ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΙΟ ΑΧΑΪΑΣ ΣΤΟ «ΠΑΤΗΜΑ» Ή «ΑΧΝΑΡΙ» ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΝΔΡΕΟΥ

ΘΕΙΑ   ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ   ΣΤΟ   ΛΕΟΝΤΙΟ  ΑΧΑΪΑΣ

ΣΤΟ  «ΠΑΤΗΜΑ»  Ή  «ΑΧΝΑΡΙ»  ΤΟΥ  ΑΓΙΟΥ ΑΝΔΡΕΟΥ

Κοντά στό χωριό Λεόντιο τῆς Ἀχαΐας, ὑπάρχει ὁ τόπος, ὅπου κατά τήν ἰσχυρά τοπική παράδοση, πέρασε καί δίδαξε ὁ Ἀπόστολος Ἀνδρέας. Ἐκεῖ δεικνύονται οἱ λίθοι, οἱ φέροντες τά πατήματα τοῦ Πρωτοκλήτου. Στόν τόπο αὐτό εἶχε ἀνεγερθῆ παλαιοχριστιανική βασιλική πρός τιμήν τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου, ἐνῶ σήμερα σώζεται παλαιό ἐκκλησάκι, μόνοχωρη καμαρόσκεπη βασιλική, πρός τιμήν τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου. Ἀπό πέρυσι μέ εὐλογία τοῦ Σεβασμιωτάτου, ὁ τόπος καθαρίστηκε, ὁ Ναός εὐτρεπίστηκε καί κατά μῆνα Ἰούλιο ὁρίστηκε, νά τελῆται Θεία Λειτουργία καί παραδοσιακές θρησκευτικές καί πολιτιστικές Ἐκδηλώσεις. 

Ἔτσι ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ τήν Κυριακή 8 Ἰουλίου ἐτέλεσε τήν Θεία Λειτουργία στόν ἱστορικό Ναό τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου κοντά στό Λεόντιο, ἐν πληθούσῃ Ἐκκλησίᾳ. Ὁ Λαός κατέκλυσε τό χῶρο, ὅπου ἐδίδαξε ὁ κλεινός καί θεῖος Ἀπόστολος. Οἱ κάτοικοι τοῦ Λεοντίου, τῶν γύρω χωριῶν καί πολυάριθμοι προσκυνηταί ἀπό τήν Πάτρα μετεῖχαν στήν Θεία Λειτουργία καί στήν συνέχεια στίς ἄλλες ἐκδηλώσεις πού ἔλαβαν χώρα στόν περιβάλλοντα χῶρο. 

Ὁ Σεβασμιώτατος στό κήρυγμά του, ἀνεφέρθη στόν τόπο καί τό πέρασμα τοῦ Ἀποστόλου Ἀνδρέου, στήν διδασκαλία του καί τήν ἱερά παρακαταθήκη πού μᾶς ἄφησε. Ἐπίσης στήν ἰσχυρά τοπική παράδοση γιά τόν Ἅγιο καί στούς λαμπρούς ἑορτασμούς πού πραγματοποιοῦνται πλέον στόν τόπο, ὥστε νά ζωντανέψωμε, ὅ,τι μέχρι τώρα εἶχε σκεπάσει ἡ ἀδιαφορία καί ἡ λήθη.

Ἀκόμη ἀνεφέρθη στήν ἀνάγκη, νά διατηρήσωμε ἀπαραχάρακτη τήν διδασκαλία τοῦ Κυρίου μας, τήν ὁποία παρελάβαμε ἀπό τόν Ἅγιο Ἀπόστολο Ἀνδρέα, προκειμένου νά ἐπιτύχωμε τήν σωτηρία μας καί τόν ἁγιασμό μας, πού εἶναι ὁ σκοπός τῆς ζωῆς μας. 

Μετά τήν Θεία Λειτουργία, πραγματοποιήθηκαν ἔξω καί γύρω ἀπό τόν Ναό πολιτιστικές ἐκδηλώσεις μέσα ἀπό τίς ὁποῖες ἀναβίωσαν παλαιά ἔθιμα, ὅπως τό ἔθιμο τῆς κουλούρας. Σύμφωνα μέ αὐτό, γίνεται ἀγῶνας δρόμου καί ὁ πρῶτος στό τρέξιμο παίρνει ὡς ἔπαθλο τήν κουλούρα, ψωμί δηλαδή, πού παρασκευάζεται σέ σχῆμα κουλούρας.

Πρῶτος στό τρέξιμο βγῆκε ὁ μαθητής Γεώργιος Παπαγεωργίου ἀπό τήν Χαλανδρίτσα, ὁ ὁποῖος πῆρε τήν κουλούρα ἀπό τά χέρια τοῦ Σεβασμιωτάτου. Ἀκολούθησαν παραδοσιακοί χοροί, μέ νέους καί νέες ντυμένους μέ παραδοσιακές φορεσιές καί παρετέθη παραδοσιακό γεῦμα, τό ὁποῖο ἑτοίμασε ὁ Πολιτιστικός Σύλλογος τῆς περιοχῆς, σέ συνεργασία μέ τό τοπικό Συμβούλιο Λεοντίου. Συγκίνηση προκάλεσε, ὁ χορός τῶν μεγαλυτέρων  ἀνθρώπων τοῦ χωριοῦ, οἱ ὁποῖοι μέ τήν χαρακτηριστική βουνίσια περηφάνεια καί λεβεντιά τους, θυμήθηκαν τά νειάτα τους καί τίς παληές ἐποχές, πού σέ κεῖνα τά βουνά ἔσφυζε ἡ ζωή.

Κατά τήν διάρκεια τῆς Ἐκδηλώσεως ἀπηύθυνε χαιρετισμό ὁ Σεβασμιώτατος, ὁ ὁποῖος συνεχάρη τόν Ἱερέα καί τό Ἐκκλησιαστικό Συμβούλιο, τόν Πολιτιστικό Σύλλογο, τό τοπικό Συμβούλιο καί ὅλους τούς κατοίκους τῆς περιοχῆς, πού ἐργάστηκαν γιά νά πραγματοποιηθῇ αὐτή ἡ πολυάνθρωπη καί συγκινητική Ἐκδήλωση καί νά ἀναβιώσῃ ἡ παράδοση τοῦ τόπου μας.
 «Γυρίστε στόν τόπο μας», εἶπε ὁ Σεβασμιώτατος, «γυρίστε στήν γῆ μας, ἐδῶ εἶναι ἡ πηγή τῆς ζωῆς, ἐδῶ κτυπάει ἡ καρδιά τῆς Ἑλλάδος. Ἄν ἀξιοποιήσωμε τήν ἱστορία μας, τά δῶρα, πού μᾶς ἔχει δώσει ὁ Θεός, θά προοδεύσωμε. Ἐλᾶτε ὅλοι μαζί νά ξαναχτίσωμε τήν Ἑλλάδα, νά ξαναβροῦμε, ὅ,τι τόσα χρόνια μᾶς κλέψανε. Μόνο ἔτσι θά σωθῇ ἡ Ἑλλάδα....».

Ἀναδημοσίευση ἀπό τήν ἱστοσελίδα τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πατρῶν

ΓΙΟΡΤΗ ΣΤΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥΣ

ΓΙΟΡΤΗ  ΣΤΟ  ΓΕΝΙΚΟ ΕΚΚΛΗΣ. ΛΥΚΕΙΟ  ΠΑΤΡΩΝ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΗ ΣΤΟΥΣ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥΣ  ΤΗΣ  Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ  2011-2012

 

Σε συγκινητική ατμόσφαιρα πραγματοποιήθηκε στό Γεν. Εκκλησιαστικό Λύκειο Πατρών σεμνή καί ωραία τελετή, προς τιμήν των αποφοιτησάντων μαθητών της Γ΄ τάξεως του Σχολ. έτους 2011- 2012.

Στα πρόπυλα του Σχολείου, ἀαέμεναν τόν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Πατρών κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ, Ο Διευθυντής κ. Ιωάννης Κόττορος, οι Καθηγητές, ο Διευθυντής της Εκκκλησιαστικής Εστίας Πανοσιολ. Αρχιμ. Γερβάσιος Παρακεντές, όλο το προσωπικό του Σχολείου και της Εστίας και οι τελειόφοιτοι μαθητές.

Στο ιερό Παρεκκλήσιο του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, προσκύνησε ο Σεβασμιώτατος και ανέπεμψε δέηση.

Η συγκέντρωση έγινε στην μεγάλη αίθουσα του Ἐκκλησιαστικού Λυκείου, όπου παρετέθη  εορταστικό δείπνο.

     Μετά το δείπνο, βαθειά συγκινημένος εκ μέρους των μαθητών μίλησε ο Ευστάθιος Αθανασόπουλος, ο οποίος είπε τα εξής:  

"Σεβασμιώτατε, Σεβαστοί Πατέρες, αξιότιμε κ. Διευθυντά, και αγαπητοί καθηγητές μας,

            Με συναισθήματα χαράς αλλά και πολλής συγκίνησης στεκόμαστε απόψε μπροστά σε μια ιδιαίτερη για μας χρονική στιγμή της ζωής μας. Είναι η στιγμή και ο χρόνος που ολοκληρώσαμε  τη σχολική μας φοίτηση στο Εκκλησιαστικό Λύκειο Πατρών και ετοιμαζόμαστε για άλλες πορείες ζωής.

            Μπροστά σ’ αυτό το σταθμό μετάβασης αισθανόμαστε έντονη την ανάγκη ν’ απευθύνουμε λόγους ευχαριστίας και ευγνωμοσύνης στον Δωρεοδότη Θεό καθώς και στους ανθρώπους που στάθηκαν δίπλα μας και με πολλούς τρόπους μας βοήθησαν καθοδήγησαν και ενέπνευσαν.

            Αρχικά θέλουμε να Ευχαριστήσουμε τον σεβαστό μας ποιμενάρχη που στάθηκε δίπλα μας ως ακούραστος πνευματικός πατέρας, όπως είναι γνωστό συντέλεσε τα μέγιστα στο να στεγαστεί το σχολείο μας σε αυτό το υπέροχο και λειτουργικό κτίριο.  Αυτό για εμάς ήταν η έκφραση μιας πλούσιας αγάπης της Εκκλησίας μας προς τα παιδιά της.

            Οφείλουμε επίσης πολλές ευχαριστίες στο σεβαστό και αγαπητό μας Διευθυντή κ. Ιωάννη Κόττορο, ο οποίος με πολλή αγάπη υπομονή και θυσίες βρισκόταν  καθημερινά κοντά μας παρ’ όλες τις πολλές ευθύνες και απασχολήσεις που είχε έβρισκε χρόνο να ασχοληθεί ουσιαστικά με του μαθητές του. Μας συμβούλευε και μας νουθετούσε ήρεμα και υπομονετικά. Ενδιαφερόταν να καλύψει τις ανάγκες και πραγματοποιήσει τις επιθυμίες μας. Αλλά και όταν ερχόταν αντιμέτωπος με τις αταξίες και τις επαναστάσεις που είχαμε και εμείς ως έφηβοι έδειχνε ψυχραιμία - υπομονή  αγάπη και παραδειγματική συμπεριφορά. Θερμά τον ευχαριστούμε.

            Επίσης θέλουμε να ευχαριστήσουμε όλους τους καθηγητές και δασκάλους μας με τους οποίους συνεργαστήκαμε τις ποιο πολλές ώρες μέσα στη σχολική τάξη. Παλέψαμε μαζί μοιραστήκαμε χαρές λύπες ζήσαμε πολλές εμπειρίες στο ταξίδι που κάναμε μαζί για ένα φτάσιμο προς την Ιθάκη.

            Μαζί με τις ευχαριστίες θα θέλαμε ταπεινά να ζητήσουμε συγνώμη για όσες φορές με τα λάθη και τις αταξίες μας φανήκαμε αγνώμονες της θυσίας και της προσφοράς τους.

            Επιπλέον θέλουμε να ευχαριστήσουμε τον Πανοσιολογιώτατο Αρχιμανδρίτη π. Γερβάσιο Παρακεντέ, ο οποίος για πρώτη φορά φέτος βρέθηκε μέσα στο χώρο του Σχολείου, στηρίζοντας τους μαθητές με την επικοινωνία και την αγάπη του, καθώς και με τις ακολουθίες που τελούσε στο εκκλησάκι μας.

            Παράλληλα ευχαριστούμε και το Πανοσιολογιώτατο Αρχιμανδρίτη    π. Αμβρόσιο Γουρβέλο, που μας διακόνησε μέσα από το Άγιο θυσιαστήριο με τις προσευχές του και το μυστήριο της Ιεράς εξομολογήσεως.

             Τέλος θέλουμε να ευχαριστήσουμε και όλο το διοικητικό προσωπικό μαζί με τις εκλεκτές κυρίες που ο καθένας με τον τρόπο του κατέβαλε αρκετό κόπο προσφέροντας υπηρεσίες για την άψογη λειτουργία του Σχολείου.

             Αυτή την ιδιαίτερη στιγμή σ’ αυτή την όμορφη σύναξη που γύρω μας κυριαρχεί η απομόνωση και ο ανταγωνισμός βλέπουμε και ζούμε ότι η εκκλησία είναι πηγή της ευτυχίας της συνύπαρξης της ανοχής και της αγάπης.

            Ο απάνθρωπος τρόπος της σύγχρονης ζωής  μας λένε πως έφτασε ο καιρός  της απόλυτης ανάγκης για ένα ελληνικό σχολείο με όραμα και φρόνημα αγαπητικής προσφοράς προς τους νέους ανθρώπους, που διψάνε  για απαντήσεις στα μεγάλα «γιατί»  της ζωής.

            Η πνευματική σχέση που ζήσαμε ως μαθητές στο εκκλησιαστικό μας Λύκειο Πατρών, Δεν τελειώνει με το Τέλος της σχολικής ζωής. Τα εφόδια που πήραμε θα μας συνοδεύουν σε όλη μας τη ζωή.

            Η ευχές του ποιμενάρχη μας , οι προσευχές των πατέρων και οι αγάπη όλων θα είναι για εμάς ένα τοίχος προστασίας για την υπόλοιπη ζωή μας. Ευχαριστούμε Θερμά.

      Στη συνέχεια μίλησε ο Διευθυντής κ. Ιωάννης Κόττορος, ο οποίος ανέφερε τα εξής: 

"Σεβασμιώτατε, Σεβαστοί Πατέρες, αξιότιμε κ. Σχολικέ σύμβουλε, αγαπητοί συνάδελφοι, αγαπητοί μας μαθητές, πλέον απόφοιτοι.

          Είναι σαφές ότι το Εκκλησιαστικό Λύκειο Πατρών, όπως άλλωστε και όλα τα άλλα Εκκλησιαστικά Λύκεια, είχε και έχει   διαφορετική μορφή και περιεχόμενο απ΄ ότι τα Γυμνάσια και τα Λύκεια της Ελληνικής Επικράτειας. Στα σχολεία αυτά συνδέονται  άρρηκτα οι σπουδές και η γνώση με την πνευματική ζωή και θεολογική μόρφωση, αφού στόχος τους δεν είναι μόνο η απόκτηση του απολυτηρίου και η είσοδος σε κάποια Ανώτατη Πανεπιστημιακή Σχολή, αλλά κυρίως η κατάκτηση της καθημερινής εκκλησιαστικής εμπειρίας και της θεολογικής παιδείας.

Επειδή,Σεβασμιώτατε, από το σχολικό έτος 2011-2012 μας δώσατε στέγη και τροφή - και για αυτό θα σας ευγνωμονούμε πάντοτε - δεν είναι μόνο σχολείο αλλά και εστία – οικοτροφείο, είναι λογικό και αναπόφευκτο να διαμορφώνεται ένα ιδιαίτερο καθημερινό πρόγραμμα μαθημάτων και ασχολιών που ομολογουμένως απαιτεί δύναμη, αφοσίωση και αληθινό ενδιαφέρον για γνώση και εμπειρία από τους σπουδαστές. Μια εμπειρία ανεπανάληπτη, αφού η λειτουργία της Εκκλησιαστικής Εστίας υπό την καθοδήγηση σας  και υπό την διεύθυνση του Πανοσιολογιώτατου Αρχιμανδρίτου π. Γερβασίου Παρακεντέ, απόφοιτου του Σχολείου μας, είχε ως αποτέλεσμα την τέλεση τωνν ιερών ακολουθιών (Εσπερινού- Όρθρου - Θ.Λειτουργίας) που παρακολουθούσαν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον οι σπουδαστές μας.  

          Θα πρέπει βεβαίως να τονίσουμε ότι οι ώρες διδασκαλίας στο σχολείο μας είναι περισσότερες σε σχέση με τα άλλα Λύκεια. Ως Γενικό βέβαια Λύκειο διδάσκονται ίδια μαθήματα όπως και στα άλλα Γενικά Λύκεια της χώρας, με κατευθύνσεις και μαθήματα επιλογής. Πέραν όμως από αυτά διδάσκονται περισσότερα μαθήματα ειδικότητας, Θρησκευτικών και Βυζαντινής Μουσικής. Είναι βέβαιο ότι αυτά τα μαθήματα συμβάλουν αποφασιστικά όχι μόνο στον εμπλουτισμό των γνώσεων των μαθητών, αλλά και στην αρτιότερη εκπαίδευση τους για την συμμετοχή και ένταξή τους στο εκκλησιαστικό έργο.

          Την ώρα λοιπόν παιδιά μας, που ως μέλη μιας ευρύτερης τραγικής κοινωνίας  βιώνουμε έντονα τα συμπτώματα της παρακμής της, που εκφράζονται δυστυχώς και μέσα στα ελληνικά σχολεία ως πληγές και μάστιγες, την ώρα που η ισοπέδωση,  η έλλειψη προτύπων, η έλλειψη δημιουργικότητας, η έλλειψη χαράς, η απομόνωση, η έλλειψη νοήματος ζωής, αφήνει τα παιδιά ορφανά  από υπαρξιακή ταυτότητα, βλέπουμε ότι το Εκκλησιαστικό μας Λύκειο, στο οποίο φοιτήσατε, όλοι εμείς που είμαστε   απόψε εδώ για σάς, ο Μητροπολίτης μας, ο Διευθυντής της Εστίας π. Γερβάσιος, ο π. Δημήτριος, οι Καθηγητές σας, το Διοικητικό και υπηρετικό προσωπικό, σας βλέπουμε μοναδικές ανθρώπινες υπάρξεις, εικόνες Θεού, προορισμένες σε μια θεία ομοίωση, μέσα από δρόμους απάτητους, χωρίς τη θεοποίηση  των συγκρίσεων και των μετρήσεων.

          Καθώς οθόνες και ηλεκτρονικοί πίνακες θα διεκδικούν το κενό που βαθαίνει στις ψυχές των νέων, η έλλειψη προτύπων εκ μέρους διδασκάλων, ορφανών από παιδαγωγική κατάρτιση μεράκι  και αυτοκαταξίωση, το Εκκλησιαστικό μας σχολείο θα επισημαίνει το ρόλο του παραδείγματος και του προτύπου, ως καθοριστικού παράγοντα μαθητείας και ευρύτερης σχέσης μεταξύ των γενεών,  αναζητώντας διαρκώς το πρόσωπο του Χριστού ως αιώνιου υποδείγματος αγαπητικής και θυσιαστικής παιδαγωγίας.

          Σε ένα σχολείο, που η έλλειψη δημιουργικότητας το υποβαθμίζει και το μαραζώνει συστηματικά, το Εκκλησιαστικό Λύκειο θα υπενθυμίζει διαρκώς τη σχέση  της κάθε ανθρώπινης ύπαρξης με ένα Θεό δημιουργό και την έμφυτη τάση της να δημιουργεί κάλλος, ακόμη και από την ποιό τεχνοκρατική και τετριμμένη δραστηριότητα.

          Όλα όσα αναφέρθηκαν, αποτελούν σημαντικό  μέρος της ζωής του σχολείου μας, καθορίζουν το περιεχόμενο της εκπαίδευσης που προσφέρει και καθιστούν αναγκαία την ύπαρξη και δράση του. Η επιτυχία του οφείλεται κυρίως στο «οικογενειακό» κλίμα που χαρακτηρίζει τη Σχολή, που σημαίνει καλές σχέσεις και αγαστή συνεργασία μεταξύ Επισκόπου και Διευθυντών  σχολείου και Εστίας, Επισκόπου – Καθηγητών, Διευθυντού – Καθηγητών, Μαθητών και Καθηγητών, αλλά και Καθηγητών μεταξύ τους. Βασικός εξάλλου στόχος είναι η δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης και αγάπης και η προσπάθεια επίλυσης των όποιων προβλημάτων με κατανόηση και επιείκεια.

 Προβλήματα οικονομικά, προσωπικά, οικογενειακά σε καθημερινή βάση γίνονται αντικείμενο συζήτησης και στ’ αλήθεια δεν υπάρχει ωραιότερη στιγμή από εκείνη που ο Διευθυντής, ο καθηγητής καταξιώνεται μέσα από αυτή τη σχέση ως δάσκαλος και παιδαγωγός. Νιώθει τη μεγαλοσύνη της προσφοράς, «κτίζει» ανθρώπους, καθοδηγεί. Όσο δε ποιο πολύ επιτυγχάνεται αυτό, τόσο μεγαλύτερη προβάλει η ευθύνη του. Αλλά και οι ιερείς που φοιτούν στη Σχολή έχουν το δικό τους εποικοδομητικό ρόλο σε αυτή την ατμόσφαιρα.      

          Χωρίς να ωραιοποιούμε τα πράγματα – γιατί τα προβλήματα είναι πολλά και οι ανθρώπινες σχέσεις οπωσδήποτε δύσκολες – θεωρούμε ότι υπάρχει η καλή διάθεση και αληθινή αγάπη για πνευματική, ηθική και κοινωνική καλλιέργεια του κάθε μαθητή ξεχωριστά, αληθινό ενδιαφέρον απ’ όλες τις πλευρές για την ευρυθμότερη λειτουργία του Σχολείου και την αρμονικότερη συνύπαρξη όλων σ’  αυτό.

          Παιδιά μας, πιστεύουμε ότι στο Σχολείο μας, μπήκαν γερά θεμέλια ώστε ν’  αντιμετωπίσετε με δύναμη  και αυτοπεποίθηση τη ζωή, να διευρύνετε διαρκώς το χρόνο σας, προσφέροντας διαρκή χαρά και εμπλουτισμό της ύπαρξής σας, που θα αναδεικνύει ολόκληρη τη ζωή σας και όχι μόνο τη σχολική τάξη, ως ευκαιρία προσέγγισης μιας αληθινής σοφίας, χωρίς ορόσημα και ημερομηνία λήξης.

          Η επίσκεψη κάθε αποφοίτου στο Σχολείο μας και η πληροφορία της κατά Θεόν εξελίξεως και προόδου θα μας δίδει χαρα, θάρρος και δύναμη στον αγώνα μας.

          Τελειώνοντας, επιτρέψτε  μου, Σεβασμιώτατε, να αναφερθώ στο συνάδελφο κ. Πανογεώργο Παναγιώτη, Υποδιευθυντή του Σχολείου μας, που αποχωρεί από την ενεργό υπηρεσία, ο οποίος και τα 35 χρόνια της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας δίδαξε σε σχολεία της Εκκλησιαστικής Εκπαίδευσης (Καρπενήσι – Φλώρινα και Πάτρα), ήταν παράδειγμα αρίστου δασκάλου – παιδαγωγού και ο οποίος, εκτός από συνάδελφος, με τιμά προσωπικά και μ ε τη φιλία του. Τον ευχαριστώ από την καρδιά μου, και του ευχόμαστε υγεία και δύναμη.

Επίσης, με την ευκαιρία αυτή, θέλω να ευχαριστήσω και την φιλόλογο καθηγήτρια του Σχολείου μας κ. Αικατερίνη Κουνάβη, η οποία υπέβαλε αίτηση για συνταξιοδότηση και σήμερα δεν είναι μαζί μας, γιατί βρίσκεται εκτός Πατρών. Την ευχαριστούμε πολύ για την αγάπη της και την πολύτιμη προσφορά της στο Σχολείο μας και της ευχόμαστε κάθε καλό.  Θεωρώ ότι αξίζουν τα θερμά μας χειροκροτήματα". 

Τέλος μίλησε ο Σεβασμιώτατος, ο οποίος εξέφρασε την ευχαριστία προς τον Πανάγιο Θεό για την μεγάλη δωρεά Του, ώστε η πόλη μας να έχει Εκκλησιαστικό Λύκειο, για την ευεργεσία Του να αποκτήσωμε καινούργιες καί σύγχρονες κτηριακές εγκαταστάσεις και κυρίως γα την ευλογία Του  να έχωμε θαυμάσιο διδακτικό προσωπικό και ευλογημένους μαθητάς στό Σχολείο μας.

Επίσης, αναφέρθηκε στην εργασία που γίνεται στο Λύκειο, στις γνώσεις που παρέχονται στην όλη καλλιέργεια των μαθητών και στον ξεχωριστὸ χαρακτήρα του Εκκλησιαστγικού μας Λυκείου. 

Μὲ λόγια συγκινητικὰ ὁ Σεβασμιώτατος, ανεφέρθη στον Διευθυντή, στους Καθηγητές και όλο το προσωπικό του Σχολείου και της Εστίας, οι οποίοι  ἀααλίσκονται για την κατὰ Θεὸν πρόοδον των μαθητών.

ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 26-5-2012

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΚΥΡΙΑΚΗ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ Α΄  ΟΙΚ.  ΣΥΝΟΔΟΥ

ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΗΜΕΡΑΣ  ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 

Ι.Ν. ΖΩΟΔΟΧΟΥ ΠΗΓΗΣ  ΒΑΛΜΑΝΤΟΥΡΑΣ  26-5-2012

    Ο Σύλλογος Προστασίας Υγείας και Περιβάλλοντος της περιοχής του Κέντρου Υγείας Χαλανδρίτσης, την 25η Μαΐου 2012 τέλεσε την καθιερωμένη Θεία Λειτουργία για την προστασία του Περιβάλλοντος στο γραφικό εκκλησάκι της Ζωοδόχου Πηγής Βαλμανούρας, στις υπώρειες του Ερυμάνθου και κοντά στον Πείρο ποταμό. 

      Τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Πατρών εκπροσώπησε ο Αρχιερατικός Επίτροπος Φαρρών και μέλος του Συλλόγου Πρωτοπρεσβ. Δημήτριος Παπαγεωργίου. 

   Στη Θεία Λειτουργία έλαβε μέρος ο εφημέριος του χωριού της Βαλμαντούρας π. Παπαναγιώτης Φαρμάκης, καθώς επίσης και ο εφημέριος του Κομπηγαδίου π. Ιωάννης Σαμοΐλα. 

      Στην ομιλία του ο π. Δημήτριος ανέφερε τα εξής:       

     Με τις ευχές  και τις ευλογίες του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, τελούμε σήμερα στο γραφικό αυτό εκκλησάκι της Ζωοδόχου Πηγής Βαλμαντούρας, Θεία Λειτουργία και αναπέμπουμε ευχές και ικεσίες προς τον  Ύψιστο για τη σωτηρία της φύσεως, την οποία τα τελευταία χρόνια ο άνθρωπος έχει οδηγήσει ένα βήμα πριν την τελική της καταστροφή, που σημαίνει βεβαίως και τη δική του καταστροφή, το δικό του θάνατο και αφανισμό.

          Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης ήθελε να είναι μαζί μας, όπως το έχει πράξει και στο παρελθόν, όμως   Εκκλησιαστικές  υποχρεώσεις, τον ανάγκασαν να βρίσκεται μακριά μας, γιατί σήμερα είναι η μνήμη του Αγίου Ιωάννου του Ρώσου και τέλεσε τα θυρανοίξια της ομώνυμης Εκκλησίας και προέστη της πρώτης Θείας Λειτουργίας σ’ αυτή.

Είναι γεγονός ότι πριν την Ανατολή της 3^ης χιλιετίας αντιμετωπίζουμε το σοβαρό πρόβλημα από την αυξημένη ρύπανση, καθώς επίσης και από την εξάντληση των φυσικών και ενεργειακών πόρων του πλανήτη μας. Τα τελευταία 100 χρόνια συνοδεύτηκαν με δραματικές αλλαγές  στην ατμόσφαιρα, αλλά και στη βιόσφαιρα, με τραγικές συνέπειες για το ζωικό και φυτικό βασίλειο.

Δύο κείμενα της Αγίας Γραφής είναι ενδεικτικά του προορισμού του ανθρώπου και της σχέσης με το φυσικό περιβάλλον:   

Α) «Και ευλόγησεν ο Θεός αυτούς λέγων: αυξάνεσθε και πληθύνεσθε και πληρώσατε την γην και κατακυριεύσατε αυτής και άρχετε των ιχθύων της θαλάσσης και των πετεινών του ουρανού και πάντων των ζώων». Και

Β) «Και έλαβεν Κύριος ο Θεός τον άνθρωπον και έθετο αυτόν, εν τω παραδείσω της τρυφής, εργάζεσθαι και φυλάσσειν αυτόν» (Γεν. 2,15).

Το πρώτο κείμενο δηλώνει την κυριαρχία του ανθρώπου πάνω στη φύση, η οποία όμως δεν είναι απεριόριστη και φυσικά δεν σημαίνει κακοποίηση και καταστροφή της. Αντίθετα η κυριαρχία που έδωσε ο Θεός στον άνθρωπο σημαίνει ευθύνη, η οποία συγκεκριμενοποιείται με τό β΄ χωρίο, και κυρίως με τα απαρέμφατα «εργάζεσθαι» καί «φυλάσσειν».

Το πρώτο σημαίνει την εξουσία της εκμεταλλεύσεως, όχι όμως της αλόγου και ανεξέλεγκτης, τό δεύτερο σημαίνει ότι ο άνθρωπος εκτός από δικαιώματα έχει και καθήκοντα, έχει το καθήκον της διαφυλάξεως της κτιστής δημιουργίας.

Ο άνθρωπος πλάσθηκε συνεργός του Θεού πάνω στην Κτίση, οφείλει να φροντίζει και να προνοεί γι’ αυτήν, για να οδηγείται αυτή στην τελειότητά της και όχι να καταστρέφεται και μάλιστα τον φύλακά της.

Με την προπατορική αμαρτία και την πτώση του ανθρώπου, δεν διαταράχθηκε μόνο η σχέση του με το Θεό, αλλά και η σχέση του με τη φύση. Η απομάκρυνση από το Θεό είχε φυσική συνέπεια και στη λαθεμένη χρήση της φύσεως. Τα πάντα υποτάσσονται, όλος ο κόσμος στις ατομικές διεκδικήσεις του ανθρώπου και στην ακόρεστη βουλιμία του (τα πάντα για τον εαυτό του), με φυσική συνέπεια να ξεφεύγει από κάθε όριο και μέτρο και αντί για σωστός κυρίαρχος και φύλακας και προνοητής, να γίνεται βιαστής και καταχραστής της.  

Στο χωριό Ελληνικό για τον καφέ

Και συγκεκριμένα: τα δάση σβήνουν με γρήγορο ρυθμό. Οι θάλασσες καταστρέφονται από τα μολυσμένα λύματα που πέφτουν σ’ αυτή χωρίς καμιά επεξεργασία.

Το φαινόμενο του θερμοκηπίου, ο ζωογόνος ήλιος, όπως τον αναφέρει ο μεγάλος τραγικός μας ποιητής Σοφοκλής, οτιδήποτε άλλο είναι παρά ζωογόνος, αφού δημιουργήσαμε την τρύπα του όζοντος και η ακτινοβολία είναι υπεύθυνη για πολλές αρρώστιες και θανάτους.  

Το νέφος από τη μόλυνση και τη ρύπανση στις μεγάλες πόλεις δημιουργεί τεράστια προβλήματα υγείας και είναι υπεύθυνο για χρόνιες βρογχίτιδες, αναπνευστικά προβλήματα.

Τα πυρηνικά απόβλητα που χρησιμοποιούνται στους πυρηνικούς αντιδραστήρες και στη βαριά βιομηχανία, είναι υλικά που δολοφονούν κάθε μορφή ζωής που εκτίθεται σ’ αυτή.

Μπροστά σ’ αυτά, αλλά και άλλα πολλά, καλούμαστε Εκκλησία, διάφοροι φορείς και όλος ο λαός του Θεού να αγωνιστούμε και να βάλουμε το δάχτυλό μας στον τύπο των ήλων για να μη έλθει η ώρα μηδέν για την ανθρωπότητα, αλλά και για όλη την κτίση.

Στον Ι.Ν. Ζωοδόχου Πηγής με τον πρόεδρο του Συλλόγου

Η Ορθόδοξη Θεολογία, επί δύο χιλιάδες χρόνια αυτό προσπαθεί να μας διδάξει.

Ο κόσμος δημιουργήθηκε από το Θεό για να υπάρχει αιώνια μαζί με τον άνθρωπο, που είναι κυρίαρχος στη φύση, έχει όμως και την εντολή να την προστατεύει και να αγωνίζεται γι’ αυτήν, όπως πολύ καλά κάνει και μας οδηγεί ο δραστήριος Σύλλογός μας.

Ο κόσμος είναι δώρο Θεού και έχει καθοριστική σημασία για τη ζωή του ανθρώπου. Όμως η φύση, ο κόσμος δεν έχει κανένα νόημα, όταν ο άνθρωπος δεν τον βλέπει, δεν τον κατανοεί σαν δώρο Θεού.

Ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο βασιλιά και ιερέα της δημιουργίας. Την αναφέρει στον Δημιουργό, δεν έχει το δικαίωμα να την καταστρέφει, να τη χρησιμοποιεί αλόγιστα. Η κτίση είναι ευλογία Θεού για τον άνθρωπο και όταν την βλέπομε έτσι, ερχόμαστε σε άμεση επαφή και κοινωνία μαζί του και αναφωνούμε: «Ως εμεγαλύνθη τα έργα Σου Κύριε, πάντα εν σοφία εποίησας» και «οι ουρανοί διηγούνται δόξαν Θεού, ποίησιν δε χειρών αυτού αναγγέλλει το στερέωμα».

Αυτόν το κόσμο που δημιούργησε ο Θεός, μας τον προσφέρει, και ο άνθρωπος που αγαπάει το Θεό, τον ευχαριστεί για τις μεγάλες Του δωρεές και φιλανθρωπίες και του τον αντιπροσφέρει λέγοντας: «Τα σα εκ των σων σοι προσφέρομεν κατά πάντα και δια πάντα».

 Όλα είναι δικά σου Κύριε, τίποτα δεν έχομε εμείς και από τα δικά σου,  σου προφέρομε. Ακόμα και ο Άρτος και ο Οίνος, το ψωμί και το κρασί της Θ. Ευχαριστίας είναι δωρεές δικές σου, εμείς τα αντιπροσφέρομε για τη δική μας σωτηρία.

Όλη η κτίση, όλη η δημιουργία, όλο το φυσικό περιβάλλον  φανερώνουν τη δύναμη της αγάπης του Θεού στον άνθρωπο, και το μόνο που μπορεί να προσφέρει ο άνθρωπος στο Δημιουργό του είναι η ευχαριστία και η ευγνωμοσύνη.

Σήμερα, Κυριακή των Αγίων Πατέρων της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου,   η Εκκλησία μας γιορτάζει ένα μεγάλο γεγονός. Γιορτάζει τη νίκη της αλήθειας εναντίον του ψεύδους. Τη νίκη της Ορθοδοξίας κατά της πλάνης.

Οι Πατέρες της Εκκλησίας μας ήσαν αγωνιστές σε όλους τους τομείς και μάλιστα από πολύ νωρίς είχαν διαπιστώσει την πνευματική υπόσταση της σύγχρονης οικολογικής κρίσης.

 Ο Μέγας Βασίλειος αναφέρει πως ο Θεός έβαλε τον άνθρωπο βασιλιά στην κτίση: «΄Ενα βασιλέα που δεν θα καταχραστεί το θεϊκό αυτό προνόμιο αλλά θα ενεργεί, θείω ελέει και δυνάμει, ως ένας καλός διαχειριστής του συνόλου της κτίσεως».

Ο άγιος Εφραίμ ο Σύρος μας λέει πως η φύση οδηγεί τον άνθρωπο στη «θεία θεογνωσία».

Ο άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς  αναφέρει ότι η φύση είναι ο καθρέπτης του ανθρώπου: «Κατά τον χαρακτήρα του ανθρώπου και η φύση προσαρμόζει το δικό της χαρακτήρα. Η κακία του ανθρώπου μπορεί να γεμίσει όλη τη φύση με κακία, και το έλεος του ανθρώπου μπορεί να μεταμορφώσει όλη τη φύση σε έλεος».

Ο γέροντας Παΐσιος έλεγε «Να μην κάθεσαι μέσα, να φεύγεις έξω στη φύση. Οι ομορφιές της φύσεως είναι οι μικρές αγάπες που μας οδηγούν στη μεγάλη Αγάπη, τον Χριστό». Επίσης, έλεγε ότι «τα ζώα έχουν διαίσθηση και καταλαβαίνουν, αν τα αγαπάς, αν τα πονάς. Τα ζώα στον Παράδεισο αισθάνονταν την ευωδία της Χάριτος και υπηρετούσαν τον Αδάμ.

Ο γέροντας Πορφύριος είπε: «Το λουλουδάκι αυτό με το άρωμά του δοξάζει τον Κύριο».

 Ο πατήρ Ιουστίνος Πόποβιτς έλεγε ότι «τα παιδιά και τα λουλούδια θα μας σώσουν».

Ο γέροντας Ιάκωβος Τσαλίκης μαζί με τις διάφορες διακονίες, είχε στις τσέπες του σπόρους από κουκουνάρια των πεύκων και τους έσπερνε σε όλη την περιοχή, ενώ έκανε και προσευχή να διαφυλάσσεται το δάσος.

 Ο γέροντας Αμφιλόχιος Μακρής έλεγε:

       «Ξέρετε ότι ό Θεός έχει δώσει κι άλλη μια εντολή, πού δεν είναι κατα­γραμμένη στην Αγία Γραφή; Είναι ή εντολή «Αγαπάτε τα δέντρα». «Οποιος δεν αγαπάει τα δέντρα, δεν αγαπάει τον Χριστό. «Όταν φυτεύετε ένα δέντρο», έλεγε: «Φυτεύετε ελπίδα, φυτεύετε αγάπη, φυτεύετε ειρήνη, και θα λάβετε την ευλογία του Θεού». Οικολόγος πολύ πριν ή Οικολο­γία γίνει της μόδας. Όταν άκουγε την εξομολόγηση των ντόπιων αγροτών,  συνήθιζε να τούς βάζει ως επιτίμιο το έργο να φυτέψουν ένα δέντρο. Και δεν περιο­ριζόταν σ' αυτό.   Περιδιάβαινε ό ίδιος το νησί, την Πάτμο,  για να δει αν είχαν υλοποιήσει το επιτίμιο τους.  Υπό τη δική του επιρροή, το κέντρο του νησιού έχει μεταμορφω­θεί, έγινε και είναι μέχρι σήμερα καταπράσινο.

          Αυτή την παράδοση συνεχίζει η Εκκλησία μας μέχρι σήμερα, από τη σεπτή της κορυφή τον Οικουμενικό μας Πατριάρχη κ.κ Βαρθολομαίο, μέχρι και τον πιο απλό και ταπεινό μοναχό.

          Θα αναφέρω ένα σύγχρονο παράδειγμα, από τα πολλά, με το οποίο η Ορθόδοξη Εκκλησία προσπαθεί να βοηθήσει να ξεπεραστεί η οικολογική κρίση και να γίνει παράδειγμα προς μίμηση.

          Είναι η Ιερά Μονή Ζωοδόχου Πηγής Χανίων Κρήτης.  Πρωτοκτίσθηκε το 1630. Υπέστη πολλές καταστροφές και το 1821 καταστράφηκε ολοκληρωτικά. Στην κατοχή χρησιμοποιήθηκε σαν διοικητήριο από τους Γερμανούς και παρήκμασε μέχρι το 1976, οπότε εγκαταστάθηκε μια γυναικεία αδελφότητα.

Ξεκίνησε με 3 μοναχές και σήμερα έχει 35 οι περισσότερες από τις από τις οποίες έχουν τελειώσει το Πανεπιστήμιο.

Από το 1989 οι μοναχές άρχισαν καλλιέργειες με μεθόδους οργανικής καλλιέργειας. Καλλιεργούν ελιές, μανταρινιές, πορτοκαλιές, αβοκάντο, συκιές, βερικοκιές, ενώ υπάρχουν και πολλά στρέμματα με λαχανόκηπους.

Σε καμιά από τις καλλιέργειες δεν γίνεται χρήση χημικών υλικών. Η λίπανση των κτημάτων γίνεται με οργανικό υλικό (κομπόστ), που αποτελείται από φύλλα ελιάς και άλλων δένδρων, κοπριά από ζώα ελεύθερης βοσκής, χόρτα, πριονίδι, ασβέστη, υπολείμματα φρούτων, λαχανικών, σπάρσιμο βίκου κ.λ.π. 

Η καταπολέμηση των βλαβερών εντόμων γίνεται με μηχανικά μέσα. Τα χόρτα απομακρύνονται και δίνονται τροφή στα ζώα ή στα πουλερικά ή γίνονται κομπόστ.

Τα παραγόμενα προϊόντα χρησιμοποιούνται στην εσωτερική κατανάλωση της αδελφότητας και των φιλοξενουμένων. Το λάδι που περισσεύει και είναι αρκετό, τυποποιείται από την Ι. Μονή και διακινείται όχι για λόγους κερδοσκοπικούς, αλλά έχει για στόχο τη διάδοση της οικολογικής καλλιέργειας και της προβολή της, ως πιλοτικού προγράμματος για πολλές κοινωνικές ομάδες και φορείς.  

Επίσης η Μονή έχει αναπτύξει πολύ σημαντικές πρωτοβουλίες στον τομέα της διαχείρισης των απορριμμάτων που προέρχονται από την ίδια τη Μονή. Τα οργανικά υπολείμματα των τροφών συγκεντρώνονται και αναμειγνύονται με χώμα και άλλα υλικά ώστε να ενσωματωθούν στη φύση με κομπόστ.

Στη Μονή πραγματοποιούνται προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, τα οποία απευθύνονται κυρίως σε μαθητές σχολείων από την Κρήτη, αλλά και σε ομάδες φοιτητών, νέων γυναικών και άλλων επισκεπτών από την Ελλάδα και την Ευρώπη.

Στα αναστηλωμένα κτίσματα του μετοχίου της Μονής της Αγίας Κυριακής, έχει διαμορφωθεί για το σκοπό αυτό το «Κέντρο Ορθοδοξίας και Οικολογίας», χώρος κατάλληλος για την πραγματοποίηση συνεδρίων και  εκπαιδευτικών προγραμμάτων που απευθύνονται σε μεγάλο αριθμό ανθρώπων.

Η Μονή από το 1995 υλοποιεί προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης στις Κατασκηνώσεις της Ι.Μητροπόλεως Χανίων, όπου συμμετέχουν πάνω από 300 παιδιά. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει απελευθέρωση πουλιών, φύτευση κήπων με βιολογική μέθοδο, κατασκευή κομπόστ, οικολογική διαχείριση απορριμμάτων, ανακύκλωση χαρτιού κ.λ.π.

Η σίτιση των παιδιών γίνεται με βιολογικά προϊόντα από τις Κατασκηνώσεις και τη Μονή. 

Η Ι.Μονή συνεργάζεται με το οικουμενικό Πατριαρχείο, με άλλες Ιερές Μονές, με την Ελληνική Εταιρεία προστασίας του Περιβάλλοντος, με το Εθνικό Κέντρο κοινωνικών ερευνών κ.λ.π. φορείς.

Ας ελπίσουμε πως οι πρωτοβουλίες αυτές τις Εκκλησίας και του δραστηρίου Συλλόγου μας, θα βρουν πραγματικούς μιμητές στη σωτηρία του πλανήτη μας πριν είναι πολύ αργά.

  

ΠΡΟΗΓΙΑΣΜΕΝΗ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ στο Εκκλησ. Λύκειο Πατρών06-04-2012

Τήν Παρασκευή 6/4/2012, ἐτελέσθη Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία στό Παρεκκλήσιο τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Λυκείου Πατρῶν, ἀπό τόν Πανοσιολ. Ἀρχιμ. π. Γερβάσιο Παρακεντέ, Διευθυντή τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Ἑστίας Πατρῶν καί τόν Αἰδεσιμ. Πρωτοπρ. π. Δημήτριο Παπαγεωργίου, Γραμματέα τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Λυκείου.

Στήν Θεία Λειτουργία ἐχοροστάτησε ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πατρῶν κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ, ὁ ὁποῖος μίλησε στά παιδιά ἐπίκαιρα, ἐν ὄψει τοῦ Ἁγίου Πάσχα.

Οἱ μαθηταί ἐκοινώνησαν τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων, ἔχοντες ἐξομολογηθῆ τίς προηγούμενες ἡμέρες.  Τό Μυστήριο τῆς Ἐξομολογήσεως ἐτέλεσε κατ’ ἐντολή τοῦ Σεβασμιωτάτου ὁ Πανοσιολ. Ἀρχιμ. π. Ἀμβρόσιος Γκουρβέλος Προϊστάμενος τοῦ Μητροπολιτικοῦ Ναοῦ Πατρῶν.

Μετά τήν Θεία Λειτουργία, προσεφέρθη κέρασμα στά παιδιά καί ἐδόθη ἡ εὐκαιρία καί πάλι στόν Σεβασμιώτατο, νά εἴπη ἐποικοδομητικές σκέψεις, ἐνῶ μίλησαν καί ὁ Διευθυντής τοῦ Σχολείου κ. Ἰωάννης Κόττορος, ὡς καί ὁ Σχολικός Σύμβουλος κ. Δημ. Παπαδημητράκης.

Τά παιδιά μίλησαν στόν Σεβασμιώτατο γιά τίς ἐμπειρίες τους ἀπό τήν πενταήμερη ἐκδρομή στήν Θεσσαλονίκη, γιά τό προσκύνημά τους στόν Ἅγιο Δημήτριο, στόν τάφο τοῦ π. Παϊσίου καί σέ ἄλλα προσκυνήματα ὡς καί στήν ἐπίσκεψή τους στόν Παναγιώτατο Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης κ. Ἄνθιμο, ὁ ὁποῖος ἐδέχθη τούς μαθητάς μέ πολλή ἐγκαρδιότητα καί πατρική ἀγάπη.

Ὁ Σεβασμιώτατος εὐχήθηκε στά παιδιά καί τούς διδάσκοντες, ὡς καί σέ ὅλο τό προσωπικό τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Λυκείου τά δέοντα γιά τό Ἅγιο Πάσχα.

ΟΙ ΗΡΩΕΣ ΓΙΑ ΤΟ 1821

«Είναι θέλημα Θεού. Είναι κοντά μας και βοηθάει, γιατί πολεμάμε για την πίστι μας, για την πατρίδα μας, για τους γέρους γονιούς, για τα αδύνατα παιδιά μας, για την ζωή μας, την λευτεριά μας…Και όταν ο δίκαιος Θεός μας βοηθάει ποιος εχθρός ημπορεί να μας κάνει καλά…;».
(Θεόδωρος Κολοκοτρώνης)

«Μάχου υπέρ πίστεως και Πατρίδος…Είναι καιρός να αποτινάξωμεν τον αφόρητον ζυγόν, να ελευθερώσωμεν την Πατρίδα, να κρημνίσωμεν από τα νέφη την ημισέληνον, δια να υψώσωμεν το σημείον, δι’ ου πάντοτε νικώμεν, λέγω τον Σταυρόν…».
(Αλέξανδρος Υψηλάντης)

«…Έλληνες ποτέ μην ξεχνάτε το χρέος σε Θεό και σε Πατρίδα! Σ’ αυτά τα δύο σας εξορκίζω ή να νικήσουμε ή να πεθάνουμε κάτω από την Σημαία του Χριστού»
(Γρηγόριος – Δικαίος Παπαφλέσσας)

«Όταν σηκώσαμεν την σημαίαν εναντίον της τυραγνίας ξέραμεν ότι είναι πολλοί αυτείνοι και μαχητικοί κι’ έχουν και κανόνια κι’ όλα τα μέσα. Εμείς σε ούλα είμαστε αδύνατοι. Όμως ο Θεός φυλάγει και τους αδύνατους, κι’ αν πεθάνωμεν πεθαίνομεν δια την Πατρίδα μας, δια την Θρησκείαν μας και πολεμούμεν όσο μπορούμε εναντίον της τυραγνίας κι’ ο Θεός βοηθός…».
(Στρατηγός Μακρυγιάννης)

«…Ως Χριστιανός ορθόδοξος και υιός της ημετέρας Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας, ορκίζομαι …να διαμείνω πιστός εις την Θρησκείαν μου και εις την Πατρίδα μου. Ορκίζομαι να χύσω και αυτήν την υστέρα ρανίδα του αίματός μου υπέρ της Θρησκείας και της Πατρίδος μου. Να χύσω το αίμα μου, ίνα νικήσω τους εχθρούς της Θρησκείας μου ή να αποθάνω ως Μάρτυς δια τον Ιησούν Χριστόν…».
(Ο όρκος των Ιερολοχιτών)

«Νέοι, πρέπει να φυλάξετε την πίστη σας και να την στερεώσετε, διότι, όταν επιάσαμε τα άρματα, είπαμε πρώτα υπέρ ΠΙΣΤΕΩΣ και έπειτα υπέρ ΠΑΤΡΙΔΟΣ…»
«Ως μία βροχή έπεσεν εις όλους μας η επιθυμία της ελευθερίας μας, και όλοι, και ο κλήρος μας και οι προεστοί μας και οι καπεταναίοι και οι πεπαιδευμένοι και οι έμποροι, μικροί και μεγάλοι, όλοι εσυμφωνήσαμε εις αυτό το σκοπό και εκάμαμε την Επανάσταση…».
(Θ. Κολοκοτρώνης)
«…Η τυραγνία των Τούρκων – την δοκιμάσαμε τόσα χρόνια – δεν υποφέρονταν πλέον. Και δι’ αυτήνη την τυραγνία, οπού δεν ορίζαμεν ούτε βιόν ούτε τιμή ούτε ζωή (ξέραμεν κι’ ότ’ ήμασταν ολίγοι και χωρίς τα’ αναγκαία του πολέμου) αποφασίσαμεν να σηκώσομεν άρματα εναντίον της τυραγνίας. Είτε θάνατος είτε λευτεριά».
(Ιω. Μακρυγιάννης )
«Ο Έφορος της Ελλάδος Θεός ενέπνευσεν εις τας καρδίας των εχθρών μας άκραν δειλίαν και φόβον. Ελπίζω δε εντός ολίγου, με την βοήθειαν του Τιμίου Σταυρού και των θεοπειθών της πατρίδος ευχών, να σας χαροποιήσω…».
(Ανδρέας Μιαούλης)
«Μία δύναμις με άρπαξε από την λιτανεία πριν φύγουμε από τα Ψαρά για την Χίο. Μία δύναμις θεϊκή με γιγάντωσε…Αυτή η θεία δύναμις μου έδωσε θάρρος δια να φθάσω με το πυρπολικό μου στην Τουρκική Ναυαρχίδα…Οι Τούρκοι ήταν τόσοι ώστε εάν έπτυον επάνω μας θα μας έπνιγαν αναμφιβόλως…Εις το όνομα του Κυρίου φώναξα εκείνη τη στιγμή. Έκανα τον Σταυρό μου και πήδηξα στη βάρκα. Οι φλόγες του πυρπολικού μεταδόθηκαν στην Ναυαρχίδα που τινάχθηκε στον αέρα και παρέσυρε στον θάνατο χιλιάδες Τούρκους…».
(Κωνσταντίνος Κανάρης)
«Έκατσα που εσκαπέτισαν με τα μπαϊράκια τους απεκατέβηκα κάτω. Ήταν μιά εκκλησία εις τον δρόμον, η Παναγία στο Χρυσοβίτσι, και το καθησιό μου ήτο όπου έκλαιγα την Ελλάς…Σίμωσα, έδεσα το άλογό μου σ’ ένα δένδρο, μπήκα μέσα και γονάτισα. Παναγία μου είπα από τα βάθη της καρδιάς μου και τα μάτια μου δάκρυσαν. Παναγία μου βοήθησε και τούτη τη φορά τους Έλληνες να ψυχωθούν. Έκανα το Σταυρό μου, ασπάσθηκα την εικόνα της, βγήκα από το εκκλησάκι, πήδηξα στο άλογό μου και έφυγα. Σε λίγο μπροστά μου ξεπετάγονταν οχτώ αρματωμένοι, ο εξάδελφός μου ο Αντώνης Κολοκοτρώνης και επτά ανήψια του. – Κανείς δεν είναι στην Πιάνα, μου είπε ο Αντώνης. Ούτε στην Αλωνίσταινα. Είναι φευγάτοι. – Ας μη είναι κανείς αποκρίθηκα. Ο τόπος σε λίγο θα γιομίση παλληκάρια…Ο Θεός υπέγραψε την λευτεριά της Ελλάδος και δεν θα πάρη πίσω την υπογραφή του».
(Θεόδωρος Κολοκοτρώνης)
«Χωρίς αρετή και πόνο εις την πατρίδα και πίστη εις την θρησκεία τους έθνη δεν υπάρχουν».
«…Κι’ αν είμαστε ολίγοι…παρηγοριώμαστε μ’ έναν τρόπον, ότι η τύχη μας έχει τους Έλληνες πάντοτε ολίγους. Ότι αρχή και τέλος, παλαιόθεν και ως τώρα, όλα τα θερία πολεμούν να μας φάνε και δεν μπορούνε, τρώνε από μας και μένει και μαγιά. Και ολίγοι αποφασίζουν να πεθάνουν, κι΄όταν κάνουν αυτείνη την απόφασιν, λίγες φορές χάνουν και πολλές κερδαίνουν…».
«…Τούτην την πατρίδα την έχομεν όλοι μαζί, και σοφοί κι’ αμαθείς και πλούσιοι και φτωχοί και πολιτικοί και στρατιωτικοί και οι πλέον μικρότεροι άνθρωποι, όσοι αγωνιστήκαμεν, αναλόγως ο καθείς, έχομεν να ζήσωμεν εδώ. Το λοιπόν δουλέψαμεν όλοι μαζί, να την φυλάμε κι’ όλοι μαζί και να μη λέγη ούτε ο δυνατός «εγώ», ούτε ο αδύνατος. Ξέρετε πότε να λέγει ο καθείς «εγώ»; Όταν αγωνιστή μόνος του και φκειάση, ή χαλάση, να λέγη εγώ, όταν όμως αγωνίζονται πολλοί να φκειάνουν, τότε να λένε «εμείς». Είμαστε εις το «εμείς» κι’ όχι εις το «εγώ». Και εις το εξής να μάθωμεν γνώση, αν θέλωμεν να φκειάσωμεν χωριόν, να ζήσωμεν όλοι μαζί….».
(Ιω. Μακρυγιάννης)
«Το Ελληνικόν Έθνος, αφ’ ού υπέκυψεν εις τον βάρβαρον και σκληρότατον ζυγόν της Οθωμανικής τυραννίας, υστερήθη όχι μόνον την ελευθερίαν του, αλλά και παν είδος μαθήσεως…και ήτον ενδεχόμενον να εκλείψη διόλου από το Έθνος η Ελληνική γλώσσα, εάν δεν την διέσωζεν η Εκκλησία προς ήν οφείλεται και κατά τούτο ευγνωμοσύνη».
(Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός)
«Μόνον του Ευαγγελίου η διδαχή εμπορεί να σώση την αυτονομίαν του Γένους, όταν μάλιστα κηρύττεται από ποιμένας φίλους της αληθείας και της δικαιοσύνης»
(Αδ. Κοραής)
«…Τούτο παρακαλώ να τους παραγγείλετε να πράττωσιν εις το εξής, παριστάνοντες εις αυτούς, ότι πολεμούν όχι μόνον υπέρ πατρίδος, αλλά και υπέρ πίστεως».
(Αδ, Κοραής προς Γ.Κουντουριώτην, 1824)
«…Μόνη η δικαιοσύνη φέρει την ελευθερίαν, την δύναμιν και την ασφάλειαν. Όπλα χωρίς δικαιωσύνην, γίνονται όπλα ληστών, ζώντων εις καθημερινόν κίνδυνον να στερηθώσι την δύναμιν από άλλους ληστάς, ή και να κολασθώσιν ως λησταί από νόμιμον εξουσίαν. Η ανδρεία χωρίς την δικαιοσύνην είναι ευτελές προτέρημα, η δικαιοσύνη, αν εφυλάσσετο από όλους, ουδέ χρείαν όλως είχε της ανδρείας. Και αυτή του Θεού η παντοδυναμία ήθελ’ είσθε χωρίς όφελος διά τους ανθρώπους, αν δεν ήτον ενωμένη με την άπειρον δικαιοσύνην του…».
(Αδ, Κοραής προς Οδυσσέα Ανδρούτσον, 1824)
«…Αχ, διά τους οικτιρμούς του Θεού, ο οποίος είναι όλος αγάπη, διά το όνομα της Πατρίδος, η οποία είναι όλη αρετή, ας καθαρίσωμεν την ψυχήν μας, και εις αυτήν την ώραν του κινδύνου, από τον ρύπον της διχονοίας, ας θάψωμεν εις τον τάφον της λησμονησίας τα άγρια και ανόητα πάθη μας, ας πλύνωμεν τας μεμολυσμένας καρδίας εις το ιερόν λουτρόν της αγάπης, ο πατριωτισμός ας λαμπρύνη, εις το εξής τον θολωμένον νουν μας, η ειλικρίνεια ας βασιλεύση εις την καρδίαν μας, η αγάπη κα η σύμπνοια ας προπορεύωνται, ως νεφέλη πυρός, όλων των βουλών μας και όλων των έργων μας».
(Σπ. Τρικούπης)
«Κι’ όσο αγαπώ την πατρίδα μου δεν αγαπώ άλλο τίποτας. Ναρθή ένας να μου ειπή ότι θα πάγη ομπρός η πατρίδα, στρέγομαι να μου βγάλη και τα δυό μου μάτια. Ότι αν είμαι στραβός, και η πατρίδα μου είναι καλά, με θρέφει, αν η πατρίδα μου αχαμνά, δέκα μάτια νάχω, στραβός θανά είμαι. Ότι σ΄αυτείνη θα ζήσω, δεν έχω σκοπό να πάγω αλλού».
(Ιω. Μακρυγιάννης)
«Είναι καιρός…να κρημνίσωμεν από τα νέφη την Ημισέληνον διά να υψώσωμεν το σημείον, δι’ ού πάντοτε νικώμεν, λέγω τον Σταυρόν και ούτω να εκδικήσωμεν την πατρίδα και την ορθόδοξον ημών πίστιναπό την ασεβή των ασεβών καταφρόνησιν»;
(Αλ. Υψηλάντης)
«…Η ημέρα εκείνη, την οποίαν επιθυμούσαν οι πατέρες μας να την ιδούν, έφθασε και ο Νυμφίος έρχεται…Έφθασεν ο καιρός διά να λάμψη πάλιν ο Σταυρός και να λάβη πάλιν η Ελλάς, η δυστυχής Πατρίς μας, την ελευθερίαν της…».
«Ό, τι και αν εκάμαμεν, είτε εγώ, είτε οι συνάδελφοί μου, είτε ως εταίροι, είτε ως αγωνισταί, ήτο έμπνευσις και έργον της Θείας Προνοίας, και ουδέν ηθέλομεν πράξει άνευ της εμπνεύσεως ταύτης».
(Άνθιμος Γαζής)
«ΙΔΟΥ ο Θεός μεθ’ ημών, ος επάταξεν έθνη πολλά και απέκτεινε βασιλείς κραταιούς. Ο Παντοκράτωρ Θεός δεν μας αφήνει εις την διάκρισιν του εχθρού. Αλλά είναι σύμμαχός μας, καθώς πολλάκις το είδομεν και άμποτε εις το εξής διά της δυνάμεως του τιμίου και ζωοποιού Σταυρού και διά της ενεργείας και γενναιότητός σας να αφανισθή ο εχθρός εξ ολοκλήρου…».
(Π. Μαυρομιχάλης προς τον Θ.Κολοκοτρώνη)
«ΧΩΡΙΣ αρετή και θρησκεία δεν σχηματίζεται κοινωνία, ούτε βασίλειον».
(Στρατηγός Μακρυγιάννης)
«Ο Θεός είναι μετά της Ελλάδος και υπέρ της Ελλάδος και αύτη σωθήσεται. Επί ταύτης της πεποιθήσεως αντλώ πάσας μου τας δυνάμεις και πάντας τους πόρους».
(Ι. Καποδίστριας)
«Η Ιστορία και το μέλλον της Ελλάδος στηρίζονται πάνω σε τρεις λέξεις: Θρησκεία, Ελευθερία, Πατρίς».
(Παλαιών Πατρών Γερμανός)
«Εγώ, η φαμίλια μου, τα’ άρματά μου, ό,τι έχω είναι για την Ελλάδα».
(Θεόδωρος Κολοκοτρώνης)

ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΚΟΠΗ ΠΙΤΤΑΣ 26-1-2012

ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 26-1-2012 και ΚΟΠΗ ΒΑΣΙΛΟΠΠΙΤΑΣ

     Στις 26 Ἰανουαρίου τελέσθηκε Θεία Λειτουργία στο Παρεκκλήσιο του Ιερού Χρυσοστόμου στο Γενικό  Εκκλησιαστικὸ Λύκειο Πατρών, απὸ τον Πανοσιολ. Αρχιμ. π. Γερβάσιο Παρακεντέ, με συλλειτουργοὺς τον Αιδεσιμολ. Πρωτοπρεσβ. π. Δημήτριο Παπαγεωργίου και τον Διάκονο Χρήστο Λυκουρέση, επί τη εορτή της Ανακομιδής των λειψάνων του Ιερού Χρυτσοστόμου. 

Στή Θεία Λειτουργία χοροστάτησε ὁ Σεβασμιώτατος μας κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ο  οποίος ευλόγησε την αρτοκλασία και κήρυξε τον θείο λόγο στο Διδακτικὸ και λοιπὸ προσωπικό του Σχολείου και τους Μαθητάς.

Μετὰ την Θεία Λειτουργία στην μεγάλη αίθουσα του Εκκλησιαστικοῦ Λυκείου έγινε η τελετὴ της κοπής της Βασιλόπιτας ἀαὸ τον Σεβασμιώτατο, ο οποίος ευχήθηκε τα δέοντα στον Διευθυντή, τους Καθηγητάς και τους Μαθητάς και έδωσε πατρικές συμβουλές για την περαιτέρω πρόοδο και επιτυχία των παιδιών.

Ο Διευθυντὴς κ. Ἰωάννης Κόττορος μίλησε με θερμὰ λόγια ευχαριστώντας τον Σεβασμιώτατο για την αγάπη του και το πατρικό του ενδιαφέρον για το Εκκλησιαστικὸ Λύκειο και ευχήθηκε στον σεπτὸ Ποιμενάρχη μας έτη πολλὰ με την ευκαιρία των ονομαστηρίων του.

Επίσης, εκπρόσωπος των μαθητών, ευχαρίστησε και εξέφρασε τον σεβασμὸ και τις υιϊκὲς ευχὲς όλων των μαθητών προς τον Σεβασμιώτατο ποιμενάρχη μας.

ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ ΑΙΜΟΔΟΤΕΣ Κ.Υ. ΧΑΛΑΝΔΡΙΤΣΑΣ

ΕΟΡΤΗ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ ΑΙΜΟΔΟΤΩΝ

της περιοχής του Κέντρου Υγείας Χαλανδρίτσας

(12-2-2012

            Την Κυριακή 12-2-2012 (Κυριακή του Ασώτου) ο Σύλλογος Εθελοντών Αιμοδοτών της περιοχής του Κέντρου Υγείας Χαλανδρίτσης, εόρτασε στο Βασιλικό Πατρών, του Δήμου Ερυμάνθου, την ετήσια εορτή του, επί τη μνήμη του Αγίου Χαραλάμπους, που είναι ο προστάτης άγιος του Συλλόγου. 

            Το Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη μας κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ, εκπροσώπησε ο Αρχιερατικός Επίτροπος Φαρρών Πρωτοπρεσβ. π. Δημήτριος Παπαγεωργίου. 

               Στη Θεία Λειτουργία, έλαβε μέρος ο ιερέας του χωριού Βασιλικό π. Χρήστος Σιαμαντάς, καθώς επίσης και ο Πρεσβ. π. Σπυρίδων Γκολώνης, εφημέριος του χωριού Καλάνιστρα, ο οποίος μετέφερε για ευλογία την ιερά λειψανοθήκη από τον Ιερό ναό Αγίου Χαραλάμπους Καλάνιστρας, στην οποία υπήρχε και ιερό λείψανο του Αγίου Χαραλάμπους.   

            Ο π. Δημήτριος, αφού μετέφερε τις ευχές και τις ευλογίες του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας, ο οποίος αγαπάει και τιμά το Σύλλογο, για την τεράστια προσφορά του στην περιοχή μας  και πολλές φορές παρευρίσκεται και ο ίδιος στις διάφορες εορταστικές του εκδηλώσεις, στην ομιλία του ανέφερε:

             

"Πάντοτε το άγνωστο έλκυε τον άνθρωπο.  Εξάπτει τη φαντασία του και φλογίζει την περιέργειά του. Αιχμαλωτίζει την καρδιά του. Ζητεί πάντα το νέο και το καινούργιο. Γι’  αυτό και αποδημεί σε μακρινά μέρη. Ξενιτεύεται σε μακρινές χώρες, αναζητώντας τη χαρά και την ευτυχία.

Στην εποχή μας αυτή η τάση φυγής βασανίζει μεγάλο σύνολο ανθρώπων και ιδίως των νέων. Εγκαταλείπουν τα πάντα, την πατρική στέγη, τη βεβαιότητα και την αγάπη, αναζητώντας πολλές φορές το ανέφικτο και το όνειρο. Κυνηγώντας το άπιαστο πουλί της ευτυχίας.

Σε μια τέτοια αποδημία, αναφέρεται ο Κύριος στη σημερινή Ευαγγελική περικοπή. Την παραβολή του Ασώτου. Είναι η περιπέτεια ενός νέου ανθρώπου, που εγκαταλείπει το πατρικό του σπίτι και φεύγει. Αναχωρεί για μακρινή χώρα. Πιστεύει πως έτσι θα αποκτήσει την πλήρη  ελευθερία και το μεθυστικό κρασί της ευτυχίας.

Εκεί, στη μακρινή χώρα, κατασπαταλάει την πατρική του περιουσία, που την έδωσε αμέσως ο πατέρας και «ζων  ασώτως» έφτασε στον  έσχατο ξεπεσμό.

Μέσα στην τραγωδία του, που ξέπεσε τόσο χαμηλά και η ζωή του και  έγινε κτηνώδης, συνέρχεται, συγκλονίζεται, ταπεινώνεται και μετανοεί. Αποφασίζει να επιστρέψει στο πατρικό του σπίτι. Έτσι από τον ξεπεσμό φθάνει στην αποκατάσταση. Από την αθλιότητα της μακρινής χώρας στη  ειρήνη και στη χαρά της πατρικής εστίας. Από τον πόνο και τη μοναξιά, που τον πότισε η αλόγιστη περιπέτειά του, στην αγάπη του πατέρα, που όλα αυτά τα χρόνια, δεν τον εγκατέλειψε, δεν τον ξέχασε, τον περίμενε με αγωνία,  και τώρα που επιστρέφει τον δέχεται στην αγκαλιά του.

Ο δρόμος που ακολούθησε ο νεώτερος γιος δεν είναι άγνωστος και στην εποχή μας.  Η απομάκρυνση και η άγνωστη χώρα, εξακολουθούν και σήμερα να υφίστανται και να γίνονται σειρήνες, ιδίως για τους νέους ανθρώπους.

Στο όνομα δήθεν της ελευθερίας και της αναζήτησης της ευτυχίας, πολλοί άνθρωποι, σήμερα, αρνούνται το Θεό και απομακρύνονται από τον Πατρικό Οίκο που είναι η Εκκλησία και ξενιτεύονται εις «χώραν μακράν».

Πρώτη χώρα και περιοχή είναι η «αμφισβήτηση». Πολλοί σήμερα αμφισβητούμε τα πάντα. Αμφιβάλλουμε για όλα. Πολεμούμε τους θεσμούς, και αρνούμαστε κάθε αυθεντία. Στο κέντρο της αμφισβήτησης βρίσκεται η πίστη. Ο θεσμός της Εκκλησίας, το έργο της και η αποστολής της. Ξεκινώντας ίσως κάποιες φορές, από προσωπικές ανθρώπινες αδυναμίες, κάποιων λειτουργών της, απομακρυνόμαστε από το «Σώμα του Χριστού», από την μεγάλη πατρική αγάπη και αγκαλιά.

Δεύτερη χώρα είναι η «άρνηση». Άλλοι προχωρούμε πιο πέρα, από την αμφισβήτηση στην άρνηση. Στη χώρα της απιστίας. Εδώ αποδημώντας ο άνθρωπος σκοτώνει την πίστη. Διαγράφει από την ύπαρξή του το Θεό. Ξεριζώνει από την καρδιά του κάθε μεταφυσική ρίζα. Υψώνει βλάσφημα το ανάστημά του και φωνάζει αλαζονικά:

«Θεέ, τραβήξου από μπροστά μας, σκιάχτρο του νου και της ψυχής. Για σε τα χείλη τα δικά μας, δεν έχουν λόγια προσευχής».

Και Τρίτη χώρα, είναι περιοχή της αμαρτίας. Περιοχή της παντοειδούς ασωτείας. Δίχως Θεό όλα επιτρέπονται. Ο άνθρωπος για τον άνθρωπο γίνεται λύκος και κατρακυλάει στη ζωώδη κατάσταση. Μένει γυμνός από την χάρη του Θεού. Χάνει τα πάντα. Ηθικό ερείπιο, ζωντανός νεκρός, χωρίς πρόσωπο και προσωπικότητα. Χαμένος για πάντα.

Όμως ο σκοπός της παραβολής δεν είναι να μας διηγηθεί τον κόσμο της φθοράς και της αμαρτίας. Το Ευαγγέλιο δεν είναι άρνηση, αλλά θέση.  Σκοπό έχει να μας δείξει το πρόσωπο του Πατέρα, που περιμένει με λαχτάρα και υποδέχεται με χαρά το μετανοημένο παιδί. Σκοπό έχει να μας δείξει το ανεξάντλητο πέλαγος  της αγάπης και της φιλανθρωπίας Του, και στο πρόσωπο του Ασώτου, που επιστρέφει στο πατρικό σπίτι, στην αγκαλιά του Πατέρα, τη δύναμη και την αξία της μετάνοιας.   

Γι’  αυτό η Εκκλησία μας κάθε χρόνο προβάλει την παραβολή αυτη στην αρχή  της περιόδου του Τριωδίου. Απευθύνεται σε όλους μας, στους σημερινούς αμφισβητίες, στους αρνητές, και  στους ασώτους. Και ο λόγος του Ευαγγελίου είναι προσκλητήριο μετανοίας και επιστροφής.

Είναι μήνυμα αγάπης. Ο Κύριος μας αγαπά όλους. Σε όποια κατάσταση και αν βρισκόμαστε. Μας περιμένει να επιστρέψουμε κοντά Του. Στέκεται με ανοιχτή τη θεϊκή Του αγκαλιά και μας περιμένει.

Σήμερα, εμείς εδώ, στη λατρευτική αυτή σύναξη, γιορτάζουμε και τον Άγιο Χαράλαμπο, ο οποίος είναι προστάτης του Συλλόγου Εθελοντών Αιμοδοτών της περιοχής του Κέντρου Υγείας Χαλανδρίτσας. Μάλιστα για το λόγο αυτό έχει έλθει για ευλογία,  και τμήμα του ιερού λειψάνου του από τον Ιερό Ναό Αγίου Χαραλάμπους του χωριού Καλάνιστρα, από τον ευλαβέστατο εφημέριο π. Σπυρίδωνα Γκολώνη, και μας δίνεται έτσι η ευκαιρία να ζητήσουμε τις ευχές και τις ικεσίες ενός Αγίου, ο οποίος  μετέδιδε την αγάπη, το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου υπέρ της του κόσμου ζωής και σωτηρίας.

Επίσης ο ίδιος, έγινε οδηγός και δάσκαλός μας, προσφέροντας το τίμιο Αίμα  του, κατά το μαρτύριό του. Έγινε παράδειγμα προς μίμηση.

Αγαπητοί πατέρες και αδελφοί,

Η σημερινή Ευαγγελική περικοπή, μας μιλάει για την αγάπη του Θεού και Πατρός, ο οποίος τόσο πολύ μας αγάπησε, ώστε «τον  Υιόν αυτού τον Μονογενή έδωκεν ίνα πας ο πιστεύων εις αυτόν, ου μη απόλυται, άλλ’ έχει ζωήν αιώνιον».

Ο ίδιος ο Κύριος συνεχώς μας καλεί να γίνουμε μιμητές του.  Αιώνες τώρα η λογχευθείσα πλευρά του Κυρίου από το στρατιώτη, ζωογονεί με το Πανάγιο και Θεϊκό Αίμα Του, κάθε άνθρωπο που μεταλαμβάνει στη Θεία Λειτουργία και του μεταγγίζει την αληθινή Ζωή. Την αιώνια ζωή.

Η Θεία κοινωνία, λένε οι Πατέρες της Εκκλησίας μας είναι το φάρμακο της αθανασίας.  Προέκταση της Θείας Λειτουργίας στην σκληρή καθημερινότητα είναι η δική μας έμπρακτη εφαρμογή της αγάπης προς τον πλησίον. Η Ορθοδοξία δεν είναι θεωρία, αλλά πράξη. Ορθοδοξία = Ορθοπραξία. Ο καθημερινός μας αγώνας, πρέπει να είναι να σταθούμε δίπλα στον άνθρωπο που υποφέρει, που αγωνίζεται, που αγωνιά. Πόσο μάλλον όταν ο συνάνθρωπός μας κινδυνεύει κιόλας! Όταν η ζωή, η ακεραιότητα, η ελπίδα, το μέλλον και τα όνειρά του εξαρτώνται από τη δική μας στάση και ευθύνη.

Μια τέτοια στάση ευθύνης αλλά και έμπρακτης αγάπης,  είναι η εθελοντική αιμοδοσία. Μια στάση και μια πράξη αληθινής αγάπης, φροντίδας και ουσιαστικής προσφοράς, που διατρανώνει την αλληλεγγύη του ανθρώπου προς τον συνάνθρωπό του και καταξιώνει τον όρο ανιδιοτέλεια. Γιατί η προσφορά είναι ανιδιοτέλεια.

Είναι μια πράξη, κατά την οποία δίνουμε ένα ανεκτίμητο δώρο ζωής στον άγνωστο πάσχοντα συνάνθρωπο. Δίνουμε, κυριολεκτικά, ένα κομμάτι του εαυτού μας για τον ΑΛΛΟΝ, που είναι όχι μόνον συνάνθρωπός μας και αδελφός μας αλλά -κυρίως- εικόνα του Θεού. Αδελφός μας.

Στη χώρα μας χρειαζόμαστε περίπου 670.000 μονάδες αίματος μόνον για την κάλυψη των μεταγγίσεων την ασθενών.  Η ευθύνη για την αποτυχία, να μην μπορούμε να συγκεντρώσουμε το αίμα που χρειαζόμαστε και να αγοράζουμε,  ανήκει σε όλους μας.

Γίνονται πολλές προσπάθειες γι' αυτό, αλλά πρέπει να προσπαθήσουμε περισσότερο. Πρέπει να αναθερμάνουμε το ζήλο, να διώξουμε τους φόβους, τις φοβίες, τις όποιες αναστολές, να αφιερώσουμε ελάχιστο από το χρόνο μας, ένα δεκάλεπτο, για να ποτίσουμε και με το δικό μας αίμα το δέντρο της Αγάπης. Πρέπει να αγωνιστούμε περισσότερο ώστε να συλλέξουμε όσο το δυνατόν περισσότερες μονάδες αίματος.

Αίμα που ίσως κάποτε χρειαστεί και σε μας ή σε κάποιο από τα αγαπημένα μας πρόσωπα…. Γιατί μην ξεχνάμε ότι, σε κάθε λεπτό, η ζωή μας μπορεί ν'  αλλάξει, κι εντελώς ξαφνικά να βρεθούμε στη θέση όσων σήμερα απεγνωσμένα ζητούν τη βοήθεια και τη συμπαράστασή μας…το αίμα μας.

Η ζωή μας είναι ένας διαρκής αγώνας και προσφοράς. Προσφέρουμε χωρίς να περιμένουμε ανταπόκριση. Η αγάπη δεν ανταποδίδεται, μόνο προφέρεται. Σύνθημα του αγώνα και της κινητοποίησής μας: Δίνουμε αίμα, γιατί μας περισσεύει η αγάπη.

Η Αγία μας Εκκλησία και πάλι μας προκαλεί: Δραστηριοποιήστε τον εαυτό σας σε έργα αγάπης. Γίνετε εθελοντές αιμοδότες. Μιμηθείτε  τον Πρώτο Αιμοδότη-Ζωοδότη Χριστό. Αφιερώστε λίγο από τον πολύτιμο χρόνο σου για να προσφέρετε  αίμα, στην αιμοδοσία που διοργανώνει ο ζωντανός Σύλλογός μας. Ο Σύλλογος προστασίας Υγείας και περιβάλλοντος της περιοχής του Κέντρου Υγείας Χαλανδρίτσης.

Έλατε! Μη διστάζετε! Πάντα να θυμάστε:

«Όταν παίρνεις, γεμίζουν τα χέρια σου. Όταν δίνεις, γεμίζει η ψυχή σου!» και «Μακάριον εστι διδόναι μάλλον, ή λαμβάνειν».

Χρόνια πολλά.

Συγχαρητήρια στο Σύλλογό μας για την προσφορά του.

Ο Θεός, διά πρεσβειών του Αγίου Χαραλάμπους, να ενδυναμώνει και ενισχύει όλους μας, ιδιαίτερα δε το Δ.Σ. του Συλλόγου, αλλά και τα ζωντανά και ευλογημένα από το Θεό μέλη του".-

Κατόπιν μίλησε ο Πρόεδος του Συλλόγου κ. Αθανάσιος Θεοδωρόπουλος, ο οποίος ευχαρίστησε τους παρευρισκομένους, αλλά και τα Μέλη του Συλλόγου για τη συμμετοχή τους στην  εορταστική εκδήλωση.  

Στο τέλος της εκδήλωσης κυρίες του Συλλόγου είχαν ετοιμάσει και προσέφεραν γλυκά, καφέ και αναψυκτικά.- 

Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΔΕΝ ΔΙΩΞΕ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΑΛΛΑ ΤΗΝ ΔΙΕΣΩΣΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΕ!

Mια μελέτη που αναιρεί τα ΨΕΜΑΤΑ για την επικράτηση του χριστιανισμού!

· Διώκε ο Χριστιανισμός τον αρχαίο Ελληνικό πολιτισμό;

· Θα είχαν επιβιώσει τα αρχαία γραπτά χωρίς την Εκκλησία;

· Προέτρεπαν οι Πατέρες στην καταστροφή και την μισαλλοδοξία;

· Είναι ο πολιτισμός του Βυζαντίου κατώτερος από τον αρχαίο ελληνικό;

Στην εικόνα προβάλλεται η μονή της Παμμακάριστου στην Κωνσταντινούπολη. Στις μονές τις βασιλεύουσας δημιουργήθηκαν κέντρα μελέτης και αντιγραφής ελληνικών χειρογράφων. Σε αυτά τα κέντρα διασώθηκε η αρχαία ελληνική κληρονομιά [Πηγή: Περιοδικό Ιστορικά Θέματα, άρθρο «Βυζάντιο και Αφροκεντρισμός», Αγνή Βασιλικοπούλου, Επίκουρη Καθηγήτρια Βυζαντινής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, τεύχος 6, σελίδα 44]

Επιμέλεια: Θωμάς Φ. Δρίτσας tdritsas@gmail.com

1. Ανύπαρκτοι οι διωγμοί κατά των Εθνικών

Πολλά έχουν ακουστεί τα τελευταία χρόνια για την επικράτηση του Χριστιανισμού. Μεγάλα ψεύδη, πως δήθεν, ο Χριστιανισμός επικράτησε με σφαγές και εξανδραποδισμούς και όχι με την αξία του. Πως , δήθεν, διέλυσε οτιδήποτε Ελληνικό και υπονόμευσε την επιστήμη και τον πολιτισμό. Πολλοί, έχουν επηρεαστεί από αυτά τα ψευδή, με συνέπεια είτε να απομακρυνθούν από την πίστη είτε πιστέψουν πως η πίστη μας διαδόθηκε με μέσα δόλια και ποταπά. Εδώ θα αποδείξουμε, πως όχι μόνο αυτά δεν στέκουν, αλλά πως παρά τις ψευδολογίες που διαδίδονται, οι Χριστιανοί σεβάστηκαν τον αρχαίο πολιτισμό, και διατήρησαν την πνοή και την δύναμη του. Στην πραγματικότητα, αν δεν υπήρχαν οι Χριστιανοί και ο πολιτισμός τους, σήμερα θα είχε επιβιώσει μόνο ένα πολύ μικρό κομμάτι του αρχαίου πολιτισμού.

Ο Μέγας Κωνσταντίνος κατηγορείται ότι απαγόρευσε τη λατρεία και έκλεισε ναούς. Οι μόνοι ναοί που έκλεισε ήταν της Αφροδίτης στην Ηλιούπολη, για συγκεκριμένους λόγους . Εξάλλου, ο Μέγας Κωνσταντίνος επέτρεψε την ίδρυση εθνικών ναών (Ζώσιμος, 2,31 - Aurel. Victor, Caesares, 40 - Orelli, Iscriptiones latinae, III, αρ. 55880) Αλήθεια είναι ότι μόνο το ιερό της Αφροδίτης στην Άφακα του Λιβάνου κατεδάφισε ο Μέγας Κωνσταντίνος (Ευσέβιος, Βίος Κωνσταντίνου, Γ’, 55), διότι εκεί εκπορνεύονταν όχι μόνο γυναίκες αλλά και άνδρες γύννιδες (τραβεστί) [Οι τελευταίοι Εθνικοί, Pierre Chuvin, Harvard University Press / μετάφραση Ο. Χειμωνίδου, ελλ. εκδ. Θύραθεν (σ. 47)]. Στην Ηλιούπολη της Φοινίκης, όπου φαίνεται πως υπήρχαν μόνο γυναίκες ιερόδουλοι της Αφροδίτης, ο Κωνσταντίνος περιορίστηκε στο να συστήσει στον πληθυσμό μεγαλύτερη εγκράτεια και να χτίσει μια εκκλησία. Στην Αίγυπτο ο αυτοκράτορας απλώς απαγόρευσε τον ευνουχισμό των ιερέων του... θεού Νείλου, όμως επέτρεψε τις τελετές και εορτές που εξασφάλιζαν τις πλημμύρες του ιερού ποταμού (Ευσέβιος, Δ’, 25. Λιβάνιος, Υπέρ των Ιερών, Λ’, 35. Γρηγόριος Θεολόγος PG 35, 705) Στην πραγματικότητα , πολύ πιο εκτενέστερο διωγμό κατά της μαγείας, διεξήγαγε ΕΙΔΩΛΟΛΑΤΡΗΣ αυτοκράτορας Ο παγανιστής αυτοκράτωρ Αύγουστος είχε συγκεντρώσει και κάψει πάνω από 2.000 μαντικά και προφητικά βιβλία (Σουητώνιος, Div. August., 31.).

Γράφει χαρακτηριστικά ο Γερμανός ιστορικός F. Gregorovius: «από τους βανδαλισμούς αυτούς [που έγιναν βάσει των διατάξεων του Θεοδοσίου] η αρχαία Ελλάδα έπαθε ελάχιστα, συγκριτικά με όλες τις άλλες χώρες της Αυτοκρατορίας. Κυρίως η Αθήνα έμεινε απαλλαγμένη από καταστροφές. Κανένα από τα εν Αθήναις μεγάλα κι ονομαστά ιερά δεν γκρεμίστηκε. (...) Ο Χριστιανισμός ανεδείχθη ίσως ευλαβέστερος προς τα μνημεία της αρχαίας τέχνης στην Αθήνα απ’ ότι σε οποιαδήποτε άλλη πόλη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Εξαιρουμένων ορισμένων καταστροφών καλλιτεχνημάτων και ιερών προς τα οποία είχε μετά ιδιάζουσας εμμονής συμφυή η παγανιστική πίστη, η νικώσα θρησκεία φαίνεται να έλαβε κατοχήν των Αθηνών ειρηνικά. (...) Η καταστροφή του ναού του Ολυμπίου Διός δεν δύναται να αποδοθεί εις τον βανδαλισμό βυζαντινού ανθύπατου ή εις τον ευσεβή ζήλο κάποιου επισκόπου. (...) Πολλοί ναοί κατέπεσαν υπό σεισμών και μάλιστα σε μεταγενέστερα χρόνια. Ο ναός του Διός εν Ολυμπία κατέπεσε τον 6ο αιώνα, ο ονομαστός εν Κυζίκω μετά τον 11ο αιώνα υπερμεσούντα.» [ Ιστορία των Αθηνών», F. Gregorovius, Βιβλιοθήκη Μαρασλή, Αθήναι 1904, τ. 1, σ. 97, 128, 133]

Όσο για τον Αλάριχο, ο Gregorovius αναφέρει τα εξής: «Ουδείς ιστορικός μαρτυρεί ότι ο βασιλεύς των βαρβάρων (ο Αλάριχος) εξηκόντισε τον πυρσό του εμπρησμού εις το ιερό της Δήμητρος. (...) Υπερβάλλουσι όμως δεινώς όσοι ανάγουν στον Αλάριχο την εξολόθρευση των εθνικών θεών της Ελλάδας κι όσοι θεωρούν ότι οι Γότθοι (του Αλάριχου) προέβησαν εξεπίτηδες σε σκόπιμη καταστροφή των ναών και ιερών.» (τ. 1, σ. 101, 103)

Ο Μέγας Κωνσταντίνος έλεγε στους υπηκόους του «πηγαίνετε στους βωμούς και στα δημόσια ιερά και τελέστε τις τελετές κατά τις συνήθειές σας» (Θεοδ. Κώδ. IX, 16, 1 και 2, νόμοι του 319 και 320 μ.Χ.).

Για τα όσα λέει ο Λιβάνιος σχετικά με τους νόμους του Κωνστάντιου ο Παπαρηγόπουλος σχολιάζει: « Αλλά ότι ο Λιβάνιος λέει υπερβολές και ότι ούτε εκείνοι οι ρητοί νόμοι (του Κωνστάντιου) εκτελέστηκαν, συμπεραίνεται από τη συνεχή επανάληψή τους και από πολλές άλλες αναμφισβήτητες μαρτυρίες και γεγονότα. Επίσης ο εθνικός Σύμμαχος βεβαιώνει ότι ο ίδιος ο Κωνστάντιος, που το 353 εξέδωσε το νόμο 4, όταν επισκέφθηκε τη Ρώμη μετά από 4 χρόνια (357), διατήρησε ευλαβικά τα προνόμια των Εστιάδων και γενικά επέτρεψε ο ίδιος την λατρεία.» [Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Κ. Παπαρηγόπουλου, 1885, επανέκδ. εκδ. Κάκτος, 1992 (8,3) ]

Αλλά, όχι μόνο ο Παπαρηγόπουλος: «Η πολιτική που χάραξε ο Αυτοκράτορας Κωνστάντιος με τους αντιπαγανιστικούς νόμους του τού 356-7 έμελλε να μείνει νεκρό γράμμα ώς τον Θεοδόσιο» [ Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτικής Αθηνών Α.Ε. τ. Ζ', σ. 54]

Τι λέει ο Gibbon, από την «Ιστορία της παρακμής και πτώσης της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας»: «..Υπάρχει σοβαρός λόγος να πιστεύουμε ότι το επίσημο έδικτο [σημ. :των Αυτοκρατόρων Κωνστάντιου και Κώνστα κατά των Εθνικών] είτε εγράφη δίχως να δημοσιευθεί, είτε εδημοσιεύθη δίχως να εκτελεστεί. Η μαρτυρία των γεγονότων και τα μνημεία που ακόμη είναι σε ύπαρξη, αποδεικνύουν την δημόσια εξάσκηση της παγανιστικής λατρείας καθ’ όλη τη βασιλεία των γιών του Κωνσταντίνου. Στην Ανατολή καθώς και στη Δύση, στις πόλεις καθώς και στην επαρχία, μεγάλος αριθμός ναών παρέμεινε σεβαστός, ή τουλάχιστον διασώθηκαν και το ευσεβές πλήθος ακόμα απολάμβανε την πολυτέλεια των θυσιών, των τελετών και των πομπών, με την άδεια ή την συγκατάθεση της δημόσιας αρχής. Τέσσερα περίπου χρόνια μετά την υποτιθέμενη ημερομηνία του φοβερού έδικτού του, ο Κωνστάντιος επεσκέφθη τα τεμένη της Ρώμης και η εντιμότητα της συμπεριφοράς του συνιστάται απο έναν παγανιστή ρήτορα ως ένα παράδειγμα άξιο μίμησης από τους επόμενους ηγεμόνες. «Ο αυτοκράτωρ», λέει ο Σύμμαχος, «επέτρεψε να μείνουν άθικτα τα προνόμια των Εστιάδων. Εγγυήθηκε τη καθορισμένη παροχή για να παράσχει τα έξοδα των δημόσιων τελετών και θυσιών. Και παρ’ όλο που ασπάζεται μια άλλη θρησκεία, ποτέ δε σκέφτηκε να στερήσει την αυτοκρατορία από την ιερή λατρεία της αρχαιότητας».[ The decline and fall of the Roman Empire, E. Gibbon, Collier Books, N.Y., N.Y. Vol. 1, p.39 ]

Ο Σύμμαχος (επιστολή, Migne, 18, 391) επαινεί τον Κωνστάντιο ότι επικύρωσε τα προνόμια των Εστιάδων, απένειμε ιερατικά αξιώματα σε εξέχοντες Ρωμαίους και έδωσε επιχορηγήσεις σε εθνικούς ναούς και αγώνες. Ο Κωνστάντιος μερίμνησε και για την εκλογή εθνικού πρωθιερέα της Αφρικής με ειδικό νόμο του (C. Th., XII, 1, 46), το έτος 358. Έτος διωγμών, κατά τους Νεοπαγανιστές. Όλα αυτά, σe συνδυασμό με το γεγονός πως το ποσοστό των Χριστιανών στην Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ήταν 56,5 % το έτος 350 μ.Χ. [Πηγή : “The Rise of Christianity”, Princeton 1996], μας δείχνει πως ο Χριστιανισμός ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΕ ΜΕ ΤΗΝ ΑΞΙΑ ΤΟΥ!. Ενδιαφέρον είναι ότι ο Ονώριος και ο Θεοδόσιος Β’ (γιοί του Θεοδόσιου Α’) επενέβησαν για να προστατεύσουν τους νομοταγείς Εθνικούς από κακοποιήσεις από μέρους των φανατικών χριστιανών και απαίτησαν σύμφωνα με νόμο να καταβάλλεται διπλάσια αποζημίωση για κλοπή περιουσιών. [Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτικής Αθηνών Α.Ε. , τ. Ζ', σ.345]

Αυτοκράτορες Γρατιανός, Βαλεντινιανός και Θεοδόσιος προς Ασκληπιόδοτο, 'Επαρχο Πραιτορίου: «(...) Ιδιαιτέρως διατάσσουμε τους πραγματικούς χριστιανούς και αυτούς που ισχυρίζονται ότι είναι, να μην κάνουν κατάχρηση της εξουσίας που τους δίνει η Εκκλησία και τολμήσουν να απλώνουν βίαιο χέρι επάνω στους Εβραίους και εθνικούς που ζουν ήσυχα και δεν επιχειρούν ενάντιο στην τάξη και στους νόμους Μας. Γιατί αν τέτοιοι χριστιανοί φερθούν βίαια εναντίον φιλήσυχων ανθρώπων που ζουν με ασφάλεια, ή λεηλατήσουν τα αγαθά των, θα υποχρεωθούν να αντικαταστήσουν εις διπλούν, τριπλούν ή και ακόμη τετραπλούν αυτά που έκλεψαν. Επίσης, οι διοικητές των επαρχιών, το προσωπικό τους και οι κάτοικοι των επαρχιών αυτών ας ενημερωθούν ότι δεν θα επιτρέψουν να διαπραχθεί ένα τέτοιο έγκλημα. Αλλιώς, θα τιμωρηθούν κι αυτοί με τον ίδιο τρόπο μ’ αυτούς που διέπραξαν το έγκλημα.» (Codex Theodosianus XVI.10.24, 8 Ιουνίου 423 μ.Χ.)

Αυτοκράτορες Γρατιανός, Βαλεντινιανός και Θεοδόσιος προς Παλλάδιο, Δούκα της Οσροηνής (30 Νοεμβρίου 382 μ.Χ.): «Με την έγκριση του δημοσίου συμβουλίου διατάσσουμε ότι οι ναοί όπου προηγουμένως σύχναζαν τα πλήθη, και που βρίσκονται ακόμα σε δημόσια χρήση, θα παραμείνουν ανοικτοί. Έτσι θα μπορούν τα πλήθη γηγενών και επισκεπτών να βλέπουν το ναό. Η αξία των αγαλμάτων, που βρίσκονται μέσα στους ναούς, θα υπολογίζεται με βάση την αισθητική τους και όχι τον ιερό τους χαρακτήρα.(..)» (Θεοδοσιανός Κώδικας, XVI.10.8)

Αυτοκράτορες Αρκάδιος και Ονώριος προς Μακρόβιο, Βικάριο της Ισπανίας, και Προκλιανόν, Βικάριο των Πέντε Επαρχιών (29 Ιανουαρίου 399 μ.Χ.): «(..) επιθυμούμε και να διατηρηθούν τα διακοσμητικά στοιχεία των δημοσίων κτιρίων. Αν κάποιος επιχειρήσει να καταστρέψει αυτά τα έργα, δεν θα βασίζεται σε καμία εξουσία.» (Θεοδοσιανός Κώδικας, XVI.10.15)

Αυτοκράτορες Αρκάδιος και Ονώριος προς Απολλόδωρο, Ανθύπατο Αφρικής (20 Αυγούστου 399 μ.Χ.): "Αν κάποιος επιχειρήσει να καταστρέψει ναούς, οι οποίοι είναι κενοί από παράνομα αντικείμενα, δεν θα έχει την αυτοκρατορική υποστήριξη. Διατάσσουμε ότι η κατάσταση των κτιρίων θα πρέπει να παραμείνει αλώβητη.(..)" ( Θεοδοσιανός Κώδικας XVI.10.18,)

Αυτοκράτορες Αρκάδιος και Ονώριος προς Μακρόβιο και Βικάριο Προκλιανό (399 μ.Χ.) :«Όπως απαγορεύθηκαν οι θυσίες, έτσι θέλουμε να διατηρήσουμε το διάκοσμο των δημοσίων έργων. Όποιος επιχειρήσει να καταστρέψει αυτά τα έργα, δεν βασίζεται σε καμία εξουσία. Αν τυχόν εμφανίσει κάποια αυτοκρατορική απάντηση ή νόμο για να υπερασπίσει τον εαυτόν του, τα έγγραφα αυτά θα αποσπαστούν απ’ τα χέρια του και να παραπεμφθούν στη Σοφία Μας." (Ιουστινιανός Κώδικας I.11.3)

Μελετώντας τα κείμενα των Πατέρων της Εκκλησίας βλέπουμε ότι αυτοί συνέχεια τονίζουν ρητώς την σύνδεση της αρετής και συνεπώς της Χριστιανικής πίστης με την ελεύθερη θέληση, οπότε αποκλείεται το ενδεχόμενο οι διάφοροι βανδαλισμοί και διώξεις Εθνικών να έγιναν με προτροπή ή ηθική αυτουργία δική τους. «Δεν είναι αρετή αυτό που γίνεται με τη βία» γράφει ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός (PG 94, 924Α , Έκδοσις ακριβής της Ορθοδόξου Πίστεως, Β’ 12 ). «Ο Θεός δεν αγαπά αυτό που γίνεται αναγκαστικά, αλλά αυτό που κατορθώνεται με την αρετή. Η δε αρετή επιτυγχάνεται με την ελεύθερη προαίρεση», γράφει ο Μέγας Βασίλειος (PG 31, 345B, Ότι ουκ έστιν αίτιος των κακών ο Θεός, 7). «Η σωτηρία των ανθρώπων δεν οικοδομείται με τη βία και την επιβολή, αλλά με την πειθώ και την προσήνεια», γράφει ένας άλλος Άγιος, ο Ισίδωρος Πηλουσιώτης (PG 78, 573B, Επιστολαί Β’, ρκθ’ Παύλω περί Ιούδα του προδότου). Ενώ ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος γράφει ότι είναι ύβρις προς το Θεό να του ζητάμε πράγματα εναντίον των εχθρών μας (PG 51, 363, Περί του μη δημοσιεύειν τα αμαρτήματα των αδελφών, μηδέ κατεύχεσθαι των εχθρών, 11).

«Επομένως, ο Κύριος (...) απαγορεύει να φονεύονται και να κατασφάζονται οι αιρετικοί»

Ιωάννης ο Χρυσόστομος, Ομιλία ΜΣΤ΄, 1

“Corrigi eos volumus, non necari, nec disciplinam circa eos negligi volumus, nec suppliciis quibus digni sunt exerceri” (ιερού Αυγουστίνου, Επιστολή c, κεφ. 1) Δηλαδή: «Θέλουμε τη διόρθωσή τους (δηλ. των αιρετικών), όχι τη θανάτωσή τους. Θέλουμε το θρίαμβο της (εκκλησιαστικής) πειθαρχίας, όχι τις θανατικές ποινές τις οποίες αξίζουν». Ο άγιος Μαρτίνος ο Θαυματουργός, επίσκοπος Τουρ της Γαλλίας, μεσολάβησε στον αυτοκράτορα Μάγνο Μάξιμο υπέρ του Ισπανού αιρετικού Πρισκιλλιανού. Πήγε στους Τρεβηρους, όπου είπε στο Μάξιμο ότι η εκτέλεση του Πρισκιλλιανού θα ήταν καταπάτηση των θείων νόμων και τον πίεσε να υποσχεθεί ότι δεν θα χύσει το αίμα του αιρετικού. (Σουλπικίου Σεβήρου Sacra Historia II 50 και Dialogi III, col.217)

Το 1994 δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Ελληνικά» (τ. 44, Θεσσαλονίκη 1994, σ. 31-50), μελέτη της κ. Πολύμνιας Αθανασιάδη, καθηγήτριας του Πανεπιστημίου Αθηνών, με τον τίτλο: «Το λυκόφως των Θεών στην Ανατολική Μεσόγειο: Στοιχεία ανάλυσης για τρεις επί μέρους περιοχές». Η κ. Αθανασιάδη, επέλεξε εκεί τρεις περιοχές της αυτοκρατορίας με διαφορετική γεωγραφική φυσιογνωμία, ιστορικό υπόβαθρο και δημογραφική σύνθεση, εξασφαλίζοντας έτσι μεγαλύτερη αξιοπιστία στην έρευνά της. Οι περιοχές αυτές είναι η Ελλάδα, η Κωνσταντινούπολη και η Συρία – Παλαιστίνη. Έτσι αντιμετωπίζει εύκολα τις «γενικεύσεις του Λιβανίου» όσο και τον «υπερβολικά μεγάλο αριθμό φιλολογικών μαρτυριών» σε Χριστιανούς και εθνικούς συγγραφείς για την καταστροφή των ναών, που καταντά όπως λέει: «ύποπτος»! Γράφει: «Στην προσπάθειά τους να ηρωοποιήσουν επισκόπους και αυτοκράτορες, σε μια περίοδο, κατά την οποία ο θρησκευτικός φανατισμός θεωρείτο αρετή, συχνά οι εκκλησιαστικοί συγγραφείς απέδιδαν σ’ αυτούς ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ ΝΑΩΝ ή στην καλύτερη περίπτωση, μεγαλοποιούσαν τα ηροστράτεια ανδραγαθήματά τους». Η ίδια η συγγραφέας αναφέρει ότι «Σε τόπους όπως η Αθήνα ή οι Δελφοί, ο κανόνας είναι ότι τα μεταγενέστερα στρώματα έχουν καταστραφεί από τους ίδιους τους αρχαιολόγους στην προσπάθειά τους να φτάσουν όσο το δυνατόν γρηγορότερα στο κλασικό υπόστρωμα» των ανασκαφών. Τις παρατηρούμενες καταστροφές αποδίδουν οι αρχαιολόγοι στους σεισμούς, τις βαρβαρικές επιδρομές (4ο – 6ο αιώνα) και την εγκατάλειψη. Τα αρχαία μνημεία των Αθηνών και των Δελφών έμειναν απείραχτα από τους Χριστιανούς.».

Ο Βαλεντιανός Α’ (364-375 μ.Χ.) διακηρύσσει ότι «...οι νόμοι που εξέδωσα κατά την αρχή της βασιλείας μου, που επιτρέπουν στον καθένα να ακολουθεί την θρησκεία στην οποία ανήκει» (Θεοδ. Κώδ., IX, 16, 9 του έτους 371 μ.Χ.). Ο Βαλεντιανός περιορίστηκε στο να απαγορεύσει, επί ποινή θανάτου, τις νυχτερινές τελετές (Θεοδ. Κώδ., X, 1, 8 και IX, 16, 9 της 9ης Σεπτεμβρίου 364). Επίσης απαγορεύει να αναλαμβάνει Χριστιανός την ευθύνη ενός παγανιστικού ναού. Όμως αυτά τα μέτρα, όπως τονίζει ο G. Fowden, περιόριζαν επίσης τη δικαιοδοσία των επισκόπων σε ζητήματα δημόσιας τάξης [Οι τελευταίοι Εθνικοί, Pierre Chuvin, Harvard University Press / μετάφραση Ο. Χειμωνίδου, ελλ. εκδ. Θύραθεν>(σ. 66)]. Με άλλα λόγια, απέτρεπαν τις αυθαιρεσίες των Χριστιανών επισκόπων. Στις 29 Μαΐου 371 μ.Χ. οι δύο αυτοκράτορες Βαλεντιανός και Βάλης ενέκριναν την πρακτική της δημόσιας προφητείας στη ρωμαϊκή Σύγκλητο, καθώς και «όλα τα θρησκευτικά έθιμα που επέτρεπαν οι πρόγονοι» (omnis concessa a maioribus religio) [Οι τελευταίοι Εθνικοί, Pierre Chuvin, Harvard University Press / μετάφραση Ο. Χειμωνίδου, ελλ. εκδ. Θύραθεν(σ. 70)]. «Δεν καταδικάζουμε [την προφητεία], αλλά απαγορεύουμε τη χρήση της για επιβλαβείς σκοπούς», διατάζουν (Θεοδ. Κώδ., IX, 16, 9). Λέει ο Θεοδώρητος Κύρου, (Εκκλησιαστική Ιστορία, Ε', 20) : «Ωστόσο, ο Βάλεντας [364-378 μ.Χ.] επέτρεψε σε όλους να λατρεύουν και να τιμούν καθ’ οποιονδήποτε τρόπο ήθελαν ό,τι ήθελαν. Μόνο κατά των υπερασπιστών των Αποστολικών εντολών επέμεινε σε πόλεμο. (σσ: Δηλαδή κυνήγησε τους Ορθόδοξους!) Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Βάλεντα το πυρ των ναών ήταν αναμμένο, οι σπονδές και οι θυσίες προσφέρονταν στα είδωλα, δημόσιες εορτές γίνονταν στις πλατείες, και οι λάτρεις των διονυσιακών οργίων τριγυρνούσανε φορώντας δέρματα αιγών, σε βακχικό παραλήρημα, και γενικά συμπεριφερόμενοι με τέτοιο τρόπο, ώστε να δείχνουν την κακοήθεια του αφέντη τους.»

Ο Βάλεντας ως γνωστόν δίωξε Ορθόδοξους και κυρίως τους μοναχούς. Η καταγωγή (από επαρχία) και η κοινωνική προέλευση (χωρικοί και στρατιώτες) του Βάλεντα δείχνουν τους «λόγους» που δίωξε την παραδοσιακή αριστοκρατία. Υπήρχε αντίθεση μεταξύ στρατιωτικής και παραδοσιακής αριστοκρατίας, όταν από τον 3ο αιώνα και μετά άρχισαν να ανέρχονται στην ιεραρχία άτομα μη αριστοκρατικής καταγωγής, κι αυτή ακριβώς την αντίθεση εκφράζουν οι διωγμοί του Βάλεντα, και όχι την αντίθεση εθνισμού-χριστιανισμού, μια και όπως είπαμε ο Βάλεντας εδίωκε και χριστιανούς. «Ο Γρατιανός (...) αποδοκίμαζε τις διώξεις λόγω των διαφορετικών θρησκευτικών πίστεων και επανέφερε όλους όσοι είχαν εξοριστεί λόγω της θρησκείας τους. Επίσης εξέδωσε ένα νόμο με τον οποίο θέσπισε ότι ο καθένας μπορούσε ελεύθερα να εξασκεί τα θρησκευτικά του καθήκοντα και επιτρεπόταν να κάνει θρησκευτικές συναθροίσεις.» [Σωζόμενος, Εκκλησιαστική Ιστορία, Ζ’, 1.] «Αλλά ο Αυτοκράτορας [σημ. ο Γρατιανός: 375-383 μ.Χ.] εφείσθη των αγαλμάτων των θεών που ο λαός σεβόταν 424 ναοί ή ναΐδρια ακόμη υπήρχαν, για να ικανοποιούν την αφοσίωση του λαού» [The decline and fall of the Roman Empire, E. Gibbon, Collier Books, N.Y., N.Y, (Vol. II, p. 73)]

Οι ίδιοι οι Εθνικοί είχαν ανακηρύξει θεό τους τον Θεοδόσιο στα 393 -αφού (όπως λένε) είχε αρχίσει τους διωγμούς - λέγοντας σε εορταστική συνεδρίαση της Σύγκλητου: "Deum dedit Hispania quem videmus" = Η Ισπανία μας χάρισε το Θεό που βλέπουμε! [Ο Μύθος των μεγάλων της ιστορίας, Κ. Σιμόπουλου ]. Όπως λέει κι ο ιστορικός της εποχής Σωζόμενος «μέσα στους νόμους ο Θεοδόσιος περίγραφε τιμωρίες που δεν εφαρμοζόταν. Φρόντιζε όχι να τιμωρεί αλλά να προκαλεί το φόβο της τιμωρίας» (Σωζόμενος, Εκκλησιαστική Ιστορία, Ζ’, 12) Ο Πλούταρχος αναφέροντας την παρακμή των αρχαίων μαντείων, γράφει μεταξύ άλλων παραδειγμάτων πανάρχαιων μαντείων που σίγησαν στην εποχή του, ότι το ίδιο το δελφικό μαντείο, άλλοτε είχε δύο «προφήτισσες» και μια τρίτη εφεδρική, ενώ στην εποχή του (1ος –2ος μ.Χ. αι.) μία ήταν αρκετή (Περί των εκλελοιπότων χρηστηρίων, 8). Ο Παυσανίας (2ος μ.Χ. αι.) αναφέρει πλήθος εγκαταλελειμμένων ναών της αρχαιοελληνικής θρησκείας στην ελληνική ύπαιθρο. Μόνο στην Αρκαδία, στο κέντρο της Αρχαίας Κλασσικής Ελλάδας, ο Παυσανίας (Αρκαδικά) αναφέρει πλήθος ναών ερειπωμένων, δίχως στέγη, και εγκατελειμένων: της Αφροδίτης (9,6), της Αθηνάς (14,4), της Αφροδίτης (12,6), του Απόλλωνα (15,4), του Ερμή (17,1), της Αφροδίτης (24,6), των Δώδεκα θεών (25,3), της Ήρας (26,2), της Δήμητρας (29,5), του Ερμή (32,1), του Ερμή (30,6), των Μουσών ( 32,2), του Άρη (32,3), της Αρτέμιδος (35,5), της Αθηνάς (36,7), της Αφροδίτης (41,10), της «Μητρός των θεών» (44,1), της Αρτέμιδος (53,11) και του πυθίου Απόλλωνα (54,5). Αναρωτιέται κανείς πού είχε πάει η θεοσέβεια προς τους παλιούς θεούς, και δεν αναστυλώνονταν τόσοι μεγάλοι ναοί, μεγάλων θεών από τους Έλληνες. Μήπως επειδή δεν τους ένοιαζε πια και τόσο το Δωδεκάθεο;

Πολλοί παγανιστικοί ναοί ερήμωσαν επειδή απλούστατα εγκαταλείφθησαν από τους πρώην πιστούς τους, κι όχι επειδή κατεστράφησαν από τους Χριστιανούς. Το παράδειγμα της Αντιοχείας, που αναφέρει ο ίδιος ο Ιουλιανός ο Παραβάτης, οι Αντιοχείς να αδιαφορήσουν παντελώς για την εορτή του πολιούχου τους Απόλλωνα, ασφαλώς και δεν ήταν μεμονωμένη περίπτωση. Το ποσοστό των Χριστιανών στην Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία το 350 μ.Χ. ήταν ,όπως είπαμε, 56,5% [Rodney Stark, The Rise of Christianity (Princeton, 1996).], δηλαδή ήδη, στο σύνολο της αυτοκρατορίας οι Χριστιανοί ήταν πλειοψηφία. Αν λοιπόν ήταν στο σύνολο της Αυτοκρατορίας πλειοψηφία χριστιανική, τότε στο ανατολικό ελληνικό τμήμα της ( το οποίο αφενός είχε αποδεδειγμένα πάντοτε περισσότερους Χριστιανούς απ’ ότι το δυτικό, και αφετέρου είχε αρχίσει να εκχριστιανίζεται πολύ πιο νωρίς απ’ ότι το δυτικό λατινικό τμήμα) είναι προφανές ότι οι Χριστιανοί όχι απλώς ήταν πλειοψηφία αλλά και μεγαλύτερη του 56%!!

Το σπάσιμο των ειδώλων καταδικάστηκε από τη σύνοδο της Ελβίρα (306 μ.Χ.), η οποία, στον 60ο κανόνα της αποφάσισε ότι κάθε Χριστιανός που θα καταδικαζόταν σε θάνατο από τους Ρωμαίους επειδή έσπασε αγάλματα, δεν θα καταγραφόταν ως μάρτυρας. Η σύνοδος της Καρθαγένης (419 μ.Χ.) επιφόρτισε τους επισκόπους με την καταστροφή χριστιανικών ναϊδρίων που είχαν ανεγερθεί αυθαίρετα από δεισιδαίμονες Χριστιανούς (κανόνας πγ΄). Ότι οι καταστροφές των παγανιστικών αρχαιοτήτων ήταν αυθαίρετες προσωπικές πράξεις Χριστιανών κι όχι συλλογικές ή επίσημες ενέργειες της Εκκλησίας βασισμένες σε εκκλησιαστικά κείμενα αποδεικνύεται από την πλήρη απουσία εκκλησιαστικών κανόνων (νόμων) οι οποίοι να υπαγορεύουν ή να προστάζουν/προτρέπουν τους Χριστιανούς να καταστρέφουν παγανιστικά μνημεία. Εσφαλμένες ενέργειες και παρεκτροπές κάποιων επισκόπων ή μοναχών ασφαλώς και δεν σημαίνουν ότι αποτελούσαν πολιτική της Εκκλησίας. Ουδέποτε η Εκκλησία (δηλαδή τα επίσημα συλλογικά όργανά της) επιφόρτισε επισκόπους με την καταστροφή παγανιστικών ιερών. Ο ιερός Αυγουστίνος το 399 αποτρέπει τους Χριστιανούς της Καρθαγένης από την εισβολή στις ιδιοκτησίες των εθνικών προκειμένου να καταστρέψουν τα είδωλά τους. Είναι προτιμότερο, έγραφε, να ξεριζώσουμε τα είδωλα από τις καρδιές τους και να προσευχόμαστε γι’ αυτούς, αντί να αποπνέουμε μένος εναντίον τους (Αυγουστίνος, Sermo LXII, 17 και 18, PL 38, 423A ).

Να τι γράφει ο I. Αυγουστίνος: 17. «Πολλοί Εθνικοί έχουν τα είδωλα στα κτήματά τους. Πρέπει να πάμε εκεί και να τα καταστρέψουμε; Όχι, διότι οι πρώτες μας προσπάθειες είναι να σπάσουμε τα είδωλα στις καρδιές τους. Όταν οι ίδιοι μεταστραφούν σε Χριστιανούς, είτε μάς προσκαλούν να τα σπάσουμε είτε μας προσδοκούν. Προς το παρόν πρέπει να προσευχόμαστε γι’ αυτούς, όχι να είμαστε θυμωμένοι μαζί τους.» 18. «Οι Εθνικοί νομίζουν ότι ψάχνουμε για είδωλα παντού κι ότι τα καταστρέφουμε σε όλα τα μέρη στα οποία τα ανακαλύπτουμε. Πώς κι έτσι; Δεν υπάρχουν μέρη μπροστά στα μάτια μας, στα οποία βρίσκονται είδωλα; Ή δεν ξέρουμε ότι υπάρχουν; Ωστόσο δεν τα καταστρέφουμε, διότι ο Θεός δεν τα έχει δώσει υπό την εξουσία μας. Πότε ο Θεός θα τα δώσει υπό την εξουσία μας; Όταν οι ιδιοκτήτες των ειδώλων γίνουν Χριστιανοί. (.....) Κηρύττουμε κατά των ειδώλων, τα βγάζουμε από τις καρδιές των ανθρώπων. Είμαστε διώκτες των ειδώλων? το ομολογούμε δημοσίως. Είμαστε λοιπόν και διατηρητές των ειδώλων; Εγώ δεν τα αγγίζω, αν δεν έχω την εξουσία. Δεν τα αγγίζω, όταν ο κύριος της ιδιοκτησίας παραπονιέται γι’ αυτό.»

Ο Χρυσόστομος θεωρεί καύχημα των Χριστιανών ότι πολλά εθνικά βιβλία τα έσωσαν από τον αφανισμό οι ίδιοι (PG 50, 537B): «Κι αν έτυχε κάποιο να έχει διασωθεί, αυτό μπορεί κανείς να το βρει στα χέρια των Χριστιανών». Και προσθέτει: «Οι Χριστιανοί δεν είναι σωστό να καταστρέφουν την πλάνη με τον εξαναγκασμό και τη βία, αλλά να απεργάζονται τη σωτηρία των ανθρώπων με την πειθώ, το λόγο και την ηπιότητα». (Ιωάννη Χρυσόστομου, Λόγοι εις τον μακάριον Βαβύλαν, PG 50, 537 C).

Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος στον «Κατά Ιουλιανού» λόγο του, ο οποίος γράφτηκε αμέσως μετά τον θάνατο του Ιουλιανού, την αποτυχία του διωγμού των Χριστιανών από τους Παγανιστές και την οριστική επικράτηση του Χριστιανισμού γράφει: «Ας μη χρησιμοποιήσουμε την ευκαιρία με απληστία, ας μην απολαύσουμε με ηδονή την εξουσία, ας μη γίνουμε πικροί σε εκείνους που μας αδίκησαν, ας μη κάνουμε αυτά τα οποία καταδικάσαμε. Αλλά αφού απολαύσαμε την μεταβολή, όσο για να αποφύγουμε τα δεινά, ας μισήσουμε ό,τι έχει σχέση με αντεκδίκηση. (....) Ας μη θελήσουμε λοιπόν να αναμετρηθούμε στην οργή, (....) Ας γίνουμε κατά τούτο ανώτεροι και υψηλότεροι από εκείνους που μας αδίκησαν. Ας δείξουμε τι διδάσκουν σε εκείνους μεν οι δαίμονες, με τι εκπαιδεύει εμάς ο Χριστός ο οποίος, αν και υπερείχε εκείνων τα οποία έπαθε ενίκησε τελικώς με εκείνα που μπορούσε να κάνει και δεν έκανε(....) Ας αυξήσουμε το μυστήριο με αγαθότητα. (Γρηγορίου Νανζιανζηνού, Κατά Ιουλιανού λόγος στηλιτευτικός Β’, 36)

Για να τελειώνουμε: "Πρώτον, αν και η ελληνική παιδεία δεν κρίθηκε ποτέ, ούτε από τον Χριστό ούτε από τους Αποστόλους του θεόπνευστη, οπωσδήποτε δεν απορρίφθηκε από αυτούς ως βλαβερή. Δεύτερον, πολλοί από τους έλληνες φιλοσόφους δεν απέχουν πολύ από τη γνώση του αληθούς Θεού" Σωκράτης ο Βυζάντιος, 5ος αι.

Λέει ο Μ. Βασίλειος: «Αν υπάρχει κάποια ομοιότητα μεταξύ των ειδωλολατρικών κειμένων και των χριστιανικών, θα μας ήταν χρήσιμη η γνώση και των δύο. Και στην αντίθετη περίπτωση όμως, η παράλληλη και συγκριτική μελέτη και γνώση της διαφοράς τους δεν είναι ασφαλώς μικρή ωφέλεια για την αναγνώριση με βεβαιότητα της καλύτερης και ανώτερης απ' τις δυό» [ "Προς τους νέους, για την επωφελή μελέτη των ελληνικών κειμένων." ]

«Νομίζω ότι όλοι όσοι είναι μυαλωμένοι ομολογούν ότι η παιδεία είναι το πρώτιστο αγαθό μας. Και δεν εννοώ μόνο την ευγενέστερη δική μας παιδεία, δηλαδή τη Χριστιανική, αλλά και την Εθνική, την οποία πολλοί από τους Χριστιανούς, κακώς γνωρίζοντες τα πράγματα, απορρίπτουν ως επίβουλη και εσφαλμένη και απομακρύνουσα από το Θεό. Δεν πρέπει να μην τιμάμε την παιδεία, όπως νομίζουν μερικοί, τους οποίους πρέπει να θεωρούμε σκαιούς και απαίδευτους». (Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος, Επιτάφιος εις Μ. Βασίλειον κ., 11 Migne Ε. Π. 36, 508)

«Προσήκει μη καμείν πανταχόθεν ανιχνεύοντας την αλήθειαν» (Περί της Εξαημέρου, PG 44, 27A)

Λέει ο Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος: «Ει γαρ και μη καθώς προσήκε περί αναστάσεως φιλοσοφούσιν άπαντες [οι αρχαίοι φιλόσοφοι], αλλ’ όμως περί της κρίσεως και της κολάσεως και των εκεί δικαστηρίων άπαντες συμφωνούσιν, ότι έσται τις των ενταύθα γινομένων αντίδοσις εκεί» (Εις Λάζαρον, 4,4, PG 48, 104)

Άγιος Κλήμης ο Αλεξανδρεύς :«Ήν μεν ούν προ της του Κυρίου παρουσίας εις δικαιοσύνην Έλλησιν αναγκαία φιλοσοφία, νυνί δε χρησίμη προς θεοσέβειαν γίνεται προπαιδεία τις ούσα τοις την πίστην δι’ αποδείξεων καρπουμένοις» [ Στρωματείς Α’, 5]

2. Ο Πολιτισμός της Χριστιανοσύνης

Παρακάτω θα δούμε, πως όχι μόνο ο Χριστιανικός Πολιτισμός δεν δίωξε, αλλά αντίθετα διέσωσε και καλλιέργησε την γνώση και την Αρχαία Ελληνική κληρονομιά.

Ας μιλήσουμε για τα Ιατρικά συγγράμματα, τους ιατρούς και τα νοσοκομεία στο Χριστιανικό Βυζάντιο:

· η δωδεκάτομη "Παθολογία" του εκ Τράλλεων Αλεξάνδρου όπου δίνονται λεπτομέρειες για 120 εγχειρήσεις, από τη μαστεκτομή ώς την αφαίρεση ουρόλιθων

· η «Σύνοψη της Ιατρικής» των Νικήτα και Λέοντα (9ος αι.) που αναφέρεται σε χειρουργικά θέματα και εργαλεία.

· το «Ιατρικά εκκαίδεκα» του Αέτιου 16 τόμων, εκ των οποίων ο 7ος αφορά την οφθαλμολογία (φάρμακα και επεμβάσεις)

· Ο γιατρός Ιωάννης Ακτουάριος τον 14ο αι. πρώτος ανακάλυψε το παράσιτο της ταινίας, τον «τριχοκέφαλον άνισον»

· Στο Βυζάντιο γίνονταν επιτυχείς εγχειρήσεις δύσκολες, όπως η εγχείρηση διαχωρισμού σιαμαίων τον 10ο αι., ενδοκυστικής λιθοτριψίας εντός της ουροδόχου κύστης (9ος αιώνας) επί του άγιου Θεοφάνη (Βίος και Εγκώμιο συμπλεκόμενον του οσίου πατρός ημών Θεοφάνους τού και Ισαακίου, γραμμένη από τον Νικηφόρο Σκευοφύλακα, που προτάσσεται στην έκδοση της Χρονογραφίας του Θεοφάνη [Theophanis Chronographia, de Boor, II, Teubner, Lipsae 1885, 23] ), όπου αναφέρεται ότι ειδικά εργαλεία εισήλθαν στην κύστη δια της φυσικής οδού και έτριψαν τους λίθους απαλλάσσοντας τον Θεοφάνη από τη δυσουρία.

· Έχουμε επιτυχή διαχωρισμό Σιαμαίων (10ος αιώνας) [G. Pentogalos-J. Lascaratos, Bulletin of the History of Medicine, 58 (1984), 99-102. L.J. Bliquez, Two lists of Greek Surgical Instruments and the State of Surgery in Byzantine Times, Symposium on Byzantine Medicine, DOP 38 (1984), 187-204]

Ενδοκαυτηρίαση ουρήθρας Ισαάκιου Α’ Κομνηνού (1057-1059) όπως αναφέρει ο Μ. Γλυκάς [Coprus Scriptorum Historiae Byzantinae, 603-4)] και ο Ιωάννης Κουροπαλάτης [CSHB, 648-9]

· Στο Βυζάντιο υπήρχαν από τους πρώτους αιώνες ως το 1453 σε όλες τις πόλεις (π.χ. στην Αντιόχεια του 12ου αι. υπήρχαν δύο) «ξενώνες» δηλαδή νοσοκομεία με ιατρικό προσωπικό, νοσοκόμους και χειρούργους ακόμη. Τρανό παράδειγμα, τον 12ο αι. το νοσοκομείο του Παντοκράτορα το οποίο είχε στην Κωνσταντινούπολη του 12ου αι. 5 θαλάμους, συνολικά 50 κρεβάτια και 5 επικουρικά ανά θάλαμο, 12 εκ των οποίων για τις άρρωστες γυναίκες, 8 για οφθαλμικές παθήσεις, 13 άντρες γιατροί, μία γυναίκα γιατρός, τέσσερις γυναίκες βοηθοί γιατροί, δύο γυναίκες αναπληρωματικοί βοηθοί (σ.σ. Την ίδια εποχή φραγκολατίνοι θεολόγοι, προσπαθούσαν να αποφασίσουν αν η γυναίκα είναι άνθρωπος, ενώ στην Αρχαία Ελλάδα δεν υπάρχει ούτε μία γυναίκα Ιατρός.) και 2 χειρούργοι, 11 υπηρέτες, 5 πλύντριες, 2 μάγειρους, 2 αρτοποιούς, 1 κλητήρα, 1 θερμαστή, 1 ιπποκόμο για τα άλογα των γιατρών, 1 θυρωρό, 4 σαβανωτές, 1 μυλωνά, 1 καθαριστή αποθηκών, κι έναν για να τροχίζει τα χειρουργικά εργαλεία

·

Αριστερά: Απεικόνιση του Ιπποκρατικού Όρκου σε σχήμα σταυρού. Ρωμαίικο χειρόγραφο 12ου αιώνα (Βιβλιοθήκη Βατικανού) [Πηγή: Περιοδικό «Αερόπος», άρθρο «ιατρική του Βυζαντίου», Του βασίλειου Σπανδάγου, Ιατρού - Ιστορικού Ερευνητού Αρχιάτρου Τραπέζης της Ελλάδος, σελίδα 27]

Ποια η προσφορά του Βυζάντιου, στην διατήρηση Ελλήνων κλασσικών και της αρχαιοελληνικής παιδείας:«Τουλάχιστον το 75% των γνωστών σήμερα Αρχαίων Ελλήνων κλασσικών συγγραφέων μάς έγιναν γνωστοί μέσω Βυζαντινών χειρογράφων.» [Πηγή: History of Libraries in the Western World, Michael H. Harris, Scarecrow 1995]

«Πολλά απο αυτά που ξέρουμε για την αρχαιότητα, ειδικά για την ελληνική και ρωμαϊκή φιλολογία και την ρωμαϊκή νομοθεσία θα είχαν χαθεί παντοτινά, αν δεν υπήρχαν οι λόγιοι και οι αντιγραφείς της Κωνσταντινούπολης» [Πηγή: J.J. Norwich, «Σύντομη Ιστορία του Βυζαντίου», εκδ Γκοβοστη, Δ’ εκδοση ,1997]

Ο Άγγλος ιστορικός Γίββων, ο μεγάλος ιδεολογικός εχθρός του Βυζάντιου μας λέει: «Το πνεύμα του Ομήρου, του Δημοσθένους, του Αριστοτέλους, του Πλάτωνος, φώτιζε την Κωνσταντινούπολη. Οι πολυάριθμες ερμηνείες και τα σχόλια των Βυζαντινών εις τους κλασσικούς συγγραφείς δεικνύουν με πόση επιμέλεια ανεγινώσκοντο. Οι Έλληνες της Κωνσταντινουπόλεως απεκάθηραν την κοινήν γλώσσαν και ανέκτησαν την εύκολον χρήσιν της γλώσσης των προγόνων αυτών, , η οποία είναι το αριστούργημα του ανθρώπινου πνεύματος. Η γνώσις των υπέροχων διδασκάλων, οι οποίοι είχαν μαγεύσει και διδάξει το μέγιστον από τα έθνη (τους Ρωμαίους) είχε καταστή πολύ κοινή. Η Κωνσταντινούπολη περιέκλειεν εις τον περίβολον αυτής τόσην επιστήμην και τόσα βιβλία, όσα δεν υπήρχαν σε όλας μαζί τας μεγάλας χώρας της Δύσεως» [Πηγή: Ε. Γιββών, «Παρακμή και πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας»]

Όχι μόνο ο Γίββων, αλλά και άλλοι ιστορικοί: «Η ελληνική παιδεία, παράλληλα προς τον Χριστιανισμό και τη ρωμαϊκή κρατική παράδοση, αποτελεί ένα από τα κύρια συστατικά στοιχεία του Βυζαντίου. Τα αριστουργήματα της αρχαίας γραμματείας διασώθηκαν επειδή, οι βυζαντινοί γραφείς εξακολουθούσαν να τα αντιγράφουν, ιστορώντας τα μάλιστα με περίτεχνες μικρογραφίες» [ «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους» της εκδοτικής Αθηνών, τομ. Ζ’ σελ 17]

«Η ελληνική κουλτούρα που γνωρίζουμε είναι η ελληνική κουλτούρα που δε σταμάτησε ποτέ να κεντρίζει το ενδιαφέρον της ανώτερης τάξης της Κωνσταντινούπολης σε όλη τη διάρκεια του Μεσαίωνα. Αυτοί οι άνθρωποι ζούσαν στο κλασικό τους παρελθόν με τέτοια φυσικότητα ώστε το μεσαιωνικό Βυζάντιο ποτέ δε γνώρισε μια Αναγέννηση. Οι Βυζαντινοί ποτέ δε θεώρησαν ότι το κλασσικό τους παρελθόν είχε πεθάνει, γι’ αυτό και σπάνια επιχείρησαν συνειδητά να το αναστήσουν. Το συντηρούσαν κάθε τόσο με μια ανακάθαρση, κάπως σα τα δημόσια μνημεία που όντας διαρκώς παρόντα ανακαινίζονται κατά καιρούς σε εξάρσεις ζήλου» [Π. Μπράουν ο Κόσμος της Ύστερης Αρχαιότητας, 150-750 μ.Χ., εκδ. Αλεξάνδρεια]

Jacques Bompaire, καθηγητής του Πανεπιστημίου Paris IV-Sorbonne: «Τα έργα της αρχαίας Ελλάδας, η παράδοση των αρχαίων Ελλήνων διασώθηκαν και έφτασαν ως τη νεώτερη Ευρώπη, την Ευρώπη της Αναγέννησης, βασικά μέσω του Βυζαντίου. (σ.σ διάβαζε: Ρωμανίας) Αυτό οφείλεται κατά πολύ στη γλωσσική συνέχεια, αλλά και στην αδιάλειπτη δράση των αντιγραφέων, βιβλιοθηκάριων, φιλολόγων και συγγραφέων του Βυζαντίου. Χωρίς αυτούς δε θα μας είχαν απομείνει παρά ίχνη ελάχιστα μιας απέραντης κληρονομιάς. Χάρη σ’ αυτούς μάς έμειναν πολλά.»

Ποια ήταν η εικόνα της οικονομίας Στο Βυζάντιο; Ποιά η νομισματική της κατάσταση;

«η Κωνσταντινούπολη διατήρησε ανόθευτο το χρυσό «νόμισμα» από την εποχή του Μεγ. Κωνσταντίνου μέχρι του 1078. Στη διάρκεια αυτών των 750 χρόνων, το «νόμισμα» αποτελούσε το μοναδικό αξιόπιστο χρήμα σε όλη την Ευρώπη, αλλά και πέρα απ’ αυτήν (π.χ. στα Αραβικά χαλιφάτα). Το solidus, όπως ήταν η λατινική ονομασία του, περιείχε σταθερά 4,48 γραμμάρια χρυσού και ήταν το καθιερωμένο νόμισμα στις διεθνείς συναλλαγές, το «δολλάριο της μεσαιωνικής περιόδου», όπως σωστά έχει αποκληθεί. Οι υπηρεσίες, οι μισθοί, τα προϊόντα, οι φόροι και τα κατά καιρούς λύτρα σε εχθρούς εκφράζονταν όλα σε «νομίσματα» τα οποία είχαν σταθερή αξία επί οκτώ αιώνες. Πρόκειται για το μακροβιότερο παράδειγμα νομισματικής σταθερότητας σε ολόκληρη την Ιστορία της Ευρώπης.» Απόσπασμα από το βιβλίο: «Ρωμηοσύνη η Βαρβαρότητα» του οικονομολόγου Αναστ. Φιλιππίδη [Αν θέλετε περισσότερες πληροφορίες διαβάστε: "Οικονομική Ιστορία του Βυζαντίου", ένα ογκώδες συλλογικό έργο πού εκδίδεται ταυτόχρονα στά ελληνικά από το Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τράπεζας καί στά αγγλικά από το Dumbarton Oaks Center του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, http://www.doaks.org/ehbvol.html ]

Το Βυζάντιο σίγουρα δεν ήταν κράτος δίχως διανόηση:

Το Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης ήταν υπό την κρατική φροντίδα (σε αντίθεση με τα πανεπιστήμια της Δύσης που άρχισαν ως εκκλησιαστικά ιδρύματα), σε αυτό δεν διδάχθηκε ποτέ θεολογία, και ως την τελευταία στιγμή του Βυζαντίου ήταν ξακουστό, και πολλοί δυτικοευρωπαίοι πήγαιναν εκεί για να σπουδάσουν. «Γίνεται σήμερα γενικά αποδεκτό -κι αυτό χάρη στις εργασίες του Zachariaw von Lingenthal - ότι η Σχολή του Δικαίου της Κωνσταντινούπολης, συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό στη διαμόρφωση της Σχολής Δικαίου της Bologna. Το καταστατικό αυτής της Σχολής παρουσιάζει χτυπητές ομοιότητες με το αντίστοιχο της Σχολής της Κωνσταντινούπολης· και το σημαντικότερο, οι Ιταλοί καθηγητές οικειοποιήθηκαν τη μέθοδο που χρησιμοποιούσαν οι καθηγητές της Κωνσταντινούπολης. Η επίδραση της Σχολής αυτής έγινε ακόμα περισσότερο αισθητή στις νομικές σπουδές και στη νομοθεσία της μεσημβρινής Ιταλίας και της Σικελίας.» [Η Βυζαντινή Φιλοσοφία, Β.Ν. Τατάκη, εκδ. Εταιρίας Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας, 1977 , σ. 177]

Η προσφορά του Βυζάντιου στις τέχνες και τον πολιτισμό: «Δυο μεγάλα ψέματα έχουν ειπωθεί σχετικά με τη βυζαντινή ζωγραφική. Πρώτον ότι έμεινε αναλλοίωτη επί αιώνες και δεύτερον ότι εμίσησε τη ζωή και την ηδονή, προσπαθώντας να αποδώσει την ανυπαρξία» [Γ. Τσαρούχη, "αγαθόν το εξομολογείσθαι"]

«Πάνω σ’ αυτούς τους ρυθμούς χτίζεται το ρεμπέτικο τραγούδι, του οποίου παρατηρώντας τη μελωδική γραμμή διακρίνομε καθαρά την επίδραση ή καλύτερα την προέχταση του βυζαντινού μέλους. Όχι μόνο εξετάζοντας τις κλίμακες που από το ένστιχτο των λαϊκών μουσικών διατηρούνται αναλλοίωτες, μα ακόμη παρατηρώντας τις πτώσεις, τα διαστήματα και τον τρόπο εκτέλεσης. Όλα φανερώνουν την πηγή, που δεν είναι άλλη από την αυστηρή και απέριττη εκκλησιαστική υμνωδία» [Μάνος Χατζιδάκις, «Ο καθρέφτης και το μαχαίρι» ]

Πόσοι γνωρίζουν, άραγε, πως εκτός της εκκλησιαστικής βυζαντινής ελληνικής μουσικής, Στο Βυζάντιο υπήρχε «κλασσική» κοσμική, μουσική, που σώζεται αυτούσια σε χειρόγραφα; Σχεδόν κανείς «λάτρης του πολιτισμού» δεν ευδόκησε στο αρχαιόπληκτο κράτος μας να ασχοληθεί μαζί της και μόνο μετά από 170 χρόνια χάρη στον Χ. Χάλαρη και τον Π. Ταμπούρη βγήκαν στην επιφάνεια τα θαυμάσια μουσικά έργα των προγόνων μας.

Να τι είπε για τη Ρωμαίικη τέχνη ο κορυφαίος Άγγλος «Βυζαντινολόγος» Σερ Steven Runciman: «Κάποιοι υποστηρίζουν ότι το Βυζάντιο δεν είχε τέχνη. Τότε αυτοί δεν πρέπει να ξέρουν τίποτε από τέχνη. Η βυζαντινή τέχνη ήταν από τις μεγαλύτερες σχολές τέχνης παγκοσμίως. Κανένας αρχαίος Ελληνας δε θα μπορούσε να χτίσει την Αγία Σοφία, αυτό απαιτούσε πολύ βαθιά τεχνική γνώση. Κάποιοι, ξέρετε, υποστηρίζουν, ότι η βυζαντινή τέχνη είναι στατική. Δεν ήταν καθόλου στατική, αλλά ήταν μια σχολή τέχνης από τις σημαντικότερες στον κόσμο, που όσο περνά ο καιρός εκτιμάται όλο και περισσότερο, κι όσοι έλληνες διανοούμενοι σάς λένε ότι το Βυζάντιο δε δημιούργησε τίποτε, είναι τυφλοί.» [ http://www.myriobiblos.gr/texts/greek/runciman_interview.html, Πηγή: www.flash.gr , "Σερ Στήβεν Ράνσιμαν: Χρειαζόμαστε την πνευματική μετριοφροσύνη", 6/11/2000, Επιμέλεια: Λαμπρινή Χ. Θωμά ]

«Στις μέρες μας απομένει μόνον ένα πράγμα να μας θυμίζει την ιδιοφυϊα των Βυζαντινών: η λαμπρότητα της τέχνης τους.» [Πηγή: J.J. Norwich, «Σύντομη Ιστορία του Βυζαντίου», εκδ. Γκοβοστη, Δ’ έκδοση ,1997]

«Νοιώθω το ίδιο , αν ακούσω ένα ζεϊμπέκικο, ένα ποίημα του Ελύτη ή βυζαντινή μουσική. Υπάρχει ένα φως που ενώνει την αρχαία και την συγχρονη Ελλάδα» [Ζακ Λακαριέρ, «Νέα», 12/6/2002 ]

Μερικά ενδιαφέροντα και χαρακτηριστικά γεγονότα:

· H πρόοδος της μηχανικής των, χριστιανών πια, ρωμαίων ήταν τόση που υπάρχουν δεκάδες γραπτές μαρτυρίες από τον 4ο ώς τον 14ο αιώνα (π.χ. Χρυσόστομος, PG 58, 522. Θεοφάνης, 172,9¸265,3. Τζέτζης, Χιλιάδες, χιλ. 5, ιστορ. 17, στιχ. 618. Άννα Κομνηνή, Αλεξιάς, 2, 377, 16. Αρμενόπουλος, Εξάβιβλος, 2,4,28) για τριώροφες, τετραώροφες και πενταόροφες οικοδομές, ιδιωτικές και πολυκατοικίες. Νόμοι του 5ου αιώνα απαγόρευαν το ύψος των ιδιωτικών οικοδομών να υπερβαίνει τα 25 περίπου μέτρα.

· Στην χριστιανική Ρωμανία, Στο λεγόμενο Βυζάντιο πρωτάρχισε ο δημόσιος φωτισμός των πόλεων τις νύχτες. Την Κωνσταντινούπολη έκανε πρώτη πόλη του φωτός ο έπαρχός της Κύρος (Πασχάλιον Χρονικόν, 588, 11). Το ίδιο συνέβαινε και στην Αντιόχεια (Λιβάνιος, Προς Θεοδόσιον κατά Τισαμενού, 37), στην Καισάρεια (Ευάγριος, Εκκλ. Ιστ. PG 86, 2867) και συνεχίστηκε καθ’ όλη την εποχή του Ρωμαίικου κράτους

· Στην Κωνσταντινούπολη επί Θεοδόσιου Β’ υπήρχαν οκτώ μεγάλα δημόσια λουτρά και 153 ιδιωτικά σε οικείες, φιλανθρωπικούς οίκους και μοναστήρια. Τα μεγαλύτερα (που είχαν ονόματα όπως Ζεύξιππος, Αχιλλεύς, Καμίνια) μπορούσαν να εξυπηρετήσουν ως και 2.000 λουόμενους. Τα ιδιωτικά λουτρά χτιζόταν ακόμη και στη στέγη των πλουσίων σπιτιών, οπότε με σωλήνες (απόδειξη ανεπτυγμένης υδραυλικής) ανέρχονταν το προς λούσιμο νερό (Ιωάννη Λυδού, Περί Αρχών, 186, 89)

· Στο Χριστιανικό Βυζάντιο για την ασφάλεια των πολιτών κατά τη νύχτα και την δίωξη των συμμοριών συστάθηκε αστυνομικό σώμα υπό τον νυχτέπαρχο (Βασιλικά, 6,5,2. Μαλάλας 479,8)

Μεγάλο κεφαλαίο στην Ιστορία του ευρωπαϊκού πολιτισμού είναι η μεταλαμπάδευση του Ελληνικού Φωτός της Ρωμηοσύνης σε όλη την Ευρώπη από τις Ελληνίδες πριγκίπισσες που παντρεύτηκαν ξένους ευγενείς Όταν ο Όθων Β' παντρεύτηκε την πορφυρογέννητη πριγκίπισσα Θεοφανώ, ακολουθώντας την αποφασιστική αυτή γυναίκα, πλήθος Έλληνες από την Ανατολή και τη νότιο Ιταλία ήρθαν στο βορρά και ακολούθησαν την αυλή στην Γερμανία. Εκεί η Θεοφανώ σκανδάλισε τους κατοίκους διότι έκανε μπάνιο (Στην Κωνσταντινούπολη του 12ου αι. υπήρχαν 33 δημόσια λουτρά, και κατά μέσο όρο οι Ρωμηοί λούονταν σε αυτά 3 φορές την εβδομάδα!) και φορούσε μεταξωτά. φριχτές συνήθειες που την έστειλαν στην κόλαση (την ειδε εκεί σε όραμα της μια φραγκοπαπική μοναχή!) [Ράνσιμαν Στήβεν, «Βυζαντινός Πολιτισμός», Αθήνα, 1979 σελ 335] Το ίδιο ακριβώς έπαθε και η εξαδέλφη της η Μαρία Αργύρη, που έκαμε τον Πέτρο Δαμιανό να φρίξει, επειδή έφερε πιρούνια στην Βενετία. Πάντως, δεν είναι όλοι οι Φράγκοι και δυτικοί αχάριστοι. Αρκετοί αναγνωρίζουν την προσφορά του Βυζάντιου στην εξέλιξη τους. Ιδιαίτερα οι Γερμανοί. Ο R. von Vaitzeker, τότε πρόεδρος της Γερμανίας, σε λόγο του στην Ακαδημία Αθηνών (1992), εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι «ο πολιτισμός στην Γερμανία εισήχθη από το Βυζάντιο στα τέλη του 10ου αιώνος»

Οι Αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι, ΜΟΝΗ ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΗΝΩΝ, ΝΟΤΙΟΣ ΕΞΩΝΑΡΘΗΚΑΣ - ΝΟΤΙΟ ΔΥΤΙΚΟ ΤΟΙΧΟΣ - ΙΩΑΝΝΙΝΑ

Οι Έλληνες «προφήτες» που αναπήδησαν από τον Εθνισμό έλαβαν μια μορφή τιμής στην ελληνική Ορθοδοξία. (Περισσότερα βλέπε Κ. Σπετσιέρη, «Εικόνες Ελλήνων φιλοσόφων εις εκκλησίας στην Ε.Ε. της Φιλ. Σχ. Του Παν. Αθηνών, τ. 14 , 1963/1964, σ. 386-458. Πρβλ. V. Grecu, Darstellungen altheidnischer Denker in der Kirchenmalerei des Morgenlandes) στο Bulletin de l‘ Academie Roumaine, sect. hist., XI, 1924. Απ. Βακαλόπουλου, Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, τόμ. Β΄: Οι ιστορικές βάσεις της Νεοελληνικής Κοινωνίας και Οικονομίας, Θεσσαλονίκη 1976, σ. 291 ε.ε.)

Αριστερά: Ο Σοφός Αριστοτέλης «Άκάματος φύσει Θεού γέννησις ἐξ αὐτού γὰρ ὁ αὐτός οὐσιούται λόγος» Μονή Βατοπεδίου

Για περισσότερες πληροφορίες:

· Ρωμανία: http://www.rwmania.greatnow.com/

· ΟΟΔΕ: http://www.oodegr.com/

· Αρχαιοπληξία: www.geocities.com/porta_aurea/arhaioplixia.html

· O Απολογητής: http://www.apologitis.com/

· Ρωμηοσύνη: http://www.romanity.org/