). Πίστευσε στην προσπάθεια του αυτοκράτορα Ιουλιανού και στην ανάσταση του ειδωλολατρικού κόσμου, μολονότι κατά την νεότητά του έδειξε τάσεις φιλοχριστιανικές. Τον επηρέασε όμως ο Ιουλιανός, όπως και αυτός επηρεάστηκε από τον Λιβάνιο, του οποίου μελετούσε τα έργα και έγινε έμμεσα μαθητής του.(5) Ο λαμπρός γνώστης της αρχαιότητας Άγγελος Χωρέμης σχολιάζει το κείμενο του Λιβανίου με τον ακόλουθο τρόπο: «Ο λόγος του Λιβανίου ‘Υπέρ των ιερών' δεν γράφτηκε λόγω ακροτήτων, που έγιναν εις εφαρμογήν του διατάγματος κατά της αρχαίας θρησκείας. Το διάταγμα εξεδόθη το 391 και το κείμενο του Λιβανίου γράφτηκε το 386, δηλ. πέντε ολόκληρα χρόνια νωρίτερα με άλλη ευκαιρία(6). Ο Θεοδόσιος διόρισε ύπαρχο Ανατολής κάποιον συμπατριώτη και φίλο του, τον Ίβηρα Μάτερνο Κηνύγιο. Ο άνθρωπος αυτός ήταν φανατικός θρησκόληπτος και έξαλλος. Υποκίνησε πράγματι τον όχλο, επικεφαλής του οποίου ήταν φανατικοί καλόγεροι, και άρχισαν να καταστρέφουν τα αρχαία ιερά, στην αρχή κυρίως τα μικρά (και απροστάτευτα) ιερά της υπαίθρου και εν συνεχεία άρχισαν να μπαίνουν και να καταστρέφουν ιερά και μέσα στις πόλεις. Τότε ο Λιβάνιος γράφει τον περίφημο και ωραιότατο λόγο του «Υπέρ των Ιερών». (Η αντίδραση του θρησκόληπτου Θεοδοσίου ήταν να απαγορεύσει την είσοδο των μοναχών μέσα στις πόλεις, προστατεύοντας έτσι τα εθνικά ιερά των άστεων και όταν σε λίγο πέθανε ο Μάτερνος Κηνύγιος τοποθέτησε ως ύπαρχο Ανατολής τον σώφρονα εθνικό Ευτόλμιο Τατιανό, ο οποίος κατάφερε να ηρεμήσει τα πράγματα και να φέρει την καταλλαγή. Όλα αυτά μαρτυρούν ότι ουδέποτε υπήρξε επίσημη πολιτική του Θεοδοσίου η καταστροφή του αρχαίου κόσμου και μάλιστα με την μορφή των ακραίων βανδαλισμών, όπως λέγεται συνήθως. Μαρτυρούν επίσης το κύρος που είχε ο Λιβάνιος στον θεωρούμενο θρησκόληπτο βασιλέα, κύρος που φάνηκε και όταν με δύο ακόμη λόγους του, τους «Προς Θεοδόσιον τον Βασιλέα περί της στάσεως» και Προς Θεοδόσιον τον Βασιλέα επί ταις διαλλαγαίς», κατόρθωσε να σώσει την Αντιόχεια, η οποία είχε στασιάσει. Σ' αυτήν την προσπάθεια είχε και την συνεπικουρία του επισκόπου Αντιοχείας Φλαβιανού, του οποίου τον λόγο φαίνεται ότι είχε γράψει ένας νεαρός Χριστιανός κληρικός, μαθητής του Λιβανίου, ο Αγ. Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Βλέπουμε, λοιπόν, ότι και συνεργασία με χριστιανούς είχε ο Λιβάνιος, όταν κοινοί στόχοι το επέβαλλαν». Θα επιχειρήσουμε ένα σχόλιο στην υπογραμμιζόμενη, με επιστημονική ευσυνειδησία, από αείμνηστο φίλο, συνεργασία του Λιβανίου με Χριστιανούς. Οι άνθρωποι εκείνοι ζούσαν τα πράγματα μέσα στη φυσικότητά τους και όχι στο τεχνητό κλίμα αντιπαλότητας, που δημιουργούν οι φανατικοί (εκατέρωθεν) των ημερών μας. Μήπως σ' όλη την μακρά διάρκεια του Βυζαντίου/Ρωμανίας δεν έλαβαν χώρα παρόμοιες συνεργασίες και συνυπάρξεις; Η χαρακτηριστικότερη μάλιστα, ήταν η συνεργασία των δύο ιδεολογικά αντιπάλων, που η αντίθεσή τους σκόπιμα και τεχνητά υπερτονίζεται σήμερα, του Οικουμενικού Πατριάρχου Γεννάδιου β' του Σχολαρίου και του σοφού υποστηρικτού της αρχαίας θρησκείας Γεωργίου Πλήθωνος-Γεμιστού. Ο τελευταίος δεν δίστασε να συμμετάσχει στην σύνοδο Φερράρας-Φλωρεντίας (1438-1439), ως μέλος της ορθόδοξης αντιπροσωπείας, για να βοηθήσει την Ορθόδοξη Εκκλησία στις τραγικές εκείνες στιγμές γι' αυτήν και το γένος. Εκεί έδωσε μάχη, με τις επιστημονικές του γνώσεις, υπέρ της Ορθοδοξίας (απέδειξε την νοθεία ενός χειρογράφου που παρουσίαζαν οι Λατίνοι) και μαζί με τον πρωταγωνιστή της Ορθοδοξίας Άγιο Μάρκο Ευγενικό (1444), δεν υπέγραψε την Ένωση με τον Παπισμό. Παρά τις διαφορετικές ιδεολογικές-πνευματικές προϋποθέσεις τους και οι δύο θεωρούσαν την ένωση ως υποταγή στον Παπισμό και επιζήμια για τι Γένος/Εθνος. Αλλά έτσι σκέπτονται όσοι αγαπούν το ΄Εθνος. Οι σημερινοί Νεοπαγανιστές, σχεδόν κατά κανόνα δεν αγαπούν το Έθνος και τον Ελληνισμό, παρά τα λεγόμενά τους, διότι πολεμώντας την Ορθοδοξία, που είναι πια αδιαίρετα ενωμένη με την ελληνικότητα, κατεργάζονται την διάλυσή του. Για το θέμα της καταστροφής αρχαίων μνημείων από «Χριστιανούς» παράλληλα με τα συμπεράσματα της κας Αθανασιάδη είναι και εκείνα του αρχαιολόγου Gerasimos Pagoulatow, "The Destruction and conversion of ancient temples o Christian Churches during fourth, fifth and sixth centuries",Θεολογία τ.ΞΕ' (1964), σς152-170 . Είναι Δε χαρακτηριστικό, ότι και στο περιοδικό «Δαυλός» (αρ.138/Ιούνιος 1993,σς.8022/23) σημειώνεται: «Όλοι σχεδόν οι καταστροφείς αρχαίων ελληνικών μνημείων είναι Χριστιανοί εξ Ιουδαίων, δηλαδή Εβραίοι. Οι Χριστιανοί ξ εθνικών, δηλαδή οι Έλληνες, σπάνια μετείχαν σε διωγμούς Ελλήνων».Σημασία Δε έχει, ότι και ο γνωστός εικονοκλάστης, αλλά σπουδαίος ιστορικός ερευνητής και συστηματικός παρουσιαστής της «αρνητικής πλευράς» Κυριάκος Σιμόπουλος, ενώ μιλά για τις «αποτρόπαιες βαρβαρότητες των Χριστιανών» (σ. 112 ε.ε) στα αρχαία μνημεία, δεν παραλείπει να παρεμβάλει και κεφάλαιο με τον τίτλο: «Ο βυζαντινός άνθρωπος συντηρεί με ευλάβεια την παράδοση της αρχαίας ελληνικής τέχνης» (σ. 208 ε.ε.)(7). Παραθέτουμε μερικά αποσπάσματα από το παραπάνω βιβλίο του Κυριάκου Σιμόπουλου: « Είναι ιστορικά τεκμηριωμένο ότι υπήρξε μία παιδευτική και συναισθηματική συνέχεια του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού στο Βυζάντιο, όχι μόνο από την διανόηση αλλά και από τον λαϊκό άνθρωπο, ενίοτε και από την εξουσία. Ο αυτοκράτορας της Νίκαιας Θόδωρος Δούκας Λάσκαρις (1254-1258), κατά την επίσκεψή του στην Πέργαμο, νοιώθει συγκίνηση μπροστά στα λείψανα των αρχαίων μνημείων και έργων τέχνης κι εκφράζει ενθουσιασμό και ευλάβεια για τα μεγαλουργήματα των προγόνων. Έχει συνείδηση τι σημαίνει Δύση ύστερα από την εισβολή των σταυροφόρων και τον χαλασμό της Πόλης [...].Ο πρώτος αυτοκράτορας - ο Κωνσταντίνος - φιλοδοξεί να εξομοιώσει τη « «Βασιλεύουσα» με την Ρώμη. Και σπεύδει να την διακοσμήσει με έργα τέχνης, συνεχίζοντας την ρωμαϊκή παράδοση της αρπαγής. Μεταφέρει στην Κωνσταντινούπολή πολυάριθμα αγάλματα, χάλκινα ιδίως, κίονες, κ.α. (8) από τις κυριότερες πόλεις του ανατολικού, αλλά και του δυτικού τμήματος της αυτοκρατορίας - από την Αθήνα, το Αιγαίο, την Ιωνία, την Κύπρο, την Κρήτη, τη Ρώμη, τη Σικελία κ.α.(9) ...(σς. 209-20). Ο Κωνσταντίνος θα αξιοποιήσει την Ελληνική πολιτιστική παράδοση για την προσωπική του αίγλη, ταυτίζοντας το χάλκινο άγαλμα του Απόλλωνα που έστησε πάνω στην περίφημη πορφυρή κολώνα της Αγοράς, τον «κυκλοτερή πορφυρούν κίονα» (10), με το αυτοκρατορικό του μεγαλείο. Στην κεφαλή του αγάλματος, που αφιέρωσε στον εαυτό του, προσέθεσε ακτινωτά ήλους «από τον σταυρό του Χριστού», για να λάμπει σαν τον ήλιο...(σ. 211) (11). Η παραδοσιακή επομένως αισθητική και η πανάρχαιη λαϊκή ποιλιτιστική παιδεία δεν είχε σβήσει, παρά τους βανδαλισμούς των πρώτων χριστιανών εναντίον των κλασσικών μνημείων. Και δεν θα σβήσει ποτέ στον ελληνικό κόσμο. Έτσι εξηγείται η διατήρηση ανέπαφων τόσων γλυπτών στην Κωνσταντινούπολη ως την επιδρομή των Δυτικών Βαρβάρων. Απώλειες σημειώθηκαν μόνο από σεισμούς, πυρκαγιές και εσωτερικές ταραχές - λαϊκές εξεγέρσεις, συγκρούσεις και καταστολές. Οι Χριστιανοί της πρωτεύουσας θαύμαζαν τα αγάλματα που στόλιζαν την πόλη τους...(σς.212-213) Οι βυζαντινοί διανοούμενοι - ακόμα και θεολόγοι- έχουν βαθειά γνώση της αρχαίας τέχνης και εκφράζουν χωρίς επιφυλάξεις τον απεριόριστο θαυμασμό τους. Συχνότατες στους βυζαντινούς αιώνες οι αναγωγές στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό και τους επιφανείς δημιουργούς του και οι συγκρίσεις της βυζαντινής εικονογραφίας με την κλασσική ζωγραφική που αποκαλύπτουν κοινά οι παράλληλα καλλιτεχνικά ιδεώδη...(σς. 226-227)» Αγαπητοί Σύνεδροι, Το κείμενό μου δεν επεδίωξε να πρωτοτυπήσει, αλλά να αποδείξει, μέσω της έρευνας διακεκριμένων αρχαιολόγων, την αντιεπιστημονικότητα του νεοειδωλολατρικού φανατισμού και των γενικεύσεών του σε ένα θέμα, που έχει κεντρική θέση στην αντιχριστιανική πολεμική του. Οι αυθεντικοί Χριστιανοί, και μάλιστα οι Έλληνες, ετίμησαν την τέχνη των προγόνων τους και κληρονόμησαν το καλλιτεχνικό πνεύμα τους, για να προχωρήσουν στην δική του - καθαρά ελληνική - καλλιτεχνική δημιουργία. Σημειώσεις: 1) 318, όχι «Κατά Ελήνων», ο τίτλος αυτός είναι μεταγενέστερος και προσετέθη απ' τους εκδότες. 2) Περιοδικό ΕΛΛΗΝΙΚΑ, τ.44, Θεσσαλονίκη 1994, σς. 31-50 3) Πραξ.17,23. Ο Απόστολος Παύλος δεν καταστρέφει ή διαστρέφει την ελληνική θρησκευτικότητα, αλλά την στρέφει προς τον αναμενόμενο Αληθινό Θεό. 4) ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, εις νεωτέραν χηρεύσασαν, 1 5) Βλ. το άρθρο του ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ στη ΘΗΕ, τ.8, 1960, στ. 294-299 με βιβλιογραφία 6) P. Petit, "Sur la date du ‘pro Templis' de Libanius", en Byzantion XXX (1951), fasc Ι. 285-310 7) Βλ. το βιβλίο του: Η λεηλασία και η καταδρομή των Ελληνικών Αρχαιοτήτων, Αθήνα 1997. 8) « πάντα Δε τα χαλκουργεύματα και τα ξόανα εκ διαφόρων ναών και πόλεων αθροίσας έστησεν αυτά εις διακόσμησιν της πόλεως, ομοίως Δε και τους κίονας των περιπάτων» Πάτρια Κωνσταντινουπόλεως, εκδ. Preger τ. Β', 145 9) «Ότι από Ρώμης πολλά ενεχθέντα είδωλα έστησαν εν τω Ιπποδρόμω εξαίρετα Δε εξήκοντα, εν οις και είκοσι του Αυγούστου. Από Δε Νικομηδείας στήλαι πολλαί ήκασιν. Ομοίως Δε από Αθηνών και Κυζίκου και Καισαρείας και Τράλλης και Σάρδης και Μωκησού και από Σεβαστείας και Σατάλων και Χαλδείας και Αντιοχείας της μεγάλης και Κύπρου και από Κρήτης και Ρόδου και Χίου και Ατταλείας και Σμύρνης και Σελευκείας και από Τυάνων και Ικονίου και Βιθυνών Νικαίας και από Σικελίας και από πασών των πόλεων ανατολής και δύσεως ήκασι διαφοροι στήλαι παρά του μεγάλου Κωνσταντίνου». Γ. ΚΩΔΙΝΟΣ, Παρεκβολαί εκ της βίβλου του Χρονικού περί των πατρίων της Κωνσταντινουπόλεως, εκδ. Βόννης 1843, σ. 53. Η λέξη «στήλη» σημαίνει άγαλμα. « Ολόχρυσον την στήλην σου στήσουν εις το παλάτιν» Καλλίμαχος και Χρυσορρόη, στ.1172. 10) Κατά τον ΓΕΩΡΓΙΟ ΚΕΔΡΗΝΟ «πορφυρούς κίων» στήθηκε το 320, κατά το Πασχάλιον Χρονικόν το 328. Το άγαλμα του Απόλλωνα είχε αφαιρεθεί, κατά τον Βυζαντινό χρονογράφο Μιχαήλ Γλύκα, από την Ηλιούπολη της Φρυγίας. Τον ομώνυμο ναό έκλεισε ο Κωνσταντίνος (ΕΥΣΕΒΙΟΣ, Εις τον βίον Κωνσταντίνου Βασιλέως, Γ' 55-56). Κατά τον Μανουήλ Χρυσολωρά στην κορυφή του «πορφυρού κίονος» είχε αρχικά τοποθετηθεί σταυρός. Γράφει « περί του αίροντος τον σταυρόν πορφυρού κίονος, επί της αυλής του μεγάλου Κωνσταντίνου βασιλείων αυτού πηξαμένου και ιδρυμένου, πάντας μεν ανδριάντας πάσας Δε στήλας νικώντος» (Του λογιωτάτου Μανουήλ Χρυσολωρά επιστολή προς τον Ιωάννην βασιλέα εν ή συγκρισις της παλαιάς και νέας Ρώμης). 11) «Δίκην Ηλίου έστησεν αυτήν εις το όνομα αυτού θήσας εν τη κεφαλή ήλους εκ των του χριστού δίκην ακτίνων ως Ήλιος τοις πολίταις εκλάμπων» Πάτρια Κωνσταντινουπόλεως, τ. Β', 174,45. Κατά τον ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ ΡΟΔΙΟ, το άγαλμα ήταν επιχρυσωμένο, «χρυσώ καταυγάζοντα». Στίχοι Κωνσταντίνου Ασηκρίτη του Ροδίου, σ. 69.