dimitrios

2011-12-26T23:49:00.001+02:00

Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΔΕΝ ΔΙΩΞΕ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΑΛΛΑ ΤΗΝ ΔΙΕΣΩΣΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΕ!

Mια μελέτη που αναιρεί τα ΨΕΜΑΤΑ για την επικράτηση του χριστιανισμού!

· Διώκε ο Χριστιανισμός τον αρχαίο Ελληνικό πολιτισμό;

· Θα είχαν επιβιώσει τα αρχαία γραπτά χωρίς την Εκκλησία;

· Προέτρεπαν οι Πατέρες στην καταστροφή και την μισαλλοδοξία;

· Είναι ο πολιτισμός του Βυζαντίου κατώτερος από τον αρχαίο ελληνικό;

Στην εικόνα προβάλλεται η μονή της Παμμακάριστου στην Κωνσταντινούπολη. Στις μονές τις βασιλεύουσας δημιουργήθηκαν κέντρα μελέτης και αντιγραφής ελληνικών χειρογράφων. Σε αυτά τα κέντρα διασώθηκε η αρχαία ελληνική κληρονομιά [Πηγή: Περιοδικό Ιστορικά Θέματα, άρθρο «Βυζάντιο και Αφροκεντρισμός», Αγνή Βασιλικοπούλου, Επίκουρη Καθηγήτρια Βυζαντινής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, τεύχος 6, σελίδα 44]

Επιμέλεια: Θωμάς Φ. Δρίτσας tdritsas@gmail.com

1. Ανύπαρκτοι οι διωγμοί κατά των Εθνικών

Πολλά έχουν ακουστεί τα τελευταία χρόνια για την επικράτηση του Χριστιανισμού. Μεγάλα ψεύδη, πως δήθεν, ο Χριστιανισμός επικράτησε με σφαγές και εξανδραποδισμούς και όχι με την αξία του. Πως , δήθεν, διέλυσε οτιδήποτε Ελληνικό και υπονόμευσε την επιστήμη και τον πολιτισμό. Πολλοί, έχουν επηρεαστεί από αυτά τα ψευδή, με συνέπεια είτε να απομακρυνθούν από την πίστη είτε πιστέψουν πως η πίστη μας διαδόθηκε με μέσα δόλια και ποταπά. Εδώ θα αποδείξουμε, πως όχι μόνο αυτά δεν στέκουν, αλλά πως παρά τις ψευδολογίες που διαδίδονται, οι Χριστιανοί σεβάστηκαν τον αρχαίο πολιτισμό, και διατήρησαν την πνοή και την δύναμη του. Στην πραγματικότητα, αν δεν υπήρχαν οι Χριστιανοί και ο πολιτισμός τους, σήμερα θα είχε επιβιώσει μόνο ένα πολύ μικρό κομμάτι του αρχαίου πολιτισμού.

Ο Μέγας Κωνσταντίνος κατηγορείται ότι απαγόρευσε τη λατρεία και έκλεισε ναούς. Οι μόνοι ναοί που έκλεισε ήταν της Αφροδίτης στην Ηλιούπολη, για συγκεκριμένους λόγους . Εξάλλου, ο Μέγας Κωνσταντίνος επέτρεψε την ίδρυση εθνικών ναών (Ζώσιμος, 2,31 - Aurel. Victor, Caesares, 40 - Orelli, Iscriptiones latinae, III, αρ. 55880) Αλήθεια είναι ότι μόνο το ιερό της Αφροδίτης στην Άφακα του Λιβάνου κατεδάφισε ο Μέγας Κωνσταντίνος (Ευσέβιος, Βίος Κωνσταντίνου, Γ’, 55), διότι εκεί εκπορνεύονταν όχι μόνο γυναίκες αλλά και άνδρες γύννιδες (τραβεστί) [Οι τελευταίοι Εθνικοί, Pierre Chuvin, Harvard University Press / μετάφραση Ο. Χειμωνίδου, ελλ. εκδ. Θύραθεν (σ. 47)]. Στην Ηλιούπολη της Φοινίκης, όπου φαίνεται πως υπήρχαν μόνο γυναίκες ιερόδουλοι της Αφροδίτης, ο Κωνσταντίνος περιορίστηκε στο να συστήσει στον πληθυσμό μεγαλύτερη εγκράτεια και να χτίσει μια εκκλησία. Στην Αίγυπτο ο αυτοκράτορας απλώς απαγόρευσε τον ευνουχισμό των ιερέων του... θεού Νείλου, όμως επέτρεψε τις τελετές και εορτές που εξασφάλιζαν τις πλημμύρες του ιερού ποταμού (Ευσέβιος, Δ’, 25. Λιβάνιος, Υπέρ των Ιερών, Λ’, 35. Γρηγόριος Θεολόγος PG 35, 705) Στην πραγματικότητα , πολύ πιο εκτενέστερο διωγμό κατά της μαγείας, διεξήγαγε ΕΙΔΩΛΟΛΑΤΡΗΣ αυτοκράτορας Ο παγανιστής αυτοκράτωρ Αύγουστος είχε συγκεντρώσει και κάψει πάνω από 2.000 μαντικά και προφητικά βιβλία (Σουητώνιος, Div. August., 31.).

Γράφει χαρακτηριστικά ο Γερμανός ιστορικός F. Gregorovius: «από τους βανδαλισμούς αυτούς [που έγιναν βάσει των διατάξεων του Θεοδοσίου] η αρχαία Ελλάδα έπαθε ελάχιστα, συγκριτικά με όλες τις άλλες χώρες της Αυτοκρατορίας. Κυρίως η Αθήνα έμεινε απαλλαγμένη από καταστροφές. Κανένα από τα εν Αθήναις μεγάλα κι ονομαστά ιερά δεν γκρεμίστηκε. (...) Ο Χριστιανισμός ανεδείχθη ίσως ευλαβέστερος προς τα μνημεία της αρχαίας τέχνης στην Αθήνα απ’ ότι σε οποιαδήποτε άλλη πόλη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Εξαιρουμένων ορισμένων καταστροφών καλλιτεχνημάτων και ιερών προς τα οποία είχε μετά ιδιάζουσας εμμονής συμφυή η παγανιστική πίστη, η νικώσα θρησκεία φαίνεται να έλαβε κατοχήν των Αθηνών ειρηνικά. (...) Η καταστροφή του ναού του Ολυμπίου Διός δεν δύναται να αποδοθεί εις τον βανδαλισμό βυζαντινού ανθύπατου ή εις τον ευσεβή ζήλο κάποιου επισκόπου. (...) Πολλοί ναοί κατέπεσαν υπό σεισμών και μάλιστα σε μεταγενέστερα χρόνια. Ο ναός του Διός εν Ολυμπία κατέπεσε τον 6ο αιώνα, ο ονομαστός εν Κυζίκω μετά τον 11ο αιώνα υπερμεσούντα.» [ Ιστορία των Αθηνών», F. Gregorovius, Βιβλιοθήκη Μαρασλή, Αθήναι 1904, τ. 1, σ. 97, 128, 133]

Όσο για τον Αλάριχο, ο Gregorovius αναφέρει τα εξής: «Ουδείς ιστορικός μαρτυρεί ότι ο βασιλεύς των βαρβάρων (ο Αλάριχος) εξηκόντισε τον πυρσό του εμπρησμού εις το ιερό της Δήμητρος. (...) Υπερβάλλουσι όμως δεινώς όσοι ανάγουν στον Αλάριχο την εξολόθρευση των εθνικών θεών της Ελλάδας κι όσοι θεωρούν ότι οι Γότθοι (του Αλάριχου) προέβησαν εξεπίτηδες σε σκόπιμη καταστροφή των ναών και ιερών.» (τ. 1, σ. 101, 103)

Ο Μέγας Κωνσταντίνος έλεγε στους υπηκόους του «πηγαίνετε στους βωμούς και στα δημόσια ιερά και τελέστε τις τελετές κατά τις συνήθειές σας» (Θεοδ. Κώδ. IX, 16, 1 και 2, νόμοι του 319 και 320 μ.Χ.).

Για τα όσα λέει ο Λιβάνιος σχετικά με τους νόμους του Κωνστάντιου ο Παπαρηγόπουλος σχολιάζει: « Αλλά ότι ο Λιβάνιος λέει υπερβολές και ότι ούτε εκείνοι οι ρητοί νόμοι (του Κωνστάντιου) εκτελέστηκαν, συμπεραίνεται από τη συνεχή επανάληψή τους και από πολλές άλλες αναμφισβήτητες μαρτυρίες και γεγονότα. Επίσης ο εθνικός Σύμμαχος βεβαιώνει ότι ο ίδιος ο Κωνστάντιος, που το 353 εξέδωσε το νόμο 4, όταν επισκέφθηκε τη Ρώμη μετά από 4 χρόνια (357), διατήρησε ευλαβικά τα προνόμια των Εστιάδων και γενικά επέτρεψε ο ίδιος την λατρεία.» [Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Κ. Παπαρηγόπουλου, 1885, επανέκδ. εκδ. Κάκτος, 1992 (8,3) ]

Αλλά, όχι μόνο ο Παπαρηγόπουλος: «Η πολιτική που χάραξε ο Αυτοκράτορας Κωνστάντιος με τους αντιπαγανιστικούς νόμους του τού 356-7 έμελλε να μείνει νεκρό γράμμα ώς τον Θεοδόσιο» [ Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτικής Αθηνών Α.Ε. τ. Ζ', σ. 54]

Τι λέει ο Gibbon, από την «Ιστορία της παρακμής και πτώσης της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας»: «..Υπάρχει σοβαρός λόγος να πιστεύουμε ότι το επίσημο έδικτο [σημ. :των Αυτοκρατόρων Κωνστάντιου και Κώνστα κατά των Εθνικών] είτε εγράφη δίχως να δημοσιευθεί, είτε εδημοσιεύθη δίχως να εκτελεστεί. Η μαρτυρία των γεγονότων και τα μνημεία που ακόμη είναι σε ύπαρξη, αποδεικνύουν την δημόσια εξάσκηση της παγανιστικής λατρείας καθ’ όλη τη βασιλεία των γιών του Κωνσταντίνου. Στην Ανατολή καθώς και στη Δύση, στις πόλεις καθώς και στην επαρχία, μεγάλος αριθμός ναών παρέμεινε σεβαστός, ή τουλάχιστον διασώθηκαν και το ευσεβές πλήθος ακόμα απολάμβανε την πολυτέλεια των θυσιών, των τελετών και των πομπών, με την άδεια ή την συγκατάθεση της δημόσιας αρχής. Τέσσερα περίπου χρόνια μετά την υποτιθέμενη ημερομηνία του φοβερού έδικτού του, ο Κωνστάντιος επεσκέφθη τα τεμένη της Ρώμης και η εντιμότητα της συμπεριφοράς του συνιστάται απο έναν παγανιστή ρήτορα ως ένα παράδειγμα άξιο μίμησης από τους επόμενους ηγεμόνες. «Ο αυτοκράτωρ», λέει ο Σύμμαχος, «επέτρεψε να μείνουν άθικτα τα προνόμια των Εστιάδων. Εγγυήθηκε τη καθορισμένη παροχή για να παράσχει τα έξοδα των δημόσιων τελετών και θυσιών. Και παρ’ όλο που ασπάζεται μια άλλη θρησκεία, ποτέ δε σκέφτηκε να στερήσει την αυτοκρατορία από την ιερή λατρεία της αρχαιότητας».[ The decline and fall of the Roman Empire, E. Gibbon, Collier Books, N.Y., N.Y. Vol. 1, p.39 ]

Ο Σύμμαχος (επιστολή, Migne, 18, 391) επαινεί τον Κωνστάντιο ότι επικύρωσε τα προνόμια των Εστιάδων, απένειμε ιερατικά αξιώματα σε εξέχοντες Ρωμαίους και έδωσε επιχορηγήσεις σε εθνικούς ναούς και αγώνες. Ο Κωνστάντιος μερίμνησε και για την εκλογή εθνικού πρωθιερέα της Αφρικής με ειδικό νόμο του (C. Th., XII, 1, 46), το έτος 358. Έτος διωγμών, κατά τους Νεοπαγανιστές. Όλα αυτά, σe συνδυασμό με το γεγονός πως το ποσοστό των Χριστιανών στην Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ήταν 56,5 % το έτος 350 μ.Χ. [Πηγή : “The Rise of Christianity”, Princeton 1996], μας δείχνει πως ο Χριστιανισμός ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΕ ΜΕ ΤΗΝ ΑΞΙΑ ΤΟΥ!. Ενδιαφέρον είναι ότι ο Ονώριος και ο Θεοδόσιος Β’ (γιοί του Θεοδόσιου Α’) επενέβησαν για να προστατεύσουν τους νομοταγείς Εθνικούς από κακοποιήσεις από μέρους των φανατικών χριστιανών και απαίτησαν σύμφωνα με νόμο να καταβάλλεται διπλάσια αποζημίωση για κλοπή περιουσιών. [Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτικής Αθηνών Α.Ε. , τ. Ζ', σ.345]

Αυτοκράτορες Γρατιανός, Βαλεντινιανός και Θεοδόσιος προς Ασκληπιόδοτο, 'Επαρχο Πραιτορίου: «(...) Ιδιαιτέρως διατάσσουμε τους πραγματικούς χριστιανούς και αυτούς που ισχυρίζονται ότι είναι, να μην κάνουν κατάχρηση της εξουσίας που τους δίνει η Εκκλησία και τολμήσουν να απλώνουν βίαιο χέρι επάνω στους Εβραίους και εθνικούς που ζουν ήσυχα και δεν επιχειρούν ενάντιο στην τάξη και στους νόμους Μας. Γιατί αν τέτοιοι χριστιανοί φερθούν βίαια εναντίον φιλήσυχων ανθρώπων που ζουν με ασφάλεια, ή λεηλατήσουν τα αγαθά των, θα υποχρεωθούν να αντικαταστήσουν εις διπλούν, τριπλούν ή και ακόμη τετραπλούν αυτά που έκλεψαν. Επίσης, οι διοικητές των επαρχιών, το προσωπικό τους και οι κάτοικοι των επαρχιών αυτών ας ενημερωθούν ότι δεν θα επιτρέψουν να διαπραχθεί ένα τέτοιο έγκλημα. Αλλιώς, θα τιμωρηθούν κι αυτοί με τον ίδιο τρόπο μ’ αυτούς που διέπραξαν το έγκλημα.» (Codex Theodosianus XVI.10.24, 8 Ιουνίου 423 μ.Χ.)

Αυτοκράτορες Γρατιανός, Βαλεντινιανός και Θεοδόσιος προς Παλλάδιο, Δούκα της Οσροηνής (30 Νοεμβρίου 382 μ.Χ.): «Με την έγκριση του δημοσίου συμβουλίου διατάσσουμε ότι οι ναοί όπου προηγουμένως σύχναζαν τα πλήθη, και που βρίσκονται ακόμα σε δημόσια χρήση, θα παραμείνουν ανοικτοί. Έτσι θα μπορούν τα πλήθη γηγενών και επισκεπτών να βλέπουν το ναό. Η αξία των αγαλμάτων, που βρίσκονται μέσα στους ναούς, θα υπολογίζεται με βάση την αισθητική τους και όχι τον ιερό τους χαρακτήρα.(..)» (Θεοδοσιανός Κώδικας, XVI.10.8)

Αυτοκράτορες Αρκάδιος και Ονώριος προς Μακρόβιο, Βικάριο της Ισπανίας, και Προκλιανόν, Βικάριο των Πέντε Επαρχιών (29 Ιανουαρίου 399 μ.Χ.): «(..) επιθυμούμε και να διατηρηθούν τα διακοσμητικά στοιχεία των δημοσίων κτιρίων. Αν κάποιος επιχειρήσει να καταστρέψει αυτά τα έργα, δεν θα βασίζεται σε καμία εξουσία.» (Θεοδοσιανός Κώδικας, XVI.10.15)

Αυτοκράτορες Αρκάδιος και Ονώριος προς Απολλόδωρο, Ανθύπατο Αφρικής (20 Αυγούστου 399 μ.Χ.): "Αν κάποιος επιχειρήσει να καταστρέψει ναούς, οι οποίοι είναι κενοί από παράνομα αντικείμενα, δεν θα έχει την αυτοκρατορική υποστήριξη. Διατάσσουμε ότι η κατάσταση των κτιρίων θα πρέπει να παραμείνει αλώβητη.(..)" ( Θεοδοσιανός Κώδικας XVI.10.18,)

Αυτοκράτορες Αρκάδιος και Ονώριος προς Μακρόβιο και Βικάριο Προκλιανό (399 μ.Χ.) :«Όπως απαγορεύθηκαν οι θυσίες, έτσι θέλουμε να διατηρήσουμε το διάκοσμο των δημοσίων έργων. Όποιος επιχειρήσει να καταστρέψει αυτά τα έργα, δεν βασίζεται σε καμία εξουσία. Αν τυχόν εμφανίσει κάποια αυτοκρατορική απάντηση ή νόμο για να υπερασπίσει τον εαυτόν του, τα έγγραφα αυτά θα αποσπαστούν απ’ τα χέρια του και να παραπεμφθούν στη Σοφία Μας." (Ιουστινιανός Κώδικας I.11.3)

Μελετώντας τα κείμενα των Πατέρων της Εκκλησίας βλέπουμε ότι αυτοί συνέχεια τονίζουν ρητώς την σύνδεση της αρετής και συνεπώς της Χριστιανικής πίστης με την ελεύθερη θέληση, οπότε αποκλείεται το ενδεχόμενο οι διάφοροι βανδαλισμοί και διώξεις Εθνικών να έγιναν με προτροπή ή ηθική αυτουργία δική τους. «Δεν είναι αρετή αυτό που γίνεται με τη βία» γράφει ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός (PG 94, 924Α , Έκδοσις ακριβής της Ορθοδόξου Πίστεως, Β’ 12 ). «Ο Θεός δεν αγαπά αυτό που γίνεται αναγκαστικά, αλλά αυτό που κατορθώνεται με την αρετή. Η δε αρετή επιτυγχάνεται με την ελεύθερη προαίρεση», γράφει ο Μέγας Βασίλειος (PG 31, 345B, Ότι ουκ έστιν αίτιος των κακών ο Θεός, 7). «Η σωτηρία των ανθρώπων δεν οικοδομείται με τη βία και την επιβολή, αλλά με την πειθώ και την προσήνεια», γράφει ένας άλλος Άγιος, ο Ισίδωρος Πηλουσιώτης (PG 78, 573B, Επιστολαί Β’, ρκθ’ Παύλω περί Ιούδα του προδότου). Ενώ ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος γράφει ότι είναι ύβρις προς το Θεό να του ζητάμε πράγματα εναντίον των εχθρών μας (PG 51, 363, Περί του μη δημοσιεύειν τα αμαρτήματα των αδελφών, μηδέ κατεύχεσθαι των εχθρών, 11).

«Επομένως, ο Κύριος (...) απαγορεύει να φονεύονται και να κατασφάζονται οι αιρετικοί»

Ιωάννης ο Χρυσόστομος, Ομιλία ΜΣΤ΄, 1

“Corrigi eos volumus, non necari, nec disciplinam circa eos negligi volumus, nec suppliciis quibus digni sunt exerceri” (ιερού Αυγουστίνου, Επιστολή c, κεφ. 1) Δηλαδή: «Θέλουμε τη διόρθωσή τους (δηλ. των αιρετικών), όχι τη θανάτωσή τους. Θέλουμε το θρίαμβο της (εκκλησιαστικής) πειθαρχίας, όχι τις θανατικές ποινές τις οποίες αξίζουν». Ο άγιος Μαρτίνος ο Θαυματουργός, επίσκοπος Τουρ της Γαλλίας, μεσολάβησε στον αυτοκράτορα Μάγνο Μάξιμο υπέρ του Ισπανού αιρετικού Πρισκιλλιανού. Πήγε στους Τρεβηρους, όπου είπε στο Μάξιμο ότι η εκτέλεση του Πρισκιλλιανού θα ήταν καταπάτηση των θείων νόμων και τον πίεσε να υποσχεθεί ότι δεν θα χύσει το αίμα του αιρετικού. (Σουλπικίου Σεβήρου Sacra Historia II 50 και Dialogi III, col.217)

Το 1994 δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Ελληνικά» (τ. 44, Θεσσαλονίκη 1994, σ. 31-50), μελέτη της κ. Πολύμνιας Αθανασιάδη, καθηγήτριας του Πανεπιστημίου Αθηνών, με τον τίτλο: «Το λυκόφως των Θεών στην Ανατολική Μεσόγειο: Στοιχεία ανάλυσης για τρεις επί μέρους περιοχές». Η κ. Αθανασιάδη, επέλεξε εκεί τρεις περιοχές της αυτοκρατορίας με διαφορετική γεωγραφική φυσιογνωμία, ιστορικό υπόβαθρο και δημογραφική σύνθεση, εξασφαλίζοντας έτσι μεγαλύτερη αξιοπιστία στην έρευνά της. Οι περιοχές αυτές είναι η Ελλάδα, η Κωνσταντινούπολη και η Συρία – Παλαιστίνη. Έτσι αντιμετωπίζει εύκολα τις «γενικεύσεις του Λιβανίου» όσο και τον «υπερβολικά μεγάλο αριθμό φιλολογικών μαρτυριών» σε Χριστιανούς και εθνικούς συγγραφείς για την καταστροφή των ναών, που καταντά όπως λέει: «ύποπτος»! Γράφει: «Στην προσπάθειά τους να ηρωοποιήσουν επισκόπους και αυτοκράτορες, σε μια περίοδο, κατά την οποία ο θρησκευτικός φανατισμός θεωρείτο αρετή, συχνά οι εκκλησιαστικοί συγγραφείς απέδιδαν σ’ αυτούς ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ ΝΑΩΝ ή στην καλύτερη περίπτωση, μεγαλοποιούσαν τα ηροστράτεια ανδραγαθήματά τους». Η ίδια η συγγραφέας αναφέρει ότι «Σε τόπους όπως η Αθήνα ή οι Δελφοί, ο κανόνας είναι ότι τα μεταγενέστερα στρώματα έχουν καταστραφεί από τους ίδιους τους αρχαιολόγους στην προσπάθειά τους να φτάσουν όσο το δυνατόν γρηγορότερα στο κλασικό υπόστρωμα» των ανασκαφών. Τις παρατηρούμενες καταστροφές αποδίδουν οι αρχαιολόγοι στους σεισμούς, τις βαρβαρικές επιδρομές (4ο – 6ο αιώνα) και την εγκατάλειψη. Τα αρχαία μνημεία των Αθηνών και των Δελφών έμειναν απείραχτα από τους Χριστιανούς.».

Ο Βαλεντιανός Α’ (364-375 μ.Χ.) διακηρύσσει ότι «...οι νόμοι που εξέδωσα κατά την αρχή της βασιλείας μου, που επιτρέπουν στον καθένα να ακολουθεί την θρησκεία στην οποία ανήκει» (Θεοδ. Κώδ., IX, 16, 9 του έτους 371 μ.Χ.). Ο Βαλεντιανός περιορίστηκε στο να απαγορεύσει, επί ποινή θανάτου, τις νυχτερινές τελετές (Θεοδ. Κώδ., X, 1, 8 και IX, 16, 9 της 9ης Σεπτεμβρίου 364). Επίσης απαγορεύει να αναλαμβάνει Χριστιανός την ευθύνη ενός παγανιστικού ναού. Όμως αυτά τα μέτρα, όπως τονίζει ο G. Fowden, περιόριζαν επίσης τη δικαιοδοσία των επισκόπων σε ζητήματα δημόσιας τάξης [Οι τελευταίοι Εθνικοί, Pierre Chuvin, Harvard University Press / μετάφραση Ο. Χειμωνίδου, ελλ. εκδ. Θύραθεν>(σ. 66)]. Με άλλα λόγια, απέτρεπαν τις αυθαιρεσίες των Χριστιανών επισκόπων. Στις 29 Μαΐου 371 μ.Χ. οι δύο αυτοκράτορες Βαλεντιανός και Βάλης ενέκριναν την πρακτική της δημόσιας προφητείας στη ρωμαϊκή Σύγκλητο, καθώς και «όλα τα θρησκευτικά έθιμα που επέτρεπαν οι πρόγονοι» (omnis concessa a maioribus religio) [Οι τελευταίοι Εθνικοί, Pierre Chuvin, Harvard University Press / μετάφραση Ο. Χειμωνίδου, ελλ. εκδ. Θύραθεν(σ. 70)]. «Δεν καταδικάζουμε [την προφητεία], αλλά απαγορεύουμε τη χρήση της για επιβλαβείς σκοπούς», διατάζουν (Θεοδ. Κώδ., IX, 16, 9). Λέει ο Θεοδώρητος Κύρου, (Εκκλησιαστική Ιστορία, Ε', 20) : «Ωστόσο, ο Βάλεντας [364-378 μ.Χ.] επέτρεψε σε όλους να λατρεύουν και να τιμούν καθ’ οποιονδήποτε τρόπο ήθελαν ό,τι ήθελαν. Μόνο κατά των υπερασπιστών των Αποστολικών εντολών επέμεινε σε πόλεμο. (σσ: Δηλαδή κυνήγησε τους Ορθόδοξους!) Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Βάλεντα το πυρ των ναών ήταν αναμμένο, οι σπονδές και οι θυσίες προσφέρονταν στα είδωλα, δημόσιες εορτές γίνονταν στις πλατείες, και οι λάτρεις των διονυσιακών οργίων τριγυρνούσανε φορώντας δέρματα αιγών, σε βακχικό παραλήρημα, και γενικά συμπεριφερόμενοι με τέτοιο τρόπο, ώστε να δείχνουν την κακοήθεια του αφέντη τους.»

Ο Βάλεντας ως γνωστόν δίωξε Ορθόδοξους και κυρίως τους μοναχούς. Η καταγωγή (από επαρχία) και η κοινωνική προέλευση (χωρικοί και στρατιώτες) του Βάλεντα δείχνουν τους «λόγους» που δίωξε την παραδοσιακή αριστοκρατία. Υπήρχε αντίθεση μεταξύ στρατιωτικής και παραδοσιακής αριστοκρατίας, όταν από τον 3ο αιώνα και μετά άρχισαν να ανέρχονται στην ιεραρχία άτομα μη αριστοκρατικής καταγωγής, κι αυτή ακριβώς την αντίθεση εκφράζουν οι διωγμοί του Βάλεντα, και όχι την αντίθεση εθνισμού-χριστιανισμού, μια και όπως είπαμε ο Βάλεντας εδίωκε και χριστιανούς. «Ο Γρατιανός (...) αποδοκίμαζε τις διώξεις λόγω των διαφορετικών θρησκευτικών πίστεων και επανέφερε όλους όσοι είχαν εξοριστεί λόγω της θρησκείας τους. Επίσης εξέδωσε ένα νόμο με τον οποίο θέσπισε ότι ο καθένας μπορούσε ελεύθερα να εξασκεί τα θρησκευτικά του καθήκοντα και επιτρεπόταν να κάνει θρησκευτικές συναθροίσεις.» [Σωζόμενος, Εκκλησιαστική Ιστορία, Ζ’, 1.] «Αλλά ο Αυτοκράτορας [σημ. ο Γρατιανός: 375-383 μ.Χ.] εφείσθη των αγαλμάτων των θεών που ο λαός σεβόταν 424 ναοί ή ναΐδρια ακόμη υπήρχαν, για να ικανοποιούν την αφοσίωση του λαού» [The decline and fall of the Roman Empire, E. Gibbon, Collier Books, N.Y., N.Y, (Vol. II, p. 73)]

Οι ίδιοι οι Εθνικοί είχαν ανακηρύξει θεό τους τον Θεοδόσιο στα 393 -αφού (όπως λένε) είχε αρχίσει τους διωγμούς - λέγοντας σε εορταστική συνεδρίαση της Σύγκλητου: "Deum dedit Hispania quem videmus" = Η Ισπανία μας χάρισε το Θεό που βλέπουμε! [Ο Μύθος των μεγάλων της ιστορίας, Κ. Σιμόπουλου ]. Όπως λέει κι ο ιστορικός της εποχής Σωζόμενος «μέσα στους νόμους ο Θεοδόσιος περίγραφε τιμωρίες που δεν εφαρμοζόταν. Φρόντιζε όχι να τιμωρεί αλλά να προκαλεί το φόβο της τιμωρίας» (Σωζόμενος, Εκκλησιαστική Ιστορία, Ζ’, 12) Ο Πλούταρχος αναφέροντας την παρακμή των αρχαίων μαντείων, γράφει μεταξύ άλλων παραδειγμάτων πανάρχαιων μαντείων που σίγησαν στην εποχή του, ότι το ίδιο το δελφικό μαντείο, άλλοτε είχε δύο «προφήτισσες» και μια τρίτη εφεδρική, ενώ στην εποχή του (1ος –2ος μ.Χ. αι.) μία ήταν αρκετή (Περί των εκλελοιπότων χρηστηρίων, 8). Ο Παυσανίας (2ος μ.Χ. αι.) αναφέρει πλήθος εγκαταλελειμμένων ναών της αρχαιοελληνικής θρησκείας στην ελληνική ύπαιθρο. Μόνο στην Αρκαδία, στο κέντρο της Αρχαίας Κλασσικής Ελλάδας, ο Παυσανίας (Αρκαδικά) αναφέρει πλήθος ναών ερειπωμένων, δίχως στέγη, και εγκατελειμένων: της Αφροδίτης (9,6), της Αθηνάς (14,4), της Αφροδίτης (12,6), του Απόλλωνα (15,4), του Ερμή (17,1), της Αφροδίτης (24,6), των Δώδεκα θεών (25,3), της Ήρας (26,2), της Δήμητρας (29,5), του Ερμή (32,1), του Ερμή (30,6), των Μουσών ( 32,2), του Άρη (32,3), της Αρτέμιδος (35,5), της Αθηνάς (36,7), της Αφροδίτης (41,10), της «Μητρός των θεών» (44,1), της Αρτέμιδος (53,11) και του πυθίου Απόλλωνα (54,5). Αναρωτιέται κανείς πού είχε πάει η θεοσέβεια προς τους παλιούς θεούς, και δεν αναστυλώνονταν τόσοι μεγάλοι ναοί, μεγάλων θεών από τους Έλληνες. Μήπως επειδή δεν τους ένοιαζε πια και τόσο το Δωδεκάθεο;

Πολλοί παγανιστικοί ναοί ερήμωσαν επειδή απλούστατα εγκαταλείφθησαν από τους πρώην πιστούς τους, κι όχι επειδή κατεστράφησαν από τους Χριστιανούς. Το παράδειγμα της Αντιοχείας, που αναφέρει ο ίδιος ο Ιουλιανός ο Παραβάτης, οι Αντιοχείς να αδιαφορήσουν παντελώς για την εορτή του πολιούχου τους Απόλλωνα, ασφαλώς και δεν ήταν μεμονωμένη περίπτωση. Το ποσοστό των Χριστιανών στην Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία το 350 μ.Χ. ήταν ,όπως είπαμε, 56,5% [Rodney Stark, The Rise of Christianity (Princeton, 1996).], δηλαδή ήδη, στο σύνολο της αυτοκρατορίας οι Χριστιανοί ήταν πλειοψηφία. Αν λοιπόν ήταν στο σύνολο της Αυτοκρατορίας πλειοψηφία χριστιανική, τότε στο ανατολικό ελληνικό τμήμα της ( το οποίο αφενός είχε αποδεδειγμένα πάντοτε περισσότερους Χριστιανούς απ’ ότι το δυτικό, και αφετέρου είχε αρχίσει να εκχριστιανίζεται πολύ πιο νωρίς απ’ ότι το δυτικό λατινικό τμήμα) είναι προφανές ότι οι Χριστιανοί όχι απλώς ήταν πλειοψηφία αλλά και μεγαλύτερη του 56%!!

Το σπάσιμο των ειδώλων καταδικάστηκε από τη σύνοδο της Ελβίρα (306 μ.Χ.), η οποία, στον 60ο κανόνα της αποφάσισε ότι κάθε Χριστιανός που θα καταδικαζόταν σε θάνατο από τους Ρωμαίους επειδή έσπασε αγάλματα, δεν θα καταγραφόταν ως μάρτυρας. Η σύνοδος της Καρθαγένης (419 μ.Χ.) επιφόρτισε τους επισκόπους με την καταστροφή χριστιανικών ναϊδρίων που είχαν ανεγερθεί αυθαίρετα από δεισιδαίμονες Χριστιανούς (κανόνας πγ΄). Ότι οι καταστροφές των παγανιστικών αρχαιοτήτων ήταν αυθαίρετες προσωπικές πράξεις Χριστιανών κι όχι συλλογικές ή επίσημες ενέργειες της Εκκλησίας βασισμένες σε εκκλησιαστικά κείμενα αποδεικνύεται από την πλήρη απουσία εκκλησιαστικών κανόνων (νόμων) οι οποίοι να υπαγορεύουν ή να προστάζουν/προτρέπουν τους Χριστιανούς να καταστρέφουν παγανιστικά μνημεία. Εσφαλμένες ενέργειες και παρεκτροπές κάποιων επισκόπων ή μοναχών ασφαλώς και δεν σημαίνουν ότι αποτελούσαν πολιτική της Εκκλησίας. Ουδέποτε η Εκκλησία (δηλαδή τα επίσημα συλλογικά όργανά της) επιφόρτισε επισκόπους με την καταστροφή παγανιστικών ιερών. Ο ιερός Αυγουστίνος το 399 αποτρέπει τους Χριστιανούς της Καρθαγένης από την εισβολή στις ιδιοκτησίες των εθνικών προκειμένου να καταστρέψουν τα είδωλά τους. Είναι προτιμότερο, έγραφε, να ξεριζώσουμε τα είδωλα από τις καρδιές τους και να προσευχόμαστε γι’ αυτούς, αντί να αποπνέουμε μένος εναντίον τους (Αυγουστίνος, Sermo LXII, 17 και 18, PL 38, 423A ).

Να τι γράφει ο I. Αυγουστίνος: 17. «Πολλοί Εθνικοί έχουν τα είδωλα στα κτήματά τους. Πρέπει να πάμε εκεί και να τα καταστρέψουμε; Όχι, διότι οι πρώτες μας προσπάθειες είναι να σπάσουμε τα είδωλα στις καρδιές τους. Όταν οι ίδιοι μεταστραφούν σε Χριστιανούς, είτε μάς προσκαλούν να τα σπάσουμε είτε μας προσδοκούν. Προς το παρόν πρέπει να προσευχόμαστε γι’ αυτούς, όχι να είμαστε θυμωμένοι μαζί τους.» 18. «Οι Εθνικοί νομίζουν ότι ψάχνουμε για είδωλα παντού κι ότι τα καταστρέφουμε σε όλα τα μέρη στα οποία τα ανακαλύπτουμε. Πώς κι έτσι; Δεν υπάρχουν μέρη μπροστά στα μάτια μας, στα οποία βρίσκονται είδωλα; Ή δεν ξέρουμε ότι υπάρχουν; Ωστόσο δεν τα καταστρέφουμε, διότι ο Θεός δεν τα έχει δώσει υπό την εξουσία μας. Πότε ο Θεός θα τα δώσει υπό την εξουσία μας; Όταν οι ιδιοκτήτες των ειδώλων γίνουν Χριστιανοί. (.....) Κηρύττουμε κατά των ειδώλων, τα βγάζουμε από τις καρδιές των ανθρώπων. Είμαστε διώκτες των ειδώλων? το ομολογούμε δημοσίως. Είμαστε λοιπόν και διατηρητές των ειδώλων; Εγώ δεν τα αγγίζω, αν δεν έχω την εξουσία. Δεν τα αγγίζω, όταν ο κύριος της ιδιοκτησίας παραπονιέται γι’ αυτό.»

Ο Χρυσόστομος θεωρεί καύχημα των Χριστιανών ότι πολλά εθνικά βιβλία τα έσωσαν από τον αφανισμό οι ίδιοι (PG 50, 537B): «Κι αν έτυχε κάποιο να έχει διασωθεί, αυτό μπορεί κανείς να το βρει στα χέρια των Χριστιανών». Και προσθέτει: «Οι Χριστιανοί δεν είναι σωστό να καταστρέφουν την πλάνη με τον εξαναγκασμό και τη βία, αλλά να απεργάζονται τη σωτηρία των ανθρώπων με την πειθώ, το λόγο και την ηπιότητα». (Ιωάννη Χρυσόστομου, Λόγοι εις τον μακάριον Βαβύλαν, PG 50, 537 C).

Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος στον «Κατά Ιουλιανού» λόγο του, ο οποίος γράφτηκε αμέσως μετά τον θάνατο του Ιουλιανού, την αποτυχία του διωγμού των Χριστιανών από τους Παγανιστές και την οριστική επικράτηση του Χριστιανισμού γράφει: «Ας μη χρησιμοποιήσουμε την ευκαιρία με απληστία, ας μην απολαύσουμε με ηδονή την εξουσία, ας μη γίνουμε πικροί σε εκείνους που μας αδίκησαν, ας μη κάνουμε αυτά τα οποία καταδικάσαμε. Αλλά αφού απολαύσαμε την μεταβολή, όσο για να αποφύγουμε τα δεινά, ας μισήσουμε ό,τι έχει σχέση με αντεκδίκηση. (....) Ας μη θελήσουμε λοιπόν να αναμετρηθούμε στην οργή, (....) Ας γίνουμε κατά τούτο ανώτεροι και υψηλότεροι από εκείνους που μας αδίκησαν. Ας δείξουμε τι διδάσκουν σε εκείνους μεν οι δαίμονες, με τι εκπαιδεύει εμάς ο Χριστός ο οποίος, αν και υπερείχε εκείνων τα οποία έπαθε ενίκησε τελικώς με εκείνα που μπορούσε να κάνει και δεν έκανε(....) Ας αυξήσουμε το μυστήριο με αγαθότητα. (Γρηγορίου Νανζιανζηνού, Κατά Ιουλιανού λόγος στηλιτευτικός Β’, 36)

Για να τελειώνουμε: "Πρώτον, αν και η ελληνική παιδεία δεν κρίθηκε ποτέ, ούτε από τον Χριστό ούτε από τους Αποστόλους του θεόπνευστη, οπωσδήποτε δεν απορρίφθηκε από αυτούς ως βλαβερή. Δεύτερον, πολλοί από τους έλληνες φιλοσόφους δεν απέχουν πολύ από τη γνώση του αληθούς Θεού" Σωκράτης ο Βυζάντιος, 5ος αι.

Λέει ο Μ. Βασίλειος: «Αν υπάρχει κάποια ομοιότητα μεταξύ των ειδωλολατρικών κειμένων και των χριστιανικών, θα μας ήταν χρήσιμη η γνώση και των δύο. Και στην αντίθετη περίπτωση όμως, η παράλληλη και συγκριτική μελέτη και γνώση της διαφοράς τους δεν είναι ασφαλώς μικρή ωφέλεια για την αναγνώριση με βεβαιότητα της καλύτερης και ανώτερης απ' τις δυό» [ "Προς τους νέους, για την επωφελή μελέτη των ελληνικών κειμένων." ]

«Νομίζω ότι όλοι όσοι είναι μυαλωμένοι ομολογούν ότι η παιδεία είναι το πρώτιστο αγαθό μας. Και δεν εννοώ μόνο την ευγενέστερη δική μας παιδεία, δηλαδή τη Χριστιανική, αλλά και την Εθνική, την οποία πολλοί από τους Χριστιανούς, κακώς γνωρίζοντες τα πράγματα, απορρίπτουν ως επίβουλη και εσφαλμένη και απομακρύνουσα από το Θεό. Δεν πρέπει να μην τιμάμε την παιδεία, όπως νομίζουν μερικοί, τους οποίους πρέπει να θεωρούμε σκαιούς και απαίδευτους». (Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος, Επιτάφιος εις Μ. Βασίλειον κ., 11 Migne Ε. Π. 36, 508)

«Προσήκει μη καμείν πανταχόθεν ανιχνεύοντας την αλήθειαν» (Περί της Εξαημέρου, PG 44, 27A)

Λέει ο Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος: «Ει γαρ και μη καθώς προσήκε περί αναστάσεως φιλοσοφούσιν άπαντες [οι αρχαίοι φιλόσοφοι], αλλ’ όμως περί της κρίσεως και της κολάσεως και των εκεί δικαστηρίων άπαντες συμφωνούσιν, ότι έσται τις των ενταύθα γινομένων αντίδοσις εκεί» (Εις Λάζαρον, 4,4, PG 48, 104)

Άγιος Κλήμης ο Αλεξανδρεύς :«Ήν μεν ούν προ της του Κυρίου παρουσίας εις δικαιοσύνην Έλλησιν αναγκαία φιλοσοφία, νυνί δε χρησίμη προς θεοσέβειαν γίνεται προπαιδεία τις ούσα τοις την πίστην δι’ αποδείξεων καρπουμένοις» [ Στρωματείς Α’, 5]

2. Ο Πολιτισμός της Χριστιανοσύνης

Παρακάτω θα δούμε, πως όχι μόνο ο Χριστιανικός Πολιτισμός δεν δίωξε, αλλά αντίθετα διέσωσε και καλλιέργησε την γνώση και την Αρχαία Ελληνική κληρονομιά.

Ας μιλήσουμε για τα Ιατρικά συγγράμματα, τους ιατρούς και τα νοσοκομεία στο Χριστιανικό Βυζάντιο:

· η δωδεκάτομη "Παθολογία" του εκ Τράλλεων Αλεξάνδρου όπου δίνονται λεπτομέρειες για 120 εγχειρήσεις, από τη μαστεκτομή ώς την αφαίρεση ουρόλιθων

· η «Σύνοψη της Ιατρικής» των Νικήτα και Λέοντα (9ος αι.) που αναφέρεται σε χειρουργικά θέματα και εργαλεία.

· το «Ιατρικά εκκαίδεκα» του Αέτιου 16 τόμων, εκ των οποίων ο 7ος αφορά την οφθαλμολογία (φάρμακα και επεμβάσεις)

· Ο γιατρός Ιωάννης Ακτουάριος τον 14ο αι. πρώτος ανακάλυψε το παράσιτο της ταινίας, τον «τριχοκέφαλον άνισον»

· Στο Βυζάντιο γίνονταν επιτυχείς εγχειρήσεις δύσκολες, όπως η εγχείρηση διαχωρισμού σιαμαίων τον 10ο αι., ενδοκυστικής λιθοτριψίας εντός της ουροδόχου κύστης (9ος αιώνας) επί του άγιου Θεοφάνη (Βίος και Εγκώμιο συμπλεκόμενον του οσίου πατρός ημών Θεοφάνους τού και Ισαακίου, γραμμένη από τον Νικηφόρο Σκευοφύλακα, που προτάσσεται στην έκδοση της Χρονογραφίας του Θεοφάνη [Theophanis Chronographia, de Boor, II, Teubner, Lipsae 1885, 23] ), όπου αναφέρεται ότι ειδικά εργαλεία εισήλθαν στην κύστη δια της φυσικής οδού και έτριψαν τους λίθους απαλλάσσοντας τον Θεοφάνη από τη δυσουρία.

· Έχουμε επιτυχή διαχωρισμό Σιαμαίων (10ος αιώνας) [G. Pentogalos-J. Lascaratos, Bulletin of the History of Medicine, 58 (1984), 99-102. L.J. Bliquez, Two lists of Greek Surgical Instruments and the State of Surgery in Byzantine Times, Symposium on Byzantine Medicine, DOP 38 (1984), 187-204]

Ενδοκαυτηρίαση ουρήθρας Ισαάκιου Α’ Κομνηνού (1057-1059) όπως αναφέρει ο Μ. Γλυκάς [Coprus Scriptorum Historiae Byzantinae, 603-4)] και ο Ιωάννης Κουροπαλάτης [CSHB, 648-9]

· Στο Βυζάντιο υπήρχαν από τους πρώτους αιώνες ως το 1453 σε όλες τις πόλεις (π.χ. στην Αντιόχεια του 12ου αι. υπήρχαν δύο) «ξενώνες» δηλαδή νοσοκομεία με ιατρικό προσωπικό, νοσοκόμους και χειρούργους ακόμη. Τρανό παράδειγμα, τον 12ο αι. το νοσοκομείο του Παντοκράτορα το οποίο είχε στην Κωνσταντινούπολη του 12ου αι. 5 θαλάμους, συνολικά 50 κρεβάτια και 5 επικουρικά ανά θάλαμο, 12 εκ των οποίων για τις άρρωστες γυναίκες, 8 για οφθαλμικές παθήσεις, 13 άντρες γιατροί, μία γυναίκα γιατρός, τέσσερις γυναίκες βοηθοί γιατροί, δύο γυναίκες αναπληρωματικοί βοηθοί (σ.σ. Την ίδια εποχή φραγκολατίνοι θεολόγοι, προσπαθούσαν να αποφασίσουν αν η γυναίκα είναι άνθρωπος, ενώ στην Αρχαία Ελλάδα δεν υπάρχει ούτε μία γυναίκα Ιατρός.) και 2 χειρούργοι, 11 υπηρέτες, 5 πλύντριες, 2 μάγειρους, 2 αρτοποιούς, 1 κλητήρα, 1 θερμαστή, 1 ιπποκόμο για τα άλογα των γιατρών, 1 θυρωρό, 4 σαβανωτές, 1 μυλωνά, 1 καθαριστή αποθηκών, κι έναν για να τροχίζει τα χειρουργικά εργαλεία

Αριστερά: Απεικόνιση του Ιπποκρατικού Όρκου σε σχήμα σταυρού. Ρωμαίικο χειρόγραφο 12ου αιώνα (Βιβλιοθήκη Βατικανού) [Πηγή: Περιοδικό «Αερόπος», άρθρο «ιατρική του Βυζαντίου», Του βασίλειου Σπανδάγου, Ιατρού - Ιστορικού Ερευνητού Αρχιάτρου Τραπέζης της Ελλάδος, σελίδα 27]

Ποια η προσφορά του Βυζάντιου, στην διατήρηση Ελλήνων κλασσικών και της αρχαιοελληνικής παιδείας:«Τουλάχιστον το 75% των γνωστών σήμερα Αρχαίων Ελλήνων κλασσικών συγγραφέων μάς έγιναν γνωστοί μέσω Βυζαντινών χειρογράφων.» [Πηγή: History of Libraries in the Western World, Michael H. Harris, Scarecrow 1995]

«Πολλά απο αυτά που ξέρουμε για την αρχαιότητα, ειδικά για την ελληνική και ρωμαϊκή φιλολογία και την ρωμαϊκή νομοθεσία θα είχαν χαθεί παντοτινά, αν δεν υπήρχαν οι λόγιοι και οι αντιγραφείς της Κωνσταντινούπολης» [Πηγή: J.J. Norwich, «Σύντομη Ιστορία του Βυζαντίου», εκδ Γκοβοστη, Δ’ εκδοση ,1997]

Ο Άγγλος ιστορικός Γίββων, ο μεγάλος ιδεολογικός εχθρός του Βυζάντιου μας λέει: «Το πνεύμα του Ομήρου, του Δημοσθένους, του Αριστοτέλους, του Πλάτωνος, φώτιζε την Κωνσταντινούπολη. Οι πολυάριθμες ερμηνείες και τα σχόλια των Βυζαντινών εις τους κλασσικούς συγγραφείς δεικνύουν με πόση επιμέλεια ανεγινώσκοντο. Οι Έλληνες της Κωνσταντινουπόλεως απεκάθηραν την κοινήν γλώσσαν και ανέκτησαν την εύκολον χρήσιν της γλώσσης των προγόνων αυτών, , η οποία είναι το αριστούργημα του ανθρώπινου πνεύματος. Η γνώσις των υπέροχων διδασκάλων, οι οποίοι είχαν μαγεύσει και διδάξει το μέγιστον από τα έθνη (τους Ρωμαίους) είχε καταστή πολύ κοινή. Η Κωνσταντινούπολη περιέκλειεν εις τον περίβολον αυτής τόσην επιστήμην και τόσα βιβλία, όσα δεν υπήρχαν σε όλας μαζί τας μεγάλας χώρας της Δύσεως» [Πηγή: Ε. Γιββών, «Παρακμή και πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας»]

Όχι μόνο ο Γίββων, αλλά και άλλοι ιστορικοί: «Η ελληνική παιδεία, παράλληλα προς τον Χριστιανισμό και τη ρωμαϊκή κρατική παράδοση, αποτελεί ένα από τα κύρια συστατικά στοιχεία του Βυζαντίου. Τα αριστουργήματα της αρχαίας γραμματείας διασώθηκαν επειδή, οι βυζαντινοί γραφείς εξακολουθούσαν να τα αντιγράφουν, ιστορώντας τα μάλιστα με περίτεχνες μικρογραφίες» [ «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους» της εκδοτικής Αθηνών, τομ. Ζ’ σελ 17]

«Η ελληνική κουλτούρα που γνωρίζουμε είναι η ελληνική κουλτούρα που δε σταμάτησε ποτέ να κεντρίζει το ενδιαφέρον της ανώτερης τάξης της Κωνσταντινούπολης σε όλη τη διάρκεια του Μεσαίωνα. Αυτοί οι άνθρωποι ζούσαν στο κλασικό τους παρελθόν με τέτοια φυσικότητα ώστε το μεσαιωνικό Βυζάντιο ποτέ δε γνώρισε μια Αναγέννηση. Οι Βυζαντινοί ποτέ δε θεώρησαν ότι το κλασσικό τους παρελθόν είχε πεθάνει, γι’ αυτό και σπάνια επιχείρησαν συνειδητά να το αναστήσουν. Το συντηρούσαν κάθε τόσο με μια ανακάθαρση, κάπως σα τα δημόσια μνημεία που όντας διαρκώς παρόντα ανακαινίζονται κατά καιρούς σε εξάρσεις ζήλου» [Π. Μπράουν ο Κόσμος της Ύστερης Αρχαιότητας, 150-750 μ.Χ., εκδ. Αλεξάνδρεια]

Jacques Bompaire, καθηγητής του Πανεπιστημίου Paris IV-Sorbonne: «Τα έργα της αρχαίας Ελλάδας, η παράδοση των αρχαίων Ελλήνων διασώθηκαν και έφτασαν ως τη νεώτερη Ευρώπη, την Ευρώπη της Αναγέννησης, βασικά μέσω του Βυζαντίου. (σ.σ διάβαζε: Ρωμανίας) Αυτό οφείλεται κατά πολύ στη γλωσσική συνέχεια, αλλά και στην αδιάλειπτη δράση των αντιγραφέων, βιβλιοθηκάριων, φιλολόγων και συγγραφέων του Βυζαντίου. Χωρίς αυτούς δε θα μας είχαν απομείνει παρά ίχνη ελάχιστα μιας απέραντης κληρονομιάς. Χάρη σ’ αυτούς μάς έμειναν πολλά.»

Ποια ήταν η εικόνα της οικονομίας Στο Βυζάντιο; Ποιά η νομισματική της κατάσταση;

«η Κωνσταντινούπολη διατήρησε ανόθευτο το χρυσό «νόμισμα» από την εποχή του Μεγ. Κωνσταντίνου μέχρι του 1078. Στη διάρκεια αυτών των 750 χρόνων, το «νόμισμα» αποτελούσε το μοναδικό αξιόπιστο χρήμα σε όλη την Ευρώπη, αλλά και πέρα απ’ αυτήν (π.χ. στα Αραβικά χαλιφάτα). Το solidus, όπως ήταν η λατινική ονομασία του, περιείχε σταθερά 4,48 γραμμάρια χρυσού και ήταν το καθιερωμένο νόμισμα στις διεθνείς συναλλαγές, το «δολλάριο της μεσαιωνικής περιόδου», όπως σωστά έχει αποκληθεί. Οι υπηρεσίες, οι μισθοί, τα προϊόντα, οι φόροι και τα κατά καιρούς λύτρα σε εχθρούς εκφράζονταν όλα σε «νομίσματα» τα οποία είχαν σταθερή αξία επί οκτώ αιώνες. Πρόκειται για το μακροβιότερο παράδειγμα νομισματικής σταθερότητας σε ολόκληρη την Ιστορία της Ευρώπης.» Απόσπασμα από το βιβλίο: «Ρωμηοσύνη η Βαρβαρότητα» του οικονομολόγου Αναστ. Φιλιππίδη [Αν θέλετε περισσότερες πληροφορίες διαβάστε: "Οικονομική Ιστορία του Βυζαντίου", ένα ογκώδες συλλογικό έργο πού εκδίδεται ταυτόχρονα στά ελληνικά από το Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τράπεζας καί στά αγγλικά από το Dumbarton Oaks Center του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, http://www.doaks.org/ehbvol.html ]

Το Βυζάντιο σίγουρα δεν ήταν κράτος δίχως διανόηση:

Το Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης ήταν υπό την κρατική φροντίδα (σε αντίθεση με τα πανεπιστήμια της Δύσης που άρχισαν ως εκκλησιαστικά ιδρύματα), σε αυτό δεν διδάχθηκε ποτέ θεολογία, και ως την τελευταία στιγμή του Βυζαντίου ήταν ξακουστό, και πολλοί δυτικοευρωπαίοι πήγαιναν εκεί για να σπουδάσουν. «Γίνεται σήμερα γενικά αποδεκτό -κι αυτό χάρη στις εργασίες του Zachariaw von Lingenthal - ότι η Σχολή του Δικαίου της Κωνσταντινούπολης, συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό στη διαμόρφωση της Σχολής Δικαίου της Bologna. Το καταστατικό αυτής της Σχολής παρουσιάζει χτυπητές ομοιότητες με το αντίστοιχο της Σχολής της Κωνσταντινούπολης· και το σημαντικότερο, οι Ιταλοί καθηγητές οικειοποιήθηκαν τη μέθοδο που χρησιμοποιούσαν οι καθηγητές της Κωνσταντινούπολης. Η επίδραση της Σχολής αυτής έγινε ακόμα περισσότερο αισθητή στις νομικές σπουδές και στη νομοθεσία της μεσημβρινής Ιταλίας και της Σικελίας.» [Η Βυζαντινή Φιλοσοφία, Β.Ν. Τατάκη, εκδ. Εταιρίας Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας, 1977 , σ. 177]

Η προσφορά του Βυζάντιου στις τέχνες και τον πολιτισμό: «Δυο μεγάλα ψέματα έχουν ειπωθεί σχετικά με τη βυζαντινή ζωγραφική. Πρώτον ότι έμεινε αναλλοίωτη επί αιώνες και δεύτερον ότι εμίσησε τη ζωή και την ηδονή, προσπαθώντας να αποδώσει την ανυπαρξία» [Γ. Τσαρούχη, "αγαθόν το εξομολογείσθαι"]

«Πάνω σ’ αυτούς τους ρυθμούς χτίζεται το ρεμπέτικο τραγούδι, του οποίου παρατηρώντας τη μελωδική γραμμή διακρίνομε καθαρά την επίδραση ή καλύτερα την προέχταση του βυζαντινού μέλους. Όχι μόνο εξετάζοντας τις κλίμακες που από το ένστιχτο των λαϊκών μουσικών διατηρούνται αναλλοίωτες, μα ακόμη παρατηρώντας τις πτώσεις, τα διαστήματα και τον τρόπο εκτέλεσης. Όλα φανερώνουν την πηγή, που δεν είναι άλλη από την αυστηρή και απέριττη εκκλησιαστική υμνωδία» [Μάνος Χατζιδάκις, «Ο καθρέφτης και το μαχαίρι» ]

Πόσοι γνωρίζουν, άραγε, πως εκτός της εκκλησιαστικής βυζαντινής ελληνικής μουσικής, Στο Βυζάντιο υπήρχε «κλασσική» κοσμική, μουσική, που σώζεται αυτούσια σε χειρόγραφα; Σχεδόν κανείς «λάτρης του πολιτισμού» δεν ευδόκησε στο αρχαιόπληκτο κράτος μας να ασχοληθεί μαζί της και μόνο μετά από 170 χρόνια χάρη στον Χ. Χάλαρη και τον Π. Ταμπούρη βγήκαν στην επιφάνεια τα θαυμάσια μουσικά έργα των προγόνων μας.

Να τι είπε για τη Ρωμαίικη τέχνη ο κορυφαίος Άγγλος «Βυζαντινολόγος» Σερ Steven Runciman: «Κάποιοι υποστηρίζουν ότι το Βυζάντιο δεν είχε τέχνη. Τότε αυτοί δεν πρέπει να ξέρουν τίποτε από τέχνη. Η βυζαντινή τέχνη ήταν από τις μεγαλύτερες σχολές τέχνης παγκοσμίως. Κανένας αρχαίος Ελληνας δε θα μπορούσε να χτίσει την Αγία Σοφία, αυτό απαιτούσε πολύ βαθιά τεχνική γνώση. Κάποιοι, ξέρετε, υποστηρίζουν, ότι η βυζαντινή τέχνη είναι στατική. Δεν ήταν καθόλου στατική, αλλά ήταν μια σχολή τέχνης από τις σημαντικότερες στον κόσμο, που όσο περνά ο καιρός εκτιμάται όλο και περισσότερο, κι όσοι έλληνες διανοούμενοι σάς λένε ότι το Βυζάντιο δε δημιούργησε τίποτε, είναι τυφλοί.» [ http://www.myriobiblos.gr/texts/greek/runciman_interview.html, Πηγή: www.flash.gr , "Σερ Στήβεν Ράνσιμαν: Χρειαζόμαστε την πνευματική μετριοφροσύνη", 6/11/2000, Επιμέλεια: Λαμπρινή Χ. Θωμά ]

«Στις μέρες μας απομένει μόνον ένα πράγμα να μας θυμίζει την ιδιοφυϊα των Βυζαντινών: η λαμπρότητα της τέχνης τους.» [Πηγή: J.J. Norwich, «Σύντομη Ιστορία του Βυζαντίου», εκδ. Γκοβοστη, Δ’ έκδοση ,1997]

«Νοιώθω το ίδιο , αν ακούσω ένα ζεϊμπέκικο, ένα ποίημα του Ελύτη ή βυζαντινή μουσική. Υπάρχει ένα φως που ενώνει την αρχαία και την συγχρονη Ελλάδα» [Ζακ Λακαριέρ, «Νέα», 12/6/2002 ]

Μερικά ενδιαφέροντα και χαρακτηριστικά γεγονότα:

· H πρόοδος της μηχανικής των, χριστιανών πια, ρωμαίων ήταν τόση που υπάρχουν δεκάδες γραπτές μαρτυρίες από τον 4ο ώς τον 14ο αιώνα (π.χ. Χρυσόστομος, PG 58, 522. Θεοφάνης, 172,9¸265,3. Τζέτζης, Χιλιάδες, χιλ. 5, ιστορ. 17, στιχ. 618. Άννα Κομνηνή, Αλεξιάς, 2, 377, 16. Αρμενόπουλος, Εξάβιβλος, 2,4,28) για τριώροφες, τετραώροφες και πενταόροφες οικοδομές, ιδιωτικές και πολυκατοικίες. Νόμοι του 5ου αιώνα απαγόρευαν το ύψος των ιδιωτικών οικοδομών να υπερβαίνει τα 25 περίπου μέτρα.

· Στην χριστιανική Ρωμανία, Στο λεγόμενο Βυζάντιο πρωτάρχισε ο δημόσιος φωτισμός των πόλεων τις νύχτες. Την Κωνσταντινούπολη έκανε πρώτη πόλη του φωτός ο έπαρχός της Κύρος (Πασχάλιον Χρονικόν, 588, 11). Το ίδιο συνέβαινε και στην Αντιόχεια (Λιβάνιος, Προς Θεοδόσιον κατά Τισαμενού, 37), στην Καισάρεια (Ευάγριος, Εκκλ. Ιστ. PG 86, 2867) και συνεχίστηκε καθ’ όλη την εποχή του Ρωμαίικου κράτους

· Στην Κωνσταντινούπολη επί Θεοδόσιου Β’ υπήρχαν οκτώ μεγάλα δημόσια λουτρά και 153 ιδιωτικά σε οικείες, φιλανθρωπικούς οίκους και μοναστήρια. Τα μεγαλύτερα (που είχαν ονόματα όπως Ζεύξιππος, Αχιλλεύς, Καμίνια) μπορούσαν να εξυπηρετήσουν ως και 2.000 λουόμενους. Τα ιδιωτικά λουτρά χτιζόταν ακόμη και στη στέγη των πλουσίων σπιτιών, οπότε με σωλήνες (απόδειξη ανεπτυγμένης υδραυλικής) ανέρχονταν το προς λούσιμο νερό (Ιωάννη Λυδού, Περί Αρχών, 186, 89)

· Στο Χριστιανικό Βυζάντιο για την ασφάλεια των πολιτών κατά τη νύχτα και την δίωξη των συμμοριών συστάθηκε αστυνομικό σώμα υπό τον νυχτέπαρχο (Βασιλικά, 6,5,2. Μαλάλας 479,8)

Μεγάλο κεφαλαίο στην Ιστορία του ευρωπαϊκού πολιτισμού είναι η μεταλαμπάδευση του Ελληνικού Φωτός της Ρωμηοσύνης σε όλη την Ευρώπη από τις Ελληνίδες πριγκίπισσες που παντρεύτηκαν ξένους ευγενείς Όταν ο Όθων Β' παντρεύτηκε την πορφυρογέννητη πριγκίπισσα Θεοφανώ, ακολουθώντας την αποφασιστική αυτή γυναίκα, πλήθος Έλληνες από την Ανατολή και τη νότιο Ιταλία ήρθαν στο βορρά και ακολούθησαν την αυλή στην Γερμανία. Εκεί η Θεοφανώ σκανδάλισε τους κατοίκους διότι έκανε μπάνιο (Στην Κωνσταντινούπολη του 12ου αι. υπήρχαν 33 δημόσια λουτρά, και κατά μέσο όρο οι Ρωμηοί λούονταν σε αυτά 3 φορές την εβδομάδα!) και φορούσε μεταξωτά. φριχτές συνήθειες που την έστειλαν στην κόλαση (την ειδε εκεί σε όραμα της μια φραγκοπαπική μοναχή!) [Ράνσιμαν Στήβεν, «Βυζαντινός Πολιτισμός», Αθήνα, 1979 σελ 335] Το ίδιο ακριβώς έπαθε και η εξαδέλφη της η Μαρία Αργύρη, που έκαμε τον Πέτρο Δαμιανό να φρίξει, επειδή έφερε πιρούνια στην Βενετία. Πάντως, δεν είναι όλοι οι Φράγκοι και δυτικοί αχάριστοι. Αρκετοί αναγνωρίζουν την προσφορά του Βυζάντιου στην εξέλιξη τους. Ιδιαίτερα οι Γερμανοί. Ο R. von Vaitzeker, τότε πρόεδρος της Γερμανίας, σε λόγο του στην Ακαδημία Αθηνών (1992), εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι «ο πολιτισμός στην Γερμανία εισήχθη από το Βυζάντιο στα τέλη του 10ου αιώνος»

Οι Αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι, ΜΟΝΗ ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΗΝΩΝ, ΝΟΤΙΟΣ ΕΞΩΝΑΡΘΗΚΑΣ - ΝΟΤΙΟ ΔΥΤΙΚΟ ΤΟΙΧΟΣ - ΙΩΑΝΝΙΝΑ

Οι Έλληνες «προφήτες» που αναπήδησαν από τον Εθνισμό έλαβαν μια μορφή τιμής στην ελληνική Ορθοδοξία. (Περισσότερα βλέπε Κ. Σπετσιέρη, «Εικόνες Ελλήνων φιλοσόφων εις εκκλησίας στην Ε.Ε. της Φιλ. Σχ. Του Παν. Αθηνών, τ. 14 , 1963/1964, σ. 386-458. Πρβλ. V. Grecu, Darstellungen altheidnischer Denker in der Kirchenmalerei des Morgenlandes) στο Bulletin de l‘ Academie Roumaine, sect. hist., XI, 1924. Απ. Βακαλόπουλου, Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, τόμ. Β΄: Οι ιστορικές βάσεις της Νεοελληνικής Κοινωνίας και Οικονομίας, Θεσσαλονίκη 1976, σ. 291 ε.ε.)

Αριστερά: Ο Σοφός Αριστοτέλης «Άκάματος φύσει Θεού γέννησις ἐξ αὐτού γὰρ ὁ αὐτός οὐσιούται λόγος» Μονή Βατοπεδίου

Για περισσότερες πληροφορίες:

· Ρωμανία: www.rwmania.greatnow.com

· ΟΟΔΕ: www.oodegr.com

· Αρχαιοπληξία: www.geocities.com/porta_aurea/arhaioplixia.html

· O Απολογητής: www.apologitis.com

· Ρωμηοσύνη: www.romanity.org

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΤΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ

2011-12-22T12:27:00.004+02:00

ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΤΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ

Μέ τήν εὐκαιρία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων, ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πατρῶν κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ, τήν Πέμπτη 22-12-2011, ἐτέλεσε τήν Θεία Λειτουργία, στόν Ἱερό Ναό τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου στό Ἐκκλησιαστικό Λύκειο Πατρῶν.

Στό ἀναλόγιο ἔψαλε ὁ χορός τῶν Ἱεροσπουδαστῶν ὑπό τήν διεύθυνση τοῦ κ. Ἰωάννου Κόττορου, Διευθυντοῦ τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Λυκείου.

Ὁ Σεβασμιώτατος μιλώντας στά παιδιά, ἀνεφέρθη στό μέγα γεγονός τῆς Θείας Σαρκώσεως, στόν ἑορτασμό τῶν Χριστουγέννων καί στήν σημερινή κοινωνία, ἡ οποία μόνο διά τῆς ὁδοῦ τῆς μετανοίας θά εὕρη τόν πραγματικό ἑαυτό της καί θά ξεπεράση τίς πολλές δυσκολίες.

Τέλος, μίλησε στά παιδιά γιά τήν ξεχωριστή τιμή πού ἔχουν νά εἶναι μαθηταί τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Λυκείου, καί τούς εὐχήθηκε νά ἔχουν πρόοδο στά μαθήματά τους καί στή ζωή τους।

Ἐν συνεχεία εὐχαρίστησε τόν Σεβασμιώτατο ἐκ μέρους τῶν καθηγητῶν καί τοῦ λοιποῦ προσωπικοῦ τοῦ Σχολείου, ὡς καί ἐκ μέρους τῶν μαθητῶν, ὁ Διευθυντής τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Λυκείου καί εὐχήθηκε τά δέοντα.

Μετά τήν Θεία Λειτουργία προσεφέρθη πρόγευμα στήν μεγάλη αἴθουσα τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Λυκείου καί ὁ Σεβασμιώτατος προσέφερε στά παιδιά τό βιβλίο μέ τούς «Περί Ἱερωσύνης λόγους τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου».

Οἱ μαθηταί τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Λυκείου τήν Παρασκευή 23-12-2011 θά ἐπισκεφθοῦν τά ἱδρύματα τῆς πόλεως προσφέροντας τήν ἀγάπη τους, στούς ἀδελφούς μας πού περιθάλπονται ἐκεῖ.

ΤΑ ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΤΟΥ ΓΕΝ. ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ

2011-11-28T23:01:00.007+02:00

ΤΑ ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΤΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ
ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣ
Στις 14 Νοεμβρίου 2011 τελέσθηκαν με λαμπρότητα και Εκκλησιαστική μεγαλοπρέπεια από τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟ, τα εγκαίνια του νέου κτιρίου του Γενικού Εκκλησιαστικού Λυκείου Πατρών.
Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πατρών κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ, από την πρώτη του επίσκεψη στο Εκκλησιαστικό Λύκειο Πατρών, στις 13-5-2005, έθεσε κυρίαρχο μέλημά του, την μεταστέγαση από το παλιό και ενοικιαζόμενο κτίριο, και την εγκατάστασή του σε νέες σύγχρονες εγκαταστάσεις, που να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της εποχής μας και να προσφέρουν στους Ιεροσπουδαστές τη δυνατότητα, μέσα απ’ το καινούργιο σχολείο, να καλλιεργηθεί η φιλομάθεια και ο πόθος τους για την Ιερωσύνη.
Οι νέες εγκαταστάσεις είναι έργο καθαρά της τοπικής Εκκλησίας και του ακούραστου οιακοστρόφου της Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ.
Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας, σε γιαπί που ανήκε στην ενορία του Αγίου Ανδρέου, πρωτοστατώντας ο ίδιος, και επιβλέποντας σχεδόν καθημερινά, τις εργασίας, κατόρθωσε το ακατόρθωτο। Μέσα σε τρεις (3) μήνες (Ιούλιος-Αύγουστος και Σεπτέμβριος) το εγκαταλειμμένο γιαπί, μεταμορφώθηκε σε ένα σύγχρονο σχολείο, έτοιμο να παράσχει τα εφόδια στους αυριανούς λειτουργούς του επιγείου θυσιαστηρίου, αλλά και να προσφέρει ακάματους εργάτες στη διακονία της Εκκλησίας μας. Τα εγκαίνια έγιναν μέσα σε κλίμα βαθειάς συγκίνησης με τη συμμετοχή των Πολιτικών, Στρατιωτικών, Αστυνομικών, Λιμενικών, Εκπαιδευτικών κ.λ.π. Αρχών και Φορέων της τοπικής μας κοινωνίας, πλήθους κόσμου, και παρόντων σχεδόν όλων των Κληρικών της Ιεράς Μητροπόλεως Πατρών.
Τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ।κ। ΙΕΡΩΝΥΜΟ υποδέχθηκε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας, ενώ οι Ιεροσπουδαστές ήσαν παρατεταγμένοι ένθεν και ένθεν του διαδρόμου και έψαλλαν το "Άξιον εστίν ως αληθώς..."
Τελέσθηκε η ακολουθία του Αγιασμού στο παρεκκλήσιο που είναι αφιερωμένο στον Άγιο Ιωάννη το Χρυσόστομο και πρώτος τον λόγο έλαβε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας αναφέροντας τα εξής:
«Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον, ἀπό τοῦ νῦν καί ἕως τοῦ αἰῶνος».

Μακαριώτατε, Ἅγιοι Πατέρες, Ἐντιμότατοι Ἄρχοντες, Ἀδελφοί μου Ἀγαπητοί,

Μόνο μὲ αὐτὰ τὰ λόγια μπορῶ νὰ ἐκφράσω τὴν ἄπειρη εὐγνωμοσύνη μου πρὸς τὸν ἐν Τριάδι προσκυνούμενον Θεὸν ἡμῶν, ὁ ὁποῖος εὐδόκησε καὶ οἰκονόμησε, ὥστε σήμερα μετὰ ἀπὸ κόπους πολλοὺς καὶ δυσκολίες μεγάλες, νὰ τελέσωμε τὰ ἐγκαίνια τοῦ νέου αὐτοῦ κτιρίου στό ὁποῖο θά λειτουργῇ τό Ἐκκλησιαστικό Λύκειο καὶ θά στεγάζεται ἡ Ἐκκλησιαστική Ἑστία τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πατρῶν, κάτι πού ἀποτελοῦσε ἀνάγκη γιά τὴν πόλη μας, τὴν τοπικὴ μας Ἐκκλησία, ἀλλὰ καὶ τὴν Ἐκκλησία γενικώτερα.

Στὸ χῶρο αὐτὸ θὰ στεγασθῇ ἡ φιλομάθεια καὶ ὁ πόθος γιὰ τὴν ἱερωσύνη, νέων, οἱ ὁποῖοι ἔχοντας τὴν κλίση ἀπὸ τὸν Θεὸ νὰ ὑπηρετήσουν στὸ Ἅγιο καὶ Φρικτὸ Θυσιαστήριο, θὰ καλλιεργήσουν ἔτι περαιτέρω αὐτὸ τὸν πόθο, ὥστε ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα, νὰ εἶναι ἕτοιμοι γιά τὸ μέγα λειτούργημα καὶ ὑπούργημα τῆς Ἱερωσύνης.
Χρόνια τώρα ἡ Πάτρα φιλοξενεῖ τὸ Ἐκκλησιαστικὸ Λύκειο, σὲ διάφορα κτίρια, χωρὶς νὰ εὐοδωθοῦν, ἕνεκα ποικίλων ἐξωγενῶν παραγόντων, οἱ προσπάθειες, νὰ ἀποκτήσῃ τὸ ὡς εἴρηται σχολεῖο τὸν δικό του χῶρο καὶ μάλιστα ἐκκλησιαστικό, ποὺ ὡς ἀντιλαμβάνεσθε εἶναι καὶ ὁ φυσικὸς χῶρος ἑνὸς ἐκπαιδευτηρίου αὐτοῦ τοῦ εἴδους.

Ὡς Ἐπίσκοπος τῆς Ἀποστολικῆς Μητροπόλεως Πατρῶν, ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμὴ ποὺ ἦλθα στὴν πόλη μας, ἀγκάλιασα μὲ πολὺ ἐνδιαφέρον τὸ Ἐκκλησιαστικὸ Λύκειο καὶ ἐφρόντισα, ὅσο ἐξηρτᾶτο ἀπὸ τὴν ἐλαχιστότητά μου καὶ τὴν Ἱερὰ Μητρόπολη, νὰ κάνω ὅ,τι ἦτο δυνατὸν γιά τὴν ἀπρόσκοπτη λειτουργία του. Μάλιστα συνέπεσε ἡ θητεία μου ἐπὶ τρία καὶ πλέον ἔτη, ὡς Προέδρου τοῦ Ὑπηρεσιακοῦ Συμβουλίου τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, γιὰ θέματα Ἐκκλησιαστικῆς Ἐκπαιδεύσεως καὶ μοῦ δόθηκε ἡ εὐκαιρία νὰ ἐργασθῶ ἀπὸ τὴ θέση αὐτὴ καὶ νὰ συνδράμω, ὅλη καρδίᾳ καὶ διά τὴν καλὴν λειτουργία τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ μας Λυκείου.

Τὸ κτίριο αὐτό, τὸ ὁποῖο ἠγέρθη ἐπὶ οἰκοπέδου τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου καὶ ἐπὶ πεπαλαιωμένου σκελετοῦ ἐκ σκυροδέματος, διαβρωμένου ἀπὸ τὸν χρόνο καὶ ἀπὸ ἄλλα αἴτια, ἄρχισε τὸ 2008 μετὰ ἀπὸ ἁγιασμὸ ποὺ ἐτέλεσε ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης κ. Βαρθολομαῖος προκειμένου νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς Ἐκκλησιαστικὴ Φοιτητικὴ Ἑστία. Οἱ ἐργασίες ἄρχισαν μὲ τοὺς καλυτέρους οἰωνοὺς καὶ μὲ τὴν ἀνάληψη τῆς εὐθύνης τῆς χορηγίας τῆς ἀνεγέρσεως, ὑπό ἀδελφοῦ τινός, ὁ ὁποῖος δὲν ἠδυνήθῃ ὅμως νά προχωρήσῃ λόγῳ τῶν ἀνυπερβλήτων δυσκολιῶν ἐκ τῶν γνωστῶν κακῶν οἰκονομικῶν συγκυριῶν. Ἔτσι ἀνελάβαμε τὸν ἀγῶνα, πάσῃ θυσίᾳ, νὰ οἰκοδομήσωμε ἐμεῖς τὸ παρόν κτίριο, ὥστε νὰ χαροῦμε ὅλοι τὴν λειτουργία του καὶ νὰ εὐφρανθοῦμε βλέποντας νέα παιδιὰ νὰ φιλοξενοῦνται σ’αὐτό.

Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Πολλάκις ἠγρύπνησα δεόμενος τοῦ Κυρίου, προκειμένου νὰ εὕρω λύση γιὰ τὴν ἀνέγερση αὐτοῦ τοῦ χώρου τῆς ἀγάπης πρὸς τὰ παιδιά. Δὲν σᾶς κρύπτω ὅτι οὐκ ὀλίγες φορές, ἐλυπήθην σφόδρα, ὅμως οὐδέποτε ἀπεγοητεύθην.

Μὲ ἐντυπωσίασε τὸ γεγονὸς ὅτι κάποιοι εἶπαν: «Ἄς φύγει τὸ Ἐκκλησιαστικὸ Λύκειο, ἂν δὲν ὑπάρχῃ στέγη γι’ αὐτό». Εἶπα «ὄχι» καὶ σ’αὐτοὺς καὶ στὸν ἑαυτό μου.
Δέν ἐπέτρεψα ποτέ στόν ἐαυτό μου καί οὔτε θά ἐπιτρέψω, παρά τίς ὅποιες δυσκολίες, νά χάσῃ τὸ ὅραμά του γι’ αὐτὸ τὸν τόπο, ὄχι μόνο γιὰ τὴν Ἐκκλησία, ἀλλὰ γενικώτερα. Θυμήθηκα, πολλάκις, τὶς συμβουλὲς ἑνὸς σοφοῦ γέροντα, ὁ ὁποῖος μοῦ ἔλεγε μὲ νόημα: «... Μπροστὰ στὶς δυσκολίες νὰ ἐπιμένῃς. Ποτὲ νὰ μὴν ἀπελπίζεσαι. Ὁ Θεὸς ἀκούει τοὺς κτύπους τῆς καρδιᾶς σου καὶ δίδει κατὰ τὴν ἱερά σου ἐπιθυμία...». Γνωρίζω Μακαριώτατε, πολύ καλά καί τήν ἰδικήν σας ἀγωνία γιά τήν Ἐκκλησιαστική Ἐκπαίδευση καί τόν ἀγῶνα σας πάνω στό θέμα αὐτό, ὄχι μόνο τώρα πού εἶσθε Ἀρχιεπίσκοπος, ἀλλά καί ἐνωρίτερα. Ὅπως γνωρίζω καί τούς κόπους τοῦ ἀοιδίμου προκατόχου σας Κυροῦ Χριστοδούλου. Ἀντηχοῦν στά αὐτιά μου τά γεμᾶτα πάθος λόγια τοῦ μακαριστοῦ Ἀρχιεπισκόπου Χριστοδούλου, ὁ ὁποῖος τόσον κατά τόν καιρό τῆς θητείας μου στήν Ἱερά Σύνοδο ἐπανελάμβανε συνεχῶς ὅτι πρέπει νά ἀγωνισθοῦμε γιά τήν Ἐκκλησιαστική Ἐκπαίδευση, ἀλλά καί κατά τήν τελευταία συνάντησή μας, ὀλίγον πρό τῆς ἐξόδου του ἐκ τοῦ κόσμου τούτου, ἐνῶ ἤδη ἦτο ἐμφανές ὅτι ἔφευγε ἐκ τῶν προσκαίρων καί γηίνων, μοῦ ἐπανέλαβε μέ πόνο ψυχῆς. «Δεσπότη μου πρέπει νά προσέξετε καί νά ἀγωνισθῆτε γιά τό θέμα τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Ἐκπαιδέυσεως». Ἄς εἶναι αὐτή ἡ ἀναφορά εἰς μνημόσυνον αὐτοῦ.

Καὶ ἰδοὺ μετὰ ἀπὸ ἐπιμονὴ καὶ ὑπομονὴ χαιρόμεθα ὅλοι μαζὶ, ἡ τῶν Πατρέων συνεκλεκτή (ἡ Ἐκκλησία δηλ. τῶν Πατρῶν) τὰ ἐγκαίνια αὐτοῦ του κτιρίου, τὸ ὁποῖο θὰ ἐξυπηρετήσῃ διπλοῦν σκοπόν:

1. Θὰ στεγάσῃ τὸ Ἐκκλησιαστικὸ Λύκειο καὶ τὸ τμῆμα Ἐκκλησιαστικῆς κατευθύνσεως τοῦ Ι.Ε.Κ. , καὶ
2. Θὰ φιλοξενήσῃ ἀπόρους νέους, κατ’ ἀρχὰς Ἱεροσπουδαστάς καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει δυνατότης καὶ ἄλλους (φοιτητάς ἢ σπουδαστάς). Σκεπτόμεθα σὺν Θεῷ νὰ ἐπεκτείνωμεν αὐτὴ τὴν χρήση καὶ πιστεύω ὅτι θὰ τὰ καταφέρωμεν.
Ἀγαπητοί μου, αὐτὸ τὸ ἵδρυμα ἔγινε μὲ πόνο καὶ πολλὴ προσευχή˙ μὲ δάκρυα καὶ κόπους μεγάλους, τοῦ ὁμιλοῦντος καὶ τῶν συνεργατῶν του.

Ὅ,τι εἴχαμε τὸ δώσαμε. Ἐξαντλήσαμε ὅλες μας τὶς δυνατότητες ὡς Ἱερὰ Μητρόπολη, γιὰ νὰ προσφέρωμε στὴν πόλη μας, στὸν τόπο μας αὐτὴ τὴν δυνατότητα, νὰ ἀπολαύσῃ ἕνα ἔργο ἀγάπης τῆς τοπικῆς Ἐκκλησίας καὶ μάλιστα σὲ δύσκολους καιρούς.

Θὰ χρησιμοποιήσω μία φράση, ἡ ὁποία θὰ καταδείξῃ τὸ πόσο δυσκολευτήκαμε γιὰ νὰ φτάσουμε ἕως ἐδῶ: «Στύψαμε καὶ τὰ ράσα μας ἀκόμα, γιὰ νὰ περατωθοῦν οἱ ἐργασίες».

Ἐπιθυμῶ σήμερα, νὰ ἐκφράσω τὶς εὐχαριστίες μου πρὸς ὅλους ὅσοι ἐβοήθησαν νὰ φτάσωμε στὴν εὔσημη αὐτὴ ἡμέρα.

Πρός τὸ Ἐκκλησιαστικὸ Συμβούλιο τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου γιὰ τὴν παραχώρηση στὴ Μητρόπολη, τοῦ χώρου αὐτοῦ, ὥστε νὰ προχωρήσωμε τὶς ἐργασίες. Ἀλλὰ καὶ ὅσους ἐκ τῶν Ἱερῶν Ναῶν ἐβοήθησαν, μέ πολλή χαρά, γιὰ τὴν ἐπίπλωση τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ μας Λυκείου καὶ τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Ἑστίας. Γνωρίζω τίς δυσκολίες τῶν καιρῶν. Ὅμως γνωρίζω ὅτι στίς δύσκολες περιόδους ἔγιναν τά μεγαλύτερα ἔργα.
Ἰδιαιτέρως εὐχαριστῶ τὸν Διευθυντὴ τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Λυκείου κ. Ἰωάννη Κόττορο, ὁ ὁποῖος μέ πολλή σεβασμό, τιμή καί ἀγάπη, συνεργάζεται μαζί μας καί διάκειται εὐλαβῶς καί μέ ἀφοσίωση πρός τήν Ἁγία μας Ἐκκλησία, καί ὁ ὁποῖος ἀγωνίστηκε μαζί μου θυσιαστικά γιά τό ἔργο αὐτό. Ἐπίσης εὐχαριστῶ καί τὸ Ἐκπαιδευτικὸ καὶ λοιπὸ προσωπικό τοῦ Σχολείου ποὺ ξημεροβράδυαζαν μαζί μου ὥστε νὰ φτάσωμε στὸ τέλος. Τί νὰ εἴπω ὅμως καὶ γιὰ τὰ καλὰ καὶ εὐλογημένα παιδιά μας, τοὺς μαθητάς τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ μας Λυκείου ποὺ ἔκαναν τὰ πάντα γιὰ νὰ βοηθήσουν σὲ ὅλες αὐτὲς τὶς προσπάθειες. Ὁ Θεὸς νὰ τοὺς εὐλογῇ καὶ νὰ ἐκπληρώσῃ τοὺς μύχιους πόθους τῶν καρδιῶν τους.

Νὰ ἔχουν ὑγεία καὶ δύναμη οἱ πρῶτοι, οἱ Καθηγηταί δηλ. στὸ πολυεύθυνο ἔργο τῆς διαπαιδαγωγήσεως τῶν μαθητῶν καὶ μάλιστα σὲ ἕνα σχολεῖο τὸ ὁποῖο ἔχει πνευματικοὺς στόχους ὑψηλούς, ἀφοῦ ἑτοιμάζει τοὺς μελλοντικοὺς Κληρικοὺς τῆς Ἁγίας μας Ἐκκλησίας.

Οἱ δεύτεροι, οἱ μαθηταί, νὰ ἔχουν ἐπίσης ὑγεία καὶ πρόοδο στὰ μαθήματά τους ὥστε νὰ ἐπιτύχουν, μὲ τὴν μελέτη καὶ τὴν ἀφοσίωση στὶς σπουδές τους τὸν συγκεκριμένο στόχο τους. Δὲν γνωρίζω ἂν θὰ γίνουν Κληρικοί. Αὐτὸ εἶναι θέλημα πρωτίστως τοῦ Θεοῦ. Ὅμως, πιστεύομεν, ὅτι θὰ τοὺς καμαρώσουμε πολὺ ὑψηλὰ μέσα στὴν κοινωνία, εἴτε γίνουν Κληρικοί, εἴτε ἀκολουθήσουν ἄλλες κατευθύνσεις. Τὰ ἐφόδια τὰ ὁποῖα λαμβάνουν καὶ θὰ λάβουν σ’αὐτὸ τὸ ἐκπαιδευτήριο εἶναι ποικίλα καὶ σημαντικά. Δὲν ἔχει αὐτὸ τὸ Σχολεῖο νὰ ζηλέψῃ τίποτε, ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα Λύκεια. Ἐδῶ καλλιεργεῖται ὅχι μόνο ἡ κατά κόσμον γνῶσις, ἀλλά καί ἡ κατά Θεόν σοφία, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητη γιά τήν ὁλοκλήρωση τοῦ ἀνθρώπου, ἀφοῦ ἡ πρώτη ἡ κοσμική γνώση καί ἐπιστήμη χωρίς τήν δεύτερη εἶναι πολλάκις ἄχρηστη καί καταντᾶ ἐπικίνδυνη. Γνωρίζομε ὅλοι μας τά προβλήματα τοῦ συγχρόνου Ἐκπαιδευτικοῦ συστήματος καί τήν κρίση τῆς παιδείας, ἡ ὁποία ὀφείλεται στό γεγονός ὅτι θελήσαμε νά στηρίξωμε τήν πρόοδο τῶν παιδιῶν μας στήν στεῖρα τεχνογνωσία καί σέ ξένα ἐκπαιδευτικά πρότυπα, ἄσχετα μέ τήν δική μας πνευματική κληρονομιά καί πολιτιστική ταυτότητα.

Ὁ ὑποψήφιος Ἱερεύς μέσα στό Σχολεῖο πρέπει νά λαμβάνῃ παιδεία μέ τήν διττή ἔννοια τοῦ ὅρου, ὥστε νά δυνηθῇ νά ὁδηγήσῃ τόν Λαό τοῦ Θεοῦ ὡς πνευματικός ἡγέτης καί διδάσκαλος. Γι’ αὐτό ἐπιμένετε καί Σεῖς Μακαριώτατε καί ὅλοι μας γιά νά κρατηθῇ ὄρθια ἡ Ἐκκλησιαστική Ἐκπαίδευση, μέσα ἀπό ἕνα τέτοιο σχῆμα πού θά παράσχῃ οὐσιαστική παιδεία ποτισμένη μέ τά νάματα τῆς Ὀρθοδόξου πνευματικότητος καί τῆς Ἐκκλησιαστικῆς λειτουργικῆς ζωῆς. Διαφορετικά δέν ὑπάρχει λόγος νά ἀγωνιζόμεθα.

Ἡ Ἐκπαίδευση γενικά πρέπει νά ἀντισταθῇ στόν ὁδοστρωτῆρα τῶν πνευματικῶν ἀξιῶν, ὥστε νά δυνηθοῦμε νά περισώσωμε ὅ,τι μᾶς ἀπέμεινε σ’ αὐτό τόν τόπο. Ἡ Ἐκκλησιαστική Ἐκπαίδευση, εἰδικά, πρέπει νά ἐργασθῇ πρός αὐτή τήν κατεύθυνση.

Πόσο ἐπίκαιρη εἶναι στά χρόνια μας ἡ κραυγή τοῦ ἀδούλωτου Ἕλληνα Παπουλάκου: «Ὄχι στά ἄθεα γράμματα. Τά ἄθεα γράμματα παραμέρισαν τούς ἁγίους καί ἀγωνιστές καί βάλανε στό κεφάλι τοῦ Ἔθνους μας ξένους καί ἄπιστους, πού θέλουνε νά νοθεύσουνε τήν ζωή μας. Τά ἄθεα γράμματα ὑφαίνουν τό σάββανο τῆς Πατρίδος μας..... Αὐτά λοιπόν τά γράμματα θά μάθουνε τά παιδιά μας; Κι’ ἄν ἀκόμα συναχθοῦν ὅλοι οἱ ἄθεοι γραμματισμένοι καί στιφτοῦν σάν τό λεμόνι, δέν θά πετύχουν νά γράψουν μιάν ἀράδα πού νά ἀξίζῃ, ὅσο μιά γραμμή ἀπό τά Βαγγέλια...».

Ἐνδεικτικά ἀναφέραμε τά παραπάνω, γιά νά καταδείξουμε τήν ρίζα τῆς σημερινῆς κρίσεως καί τοῦ ξεπεσμοῦ τῆς κοινωνίας μας καί δή τῆς Ἑλληνικῆς.

Σημειώνομε, ὅτι ἀπὸ τὸ Ἐκκλησιαστικό μας Λύκειο, εἴχαμε τὰ τελευταῖα χρόνια ἐπιτυχίες καὶ στὶς Ἀνώτατες Σχολές.

Μακαριώτατε, ἀδελφοί μου, παραδίδοντας αὐτὸ τὸ Σχολεῖο στὴ λειτουργία, εὐχαριστῶ τὸν Θεό, γι’αὐτὴ τὴν μεγάλη εὐεργεσία καὶ δωρεά του, τὸν Ἅγιο Ἀπόστολο Ἀνδρέα γιὰ τὶς πρεσβεῖες του καὶ τὸν Ἱερὸ Χρυσόστομο, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ Προστάτης τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ μας Λυκείου καὶ στὸν ὁποῖο ἀφιερώσαμε, τὸ ἐντός τοῦ Διδακτηρίου, Παρεκκλήσιο.

Εὐχαριστῶ καὶ ὅλους ὅσοι συνέβαλαν μὲ τὴν ἀγάπη τους καὶ τὴν προσευχή τους, νὰ φθάσωμε ἕως τὴν σημερινὴ εὐφρόσυνη ἡμέρα τῆς ἐγκαινίων.

Ἰδιαιτέρως ἀναφέρομε τοὺς Ἀδελφοὺς Καούρη, τὸν Ἀθανάσιο καὶ τὸν Γεώργιο, οἱ ὁποῖοι ἡμέρα καὶ νύκτα ἔδωσαν τὸν καλύτερό τους ἑαυτὸ μαζὶ μὲ τὰ συνεργεῖα τους, ὑφιστάμενοι τὴν πίεση τοῦ ὁμιλοῦντος καὶ πολλάκις τὶς φορτικές του ὑποδείξεις γιὰ νὰ προφθάσωμε τὸν χρόνο, Ἐπίσης εὐχαριστῶ καί τόν Ἁγιογράφο κ. Πέτρο Λαμπρινάκο.

Ὅλους ἐσᾶς ποὺ ἤλθατε σήμερα ἐδῶ, Κληρικοὺς καὶ Λαϊκοὺς ἀγαπητοὺς ἀδελφοὺς καὶ τέκνα ἐν Κυρίῳ, θερμά σᾶς εὐχαριστῶ καὶ σᾶς ἀσπάζομαι ἐν Κυρίῳ, εὐχόμενος πᾶσαν παρὰ Θεοῦ δωρεὰν καὶ εὐλογίαν.

Μακαριώτατε Σᾶς εὐχαριστῶ καί αὖθις καί Σᾶς εὐγνωμονῶ γιά τόν κόπο πού κάνατε νά ἔλθετε στήν Πάτρα σήμερα καί νά ἐγκαινιάσετε τό Ἐκκλησιαστικό μας Λύκειο. Τά ἔτη Σας πολλά».
Στη συνέχεια μίλησε ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΣ, ο, οποίος μετυαξύ άλλων είπε:
«Ο τόπος μας, ιδιαίτερα σήμερα, χρειάζεται τη συνεργασία Εκκλησίας και Πολιτείας» επισήμανε, μεταξύ άλλων, σήμερα το απόγευμα ο Αρχιεπίσκοπος στην τελετή εγκαινίων του εκκλησιαστικού λυκείου της Ιεράς Μητροπόλεως Πατρών.
«Πρέπει», υπογράμμισε, «η Εκκλησία να υπερβεί τις δυσκολίες και να σταθεί πλάι στην Πολιτεία και η Πολιτεία να μην βάλει στο περιθώριο, ούτε να εξοστρακίζει τις παραδόσεις και την εκκλησιαστική ζωή».
Και συνέχισε: «Θα πω μια σκέψη που πρέπει ιδιαίτερα να καλλιεργηθεί τον καιρό αυτό. Δεν θα πολιτικολογήσω. Παρακολουθήσαμε τα γεγονότα και τις προσπάθειες που έγιναν για συναίνεση, ένα αίτημα που ακουγόταν από παντού. Μα δε μπορούν αυτοί οι άνθρωποι να κάτσουν όλοι μαζί να βρουν μία λύση και να προχωρήσουμε; Πρέπει να προχωρήσουμε πιο πέρα. Η Εκκλησία έχει εδώ πέρα έναν ουσιαστικό λόγο».
«Ωραία η κομματική συναίνεση, αλλά δεν έχει διάρκεια. Θα περάσουν οι δυσκολίες και θα ξαναρχίσουμε τα ίδια. Τι λέει η Εκκλησία; Καλή η κομματική συναίνεση, αλλά πιο καλή και άριστη η κοινωνική συναίνεση, πέρα από αυτά που μας χωρίζουν. Όλοι μας λαχταρούμε να είμαστε μια οικογένεια, να κάνουμε έναν αγώνα. Αυτό ακριβώς είναι και το μήνυμα της Εκκλησίας, κι αυτό μπορεί να δώσει σήμερα όχι με λόγια, με πράξη».
Αυτή τη συναίνεση, τη συνεργασία Κράτους και Εκκλησίας, συνέχισε ο Μακαριώτατος, πρέπει να τη νιώθουν τα παιδιά μας, σε όλα τα σχολεία και σ’ όλες τις εκφάνσεις και τις εκδηλώσεις της ζωής.
«Το πιο καλό σημάδι είναι όταν συνεργαζόμαστε όλοι μαζί για το κοινό καλό» τόνισε.
Ο Αρχιεπίσκοπος υπογράμμισε επίσης πως η σημερινή ημέρα είναι ημέρα - σταθμός για την εκκλησιαστική εκπαίδευση.
«Είμαι συγκινημένος γιατί αυτό το έργο ήρθε στην πιο κατάλληλη ώρα, σε μια περίοδο που πρέπει να προσανατολιστούμε και να χαράξουμε καινούριες γραμμές. Να μάθουμε όλοι πως πρέπει να είμαστε μπροστά, να πρωταγωνιστούμε για τα καλά έργα που έχουν καλό σκοπό».
«Βρισκόμαστε», πρόσθεσε ο Μακαριώτατος, «σε μία περίοδο που πρέπει να διαπιστώσουμε ότι η κρίση είναι αποτέλεσμα πνευματικής και ηθικής κρίσης. Αν δεν το καταλάβουμε αυτό δεν μπορούμε να πάρουμε το κατάλληλο φάρμακο».
Έδωσε απάντηση και σε όσους διερωτώνται ποια είναι η ανάγκη του εκκλησιαστικού σχολείου σήμερα.
«Ακούμε γύρω μας ότι το μάθημα των θρησκευτικών είναι κάτι περίσσιο στο σχολείο και καλό θα είναι να απομακρυνθεί από το χώρο της μάθησης» σημείωσε Και συνέχισε: «Ακούμε και μερικές "παλαβές" ιδέες, αν μου επιτρέπεται να χρησιμοποιήσω αυτή την έκφραση, ότι το υπουργείο δεν θα πρέπει να λέγεται Παιδείας και Θρησκευμάτων και για τα θρησκευτικά θέματα να ασχολείται μία υπηρεσία, μία γραμματεία σε ένα υπουργείο. Να είναι δηλαδή η Ορθοδοξία όπως είναι ο ισλαμισμός και άλλες θρησκείες στην Ελλάδα».
Δεν θα υπάρξει πιο τραγικό πράγμα, επισήμανε ο Μακαριώτατος, αν αποφασίσουν να κάνουν κάτι τέτοιο πράξη, διότι, όπως είπε, διαμαρτύρεται η καρδιά και η ψυχή του Καποδίστρια που πίστευε πως σε αυτόν τον τόπο θρησκεία και δημόσια εκπαίδευση έχουν κοινή πορεία.
Ο Μακαριώτατος αναφέρθηκε, τέλος, στην Εθνοσυνέλευση του Άργους, όταν οι κληρικοί κατανοώντας τις δυσκολίες που υπήρχαν διέθεσε όση περιουσία είχε στη διάθεση του κράτους.
«Αξιοποιήστε την και όταν έρθει ο χρόνος και αποκατασταθούν τα πράγματα θα την επιστρέψετε στην Εκκλησία, είπαν τότε οι παπάδες» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Μακαριώτατος.
«Οι πολιτικοί αποφάσισαν τότε, από αυτή την περιουσία, η οποία ήταν 10 εκ. στρέμματα να δοθούν τα ¾ στο κράτος, σε δήμους και κοινότητες. Και το κράτος έδωσε σε αντάλλαγμα με νόμο τη μισθοδοσία του κλήρου και την εκκλησιαστική εκπαίδευση» επισήμανε.
Και κατέληξε: «Η εκκλησιαστική εκπαίδευση είναι επομένως θεμέλιος λίθος από το 1827. Φανταστήκατε ποτέ ότι θα μπορούσε τη Σχολή Ευελπίδων, τη Σχολή Ικάρων ή Αστυνομικών να την οργανώσει η Εκκλησία; Όχι. Τότε πως τη στελέχωση της Εκκλησίας, την ετοιμασία των κληρικών για τις θέσεις του εκκλησιαστικού χώρου πρέπει να την έχει το κράτος σε αποκλειστικότητα; Είναι ένα θέμα που πρέπει να το δούμε τώρα που ξεκαθαρίζουν μερικά πράγματα.
Στη συνέχει το λόγο έλαβε ο Διευθυντής του Γεν. Εκκλησιαστικού Λυκείου Πατρών κ. Ιωάννης Κόττορος, ο οποίος μίλησε για τηνν προσφορά του Εκκλησιαστικού Λυκείου Πατρών και είπε:
«Μακαριώτατε Αρχιεπίσκοπε Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. ΙΕΡΩΝΥΜΕ,

Σεβασμιώτατε Μητροπολίτα Πατρών κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΕ,
Θεοφιλέστατε, Εντιμώτατοι Άρχοντες, Αξιότιμη κ. Διευθύντρια της Δ/θμιας Εκπαίδευσης και Αντιπρόεδρε της Σχολικής Εφορείας του Λυκείου μας,
Ελλογιμώτατοι κ.κ. Σχολικοί Σύμβουλοι Α/θμιας και Δ/θμιας Εκπαίδευσης,
Ελλογιμώτατοι κ।κ. Διευθυντές, Υποδιευθυντές και Καθηγητές των Εκκλησιαστικών μας Σχολείων, Σεβαστά Μέλη της Σχολικής μας Εφορείας,

Κύριε Πρόεδρε της Ε.Λ.Ε.Ε., Κύριε Πρόεδρε και Μέλη του Δ.Σ. της Ε.Λ.Μ.Ε.
Αξιότιμη κ. Διευθύντρια της Γενικής Εστίας της Εκκλησιαστικής Εκπαιδεύσεως,
Ελλογιμώτατοι κ. Συνάδελφοι,
Φίλτατοι ομογάλακτοι Απόφοιτοι του Εκκλησιαστικού Λυκείου Πατρών,
Αγαπητοί μας Μαθητές,
Κυρίες και Κύριοι,
Σπεύδω εν πρώτοις να αναπέμψω δοξολογίες και ευχαριστίες στο Τριαδικό μας Θεό που μας αξίωσε να υποδεχώμεθα σήμερα με ιδιαίτερη χαρά και βαθύτατο σεβασμό τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟ, εξ αφορμής της τελετής των εγκαινίων του λαμπρού και συγχρόνου οικοδομήματος του Εκκλησιαστικού Λυκείου Πατρών και της Εκκλησιαστικής Εστίας.
Η παρουσία σας Μακαριώτατε στο σχολείο μας περιποιεί υψίστη τιμή.
Μεγάλη η συγκίνηση που συμμετέχετε στη χαρά μας εντιμώτατοι άρχοντες και φορείς, κλήρος και λαός της Αχαϊκής γής.
Ιδιαίτερη συγκίνηση διακατέχει την ψυχή μας τούτη τη στιγμή μέσα σε ατμόσφαιρα τόσο πλούσια σε εκφράσεις συναισθημάτων εξ αιτίας παρουσιών που τόσο έντονα ερεθίζουν σε αναμνήσεις μαθητικών προσπαθειών και διαγωγών και ονειροπολήσεων και βιώσεων στιγμών, όντως ανεπανάληπτων. Πρόσωπα υψηλά ιστάμενα στη σύγχρονη κοινωνία, πρόσωπα τα οποία προ ολίγων ετών έζησαν και γαλουχήθηκαν πνευματικά στο Εκκλησιαστικό μας Σχολείο.
Και ασφαλώς αναμιμνήσκεσθε άπαντες ημερών αρχαίων.
Μακαρίζω την ώρα αυτή και σας καλοσωρίζω όλους από καρδιάς στο καινούργιο μας σπίτι.
Ζούμε σήμερα σε μια Ευρώπη που ασχολείται μόνο με νούμερα & ομόλογα. Γίνεται πολύς λόγος για οικονομική κρίση, κοινωνική κρίση, πνευματική κρίση, η οποία οφείλεται κυρίως στην απομάκρυνσή μας από τις χριστιανικές και πολιτιστικές μας ρίζες. Γι’ αυτό είναι ανάγκη να αλλάξουμε τρόπο ζωής και να ξαναβρούμε τις αρχές & τις αξίες που χάσαμε. Οι πρόσφατες εξελίξεις στην πατρίδα μας εμφανίζουν αποκαρδιωτικό το παρόν και προβάλλουν ζοφερό το μέλλον κυρίως για τη νεολαία μας, για της οποίας την εκπαίδευση αγωνίζονται από τα ιδιαίτερα ανά την Ελλάδα μετερίζια τους, τα Εκκλησιαστικά μας Σχολεία, τα οποία υπέστησαν πρώτα, σε ολόκληρη την Εκπαιδευτική Κοινότητα, τις καταργήσεις και τις συγχωνεύσεις.
Γνωρίζουμε Μακαριώτατε το ιδιαίτερο ενδιαφέρον Σας για την Εκκλησιαστική Εκπαίδευση από τότε που ήσασταν πρόεδρος του Εποπτικού Συμβουλίου της Εκκλησιαστικής Εκπαιδεύσεως. Άλλωστε συνεχώς το αποδεικνύεται και η επίσκεψη και παρουσίας Σας σήμερα, στα εγκαίνια του νέου Εκκλησιαστικού Λυκείου Πατρών, τούτο περιφανέστατα αποδεικνύει.
Γι αυτά ακριβώς τα Σχολεία που τόσα πρόσφεραν και προσφέρουν, κυρίως σε χρόνους κρίσιμους, επικαλούμεθα εκτός της μεσιτείας των εφόρων του Σχολείου μας Αγίου Αποστόλου Ανδρέου του Πρωτοκλήτου, Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου και του Αγίου Νεκταρίου και τις θεοπειθείς ευχές Σας, προσβλέποντες στην ανύστακτη μέριμνα και αγάπη Σας .
Πιστεύομε ότι η σωτήριος χάρις του Θεού δεν θα επιτρέψει άλλους ταλανισμούς και δυσκολίες.
Η Εκκλησιαστική Εκπαίδευση στην Πάτρα, στη νεότερη ιστορία της, μεταπολεμικά, συνδέεται κυρίως με την ίδρυση και λειτουργία του Ανωτέρου Εκκλησιαστικού Φροντιστηρίου, μετά από μεταφορά του Εκκλησιαστικού φροντιστηρίου Κερκύρας 23 Οκτωβρίου 1947 και μετατροπής του σε Ανώτερο, το οποίο λειτούργησε από το σχολ. Ετος 1948 – 49 .
Για λόγους ιστορικούς αναφέρω οτι στον αριθμό 1 του μαθητολογίου αναφέρεται το όνομα του μαθητού Αβραντινή Θεοκλήτου μετέπειτα Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας.
Το 1971 ανεστάλη η λειτουργία του για να επαναλειτουργήσει το σχολ. Έτος 1976-77 ως Μέσο Εκκλλησιαστικό Φροντιστήριο Πατρών.
Από το σχολ. Έτος 1979-80 ως τετρατάξιο Εκκλησιαστικό Λύκειο, από το 1998-99 ως Ενιαίο Εκκλησιαστικό Λύκειο και από το 2005 ώς Γενικό Εκκλησιαστικό Λύκειο Πατρών.
Ένα Σχολείο με πολλά ονόματα, αλλά με μια ιστορία. Ένα Σχολείο που ανέθρεψε σωματικά και πνευματικά χιλιάδες μαθητές κυρίως της Δυτικής Ελλάδος. Αχαΐας, Επταννήσων, Αιτωλοακαρνανίας, Ηλείας, Λακωνίας, Μεσσηνίας, Φωκίδος. Ένα Σχολείο μόρφωσης και αγωγής μοναδικής. Ένα Σχολείο Χριστοκεντρικό και ανθρωποκεντρικό. Ένα Σχολείο με προσφορά και έργο τεράστιο, μέσα σε δυσκολότατες συνθήκες διαβίωσης και ανεπάρκειας υλικοτεχνικής υποδομής, αλλά υπερεπάρκειας αγάπης από μέρους του προσωπικού, διδακτικού και υπηρετικού.
Το πρώτο διάστημα λειτουργίας του, Σεπτέμβριο – Οκτώβριο του 1948, φιλοξενήθηκε στο 3ο Γυμνάσιο Αρρένων Πατρών, το Νοέμβριο του ίδιου χρόνου στο Νυκτερινό Γυμνάσιο Πατρών και στη συνέχεια σε ενοικιαζόμενους χώρους στην Πλατεία Όλγας, Αγ Διονύσιο, Αλ. Υψηλάντου 197 στην Παντάνασσα και τελευταία στην οδό Κορίνθου 139.
Επιτρέψατέ μου Μακαριώτατε να απευθύνω θερμές ευχαριστίες προς τον Σεβασμιώτατο Ποιμενάρχη μας κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ και να εξάρω δι’ ολίγων πτωχών και πενιχρών λόγων την μεγίστη προσφορά του.
Ζητώ όμως την πατρική του συγχώρηση και κατανόηση για δύο λόγους.
α) Διότι δεν έλαβα την ευλογία του καθότι ποτέ δεν του άρεσαν αυτές οι παρουσιάσεις και επευφημίες, και

β) Διότι θα αδικήσω αυτή την προσφορά του ένεκα του περιορισμένου χρόνου αλλά και της αδυναμίας μου.
Ας λογισθούν όμως οι ταπεινοί λόγοι μου, αντίδωρον υϊικής αγάπης, οφειλή καθήκοντος, έκφραση σεβασμού και ευγνωμοσύνης γι’ αυτό το μεγάλο δώρο, γιατί μετά από 60 χρόνια ζωής το Εκκλησιαστικό Λύκειο απέκτησε στέγη.
Ο Θεμέλιος λίθος, για ιδιόκτητη στέγη του Εκκλησιαστικού Λυκείου, μπήκε στο νου και την καρδιά Σας κατά την πρώτη επίσκεψή Σας στο Εκκλησιαστικό Λύκειο, ως Μητροπολίτης Πατρών, στις 13 Μαΐου 2005.
Σας παραδίδουμε τη δύναμη της ψυχής μας Σεβασμιώτατε, Ιεροσπουδαστές, Διδακτικό, Διοικητικό & υπηρετικό προσωπικό για να συνεχίσετε την μεγάλη αποστολή Σας.
Καταθέτουμε την αφοσίωση και την εμπιστοσύνη μας προς εσάς.
Σας προσφέρουμε μυροφόρο ανθοδέσμη και τους αγλαούς καρπούς της συγκομιδής του Σχολείου μας. Η ανθοδέσμη αυτή περιλαμβάνει 1105 αποφοίτους Ιεροσπουδαστές εκ των οποίων: 1 Αρχιερέα, 405 Ιερείς, Διακόνους και Μοναχούς, 186 Θεολόγους και πλήθος καθηγητών, διδασκάλων, νομικών, μουσικών, και αγιογράφων.
Θα ήμουν επιλήσμων και αγνώμων εάν δεν αναφερόμουν στα μέλη των εκάστοτε Σχολικών Εφορειών, των οποίων Πρόεδρος και Έφορος είναι ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας και τους ευχαριστώ για το ενδιαφέρον και την προσφορά τους.
Αξιοχρέως θέλω να μνημονεύσω και να ευχαριστήσω τους αξιοτίμους διατελέσαντες Καθηγητές και Διευθυντές, ιδιαιτέρως δε τον προκάτοχό μου Πρωτοπρεσβ. π. Νικόλαο Σκιαδαρέση, για την πολύχρονη προσφορά του στο Εκκλησιαστικό μας Λύκειο και την Εκκλησιαστική Εκπαίδευση, καθώς επίσης και τους συναδέλφους Καθηγητές που υπηρετούν στο Σχολείο, για όσα προσέφεραν και προσφέρουν στον τομέα της αρετής και της παιδείας, στον τομέα της προσφοράς στελεχών στον ιερό κλήρο της Εκκλησίας μας, στον τομέα στελεχών της ευρύτερης κοινωνίας μας με έντιμους οικογενειάρχες, με άξιους εκπαιδευτικούς και άλλους επαγγελματίες.
Ευχαριστώ το διοικητικό και υπηρετικό προσωπικό γιατί προσπαθούν να σηκώσουν το σταυρό του χρέους αγόγγυστα.
Στους Ιεροσπουδαστές μας θέλω να τους πω ότι είναι σημαντικό πολλές φορές, ο παιδαγωγός να είναι αυστηρός και ο μαθητής μέσα από την αυστηρότητα να διακρίνει την αγάπη, τον πόνο και τη θυσία του διδασκάλου.
Να ευχαριστήσω τους αποφοίτους του Λυκείου μας, κληρικούς και λαϊκούς, που ήρθαν από μακριά.
Ευχαριστώ τους συναδέλφους Διευθυντές, Υποδιευθυντές και Καθηγητές των Εκκλησιαστικών Σχολείων, που λάμπρυναν με την παρουσία τους την τελετή των εγκαινίων.
Ευχαριστώ για την παρουσία της τη Διευθύντρια της κεντρικής Εστίας Εκκλησιαστικής Εκπαιδεύσεως κ. Καλή Αλυσανδράτου.

Μακαριώτατε, Σεβασμιώτατε, Θεοφιλέστατε, Σεβαστοί πατέρες, κυρίες και κύριοι,

Εξαιρετική βραδιά για το Σχολείο μας. Χαίρει σήμερα χαρά μεγάλη.

Το Γενικό Εκκλησιαστικό Λύκειο Πατρών, έχει ιστορία, παρελθόν, έχει παρόν και με την αγάπη, τη συμπαράσταση και τις ευλογίες του Μακαριωτάτου και του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας, θα έχει και λαμπρό μέλλον.
Ο μαθητής της Γ΄ τάξεως του Λυκείου Γεράσιμος Αναστασόπουλος, προσφώνησε το Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟ, λέγοντας τα εξής:
«Μακαριώτατε πάτερ και Δέσποτα,
Με πολλή χαρά και πολύ σεβασμό, Σας υποδεχόμεθα σήμερα στο καινούργιο μας Σχολείο, στο Γενικό Εκκλησιαστικό Λύκειο Πατρών και με ευλάβεια περισσή, Σας προσκυνούμε και ασπαζόμαστε τα τίμια χέρια σας.
Σας ευχαριστούμε από τα βάθη της ψυχής μας, γιατί εκάνατε τον κόπο, να έλθετε στην πόλη μας και να τελέσετε τα εγκαίνια του Σχολείου μας και της Εκκλησιαστικής Εστίας, στον ωραίο αυτό χώρο, τον οποίο μας εχάρισε η αγάπη του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας κ. Χρυσοστόμου και η στοργή της τοπικής μας Αγίας και Αποστολικής Εκκλησίας.
Μακαριώτατε,
Γνωρίζουμε το μεγάλο και πατρικό Σας ενδιαφέρον για την Εκκλησιαστική Εκπαίδευση και τα Εκκλησιαστικά Σχολεία. Γνωρίζουμε τους αγώνες σας και την μέριμνα σας, για την προώθηση των θεμάτων τα οποία αφορούν στον ευαίσθητο τομέα που μας αφορά, που αφορά το μέλλον της Αγίας μας Εκκλησίας και της κοινωνίας γενικότερα.
Εκφράζοντας τα ευγνώμονα υιϊκά αισθήματα όλων των μαθητών του σχολείων μας, ευχόμεθα ταπεινά από τα βάθη της ψυχής μας, ο Κύριος να Σας χαρίζει υγεία και δύναμη ώστε να πηδαλιουχήτε εις έτη πολλά και θεοτίμητα το σκάφος της Αγιωτάτης Εκκλησίας της Ελλάδος, προς δόξαν του εν Τριάδι προσκυνουμένου Θεού ημών και σωτηρίαν των ανθρώπων.
Εξ ονόματος των μαθητών του Γενικού Εκκλησιαστικού Λυκείου Πατρών, παρακαλούμε θερμώς να δεχθείτε τα ταπεινά και απλά αυτά δώρα, τα οποία Σας προσφέρουμε με βαθύ σεβασμό και με ευγνώμονες ευχαριστίες, ως αντίδωρα της ιδικής Σας για μας αγάπης και πατρικής στοργής.
Τα έτη σας πολλά Μακαριώτατε». Επίσης ευχαρίστησε τον Σεβ. Μητροπολίτη Πατρών κ. κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ για το ενδιαφέρον του για το Σχολείο και την πολλή του αγάπη. Οι Μαθητές προσέφεραν στον Μακαριώτατο, μια Εικόνα του Αγίου Ανδρέου και τοπικά προϊόντα από την Ιερά Μονή Παναγίας Ελεούσης.
Μετά τις προσφωνήσεις, αποκαλύφθηκε η σχετική μαρμάρινη πλάκα των εγκαινίων, έγινε ξενάγηση στους χώρους του Σχολείου και της Εστίας και δόθηκε δεξίωση σε όλους τους παρευρισκομένους.

Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΑΝΔΡΕΟΥ ΣΤΗ ΡΟΥΜΑΝΙΑ (24 Έως 31 Οκτωβρίου 2011)

2011-11-19T23:15:00.014+02:00

Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΑΝΔΡΕΟΥ ΣΤΗ ΡΟΥΜΑΝΙΑ (24 Έως 31 Οκτωβρίου 2011)

Μετά από πρόσκληση του Μακαριωτάτου Πατριάρχου Ρουμανίας κ.κ. ΔΑΝΙΗΛ και την έγκριση από την ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας, ο σεπτός ποιμενάρχης κ.κ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ μετέφερε την τιμία Κάρα του Πρωτοκλήτου των Αποστόλων, Αγίου Ανδρέου στο Βουκουρέστι της Ρουμανίας, με την ευκαιρία της εκεί θεμελιώσεως Καθεδρικού Ναού αφιερωμένον στον Άγιο Ανδρέα, ιδρυτή και της Εκκλησίας της Ρουμανίας, και προς ευλογίαν του ομόδοξου, πιστού και ευλαβούς Ρουμανικού λαού.

Στην αποστολή συμμετείχαν:

1.-Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πατρών κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ,

2.- Ο Αρχιμ. π. Αρτέμιος Ἀργυρόπουλος, Ἡγούμενος Ἱ. Μ. Ἁγίων Πάντων Τριταίας.

3.- Ο Πρωτοπρεσβύτερος π. Νικόλαος Σκιαδαρέσης, Προϊστάμενος Ἱ. Ν. Ἁγ. Ἀνδρέου Πατρῶν,

4.- Ο Πρωτοπρεσβύτερος π. Δημήτριος Παπαγεωργίου, Ἐφημέριος Ἱ. Ν. Ἁγ. Ἀνδρέου Πατρῶν,

5.- Ο Πρωτοπρεσβύτερος π. Γεώργιος Ἡλιόπουλος, Ἐφημέριος Ἱ. Ν. Ἁγ. Ἀνδρέου Πατρῶν,

6.- Ο Διάκονος Σεραφείμ Ἀργυρόπουλος καί

7.- Ο Διάκονος Ἱερόθεος Ἀνδρουτσόπουλος.

Με πτήση της Ολυμπιακής Αεροπορίας φθάσαμε στο Βουκουρέστι στις 9,30 το πρωί. Στο Αεροδρόμιο την Αγία Κάρα ανέμεναν Αρχιερείς της Ρουμανικής Εκκλησίας, Πρεσβύτεροι και Διάκονοι, χορός Ιεροψαλτών και πολύς Λαός. Στην επίσημη αίθουσα του Αεροδρομίου ανεπέμφθη δέηση και οΣεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας απηύθυνε χαιρετισμό προς τον Ορθόδοξο Ρουμανικό Λαό και ευχαρίστησε τον Μακαριώτατο Πατριάρχη κ. ΔΑΝΙΗΛ για την ευγένικη του πρόσκληση. Το μήνυμα του Σεβασμιωτάτου μετεδόθηκε από τα ρουμανικά τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά δίκτυα, ενώ απευθείας μετέδιδε ὁ τηλεοπτικός σταθμός της Ρουμανικής Εκκλησίας.

Στην συνέχεια, αφού σχηματίστηκε αυτοκινητοπομπή, η Αγία Κάρα μετεφέρθηκε στον τόπο όπου ανεγείρεται ο μεγαλοπρεπής Καθεδρικός Ναός του Πατριαρχείου Ρουμανίας, αφιερωμένος στον Άγιο Ανδρέα। Ο Ναός θα έχει διαστάσεις 120 μέτρα μήκος, 120 μέτρα ύψος και 70 μέτρα πλάτος। Εκεί ανέμενε την Αγία Κάρα ο Μακαριώτατος Πατριάρχης, με πολλούς Ιεράρχες, με χιλίους Κληρικούς και πλήθη πιστών. Έγινε λιτανεία πέριξ του ανεγειρόμενου Ιερού Ναού, τελέσθηκαν τα θυρανοίξια μικρού Ναού στο χώρο εκείνο, έως ότου ανεγερθεί ο νέος, αφιερωμένο στην Ανάσταση του Κυρίου, και κατόπιν με η μεγαλοπρεπής λιτανεία, κατευθύνθηκε προς το Πατριαρχείο, προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας.

Στο Πατριαρχείο το ιερό λείψανο υποδέχθηκε ο Πατριάρχης Ρουμανίας με πολλούς αρχιερείς και πλήθος λαού. Εψάλη σχετική δοξολογία και τοποθετήθηκε η Αγία Κάρα σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο ώστε να μπορούν να εξυπηρετηθούν οι χιλιάδες των πιστών που έσπευσαν από πολλά μέρη της Ρουμανίας να προσκυνήσουν τον Άγιο Ανδρέα ο οποίος, όπως έλεγαν, τους έκαμε την μεγάλη τιμή να τους επισκεφθεί και πάλι, μετά από δύο χιλιάδες χρόνια, και να είναι εκεί παρών και να τους ευλογεί και να τους στηρίζει. Αμέσως μετά ο Προκαθήμενος της Ρουμανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, καλωσόρισε στο Βουκουρέστι τον Μητροπολίτη Πατρών και τη συνοδεία του, τονίζοντας ότι είναι μεγάλη ευλογία για την Ρουμανία η μεταφορά της Κάρας του Αγίου Ανδρέα। Ο Μητροπολίτης Πατρών κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ, από την πλευρά του ανέφερε: «Για μένα και την συνοδεία μου, είναι ιδιαίτερη χαρά να μεταφέρουμε την Κάρα του Αγίου Ανδρέα στην Ρουμανία, ώστε ο Ρουμανικός λαός να ενισχυθεί από την χάρη του Αγίου».

Στις 26 Οκτωβρίου, στην εορτή του Αγίου Δημητρίου και μέσα σε κλίμα ιερής συγκινήσεως τελέσθηκε πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, σε εἰδική μεγάλη εξέδρα, κατάλληλα διαμορφωμένη, μπροστά από τον Καθεδρικό Ναό του Βουκουρεστίου, με την συμμετοχή χιλιάδων προσκυνητών, που καρτερικά ανέμεναν όλη την νύκτα για να φτάσουν και να προσκυνήσουν την Αγία Κάρα, καθώς επίσης και ιερά Λείψανα του Αγίου Δημητρίου του Νέου, τοπικού Αγίου της Ρουμανίας, και μικρό τεμάχιο ιερού λειψάνου του Μεγάλου Κων/νου. Η ουρά των προσκυνητών πολλές φορές ξεπερνούσε τα δύο χιλιόμετρα. Ήταν πράγματι ένα συγκλονιστικό θέαμα. Έβλεπες ανθρώπους κάθε ηλικίας και κάθε κατηγορίας, μανάδες με μικρά παιδιά στην αγκαλιά, ώρες ολόκληρες, παρά το κρύο, να περιμένουν για να προσκυνήσουν. Τον θείο λόγο κήρυξε ο σεπτός ποιμενάρχης μας.

Μαζί με το Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη μας συλλειτούργησαν δώδεκα Ρουμάνοι Αρχιερείς, οι Ιερείς και οι Διάκονοι από την Πάτρα και άλλοι Κληρικοί της Ρουμανικής Εκκλησίας. Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας, στον ίδιο χώρο έγινε η επίσημη υποδοχή του Πατριάρχου Αλεξανδρείας κ.κ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ, ο οποίος είχε προσκληθεί να συμμετάσχει στις εορταστικές εκδηλώσεις.

Το απόγευμα, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πατρών και ἡ συνοδεία του επεσκέφθησαν την Ιερά Μονή της Αγίας Τριάδος Βουκουρεστίου, όπου μονάζουν 140 Μοναχές.

Στις 27 Οκτωβρίου το Βουκουρέστι τιμά την ιερή Μνήμη του Οσίου Δημητρίου του Νέου, ο οποίος είναι Πολιούχος του Βουκουρεστίου και του οποίου τα χαριτόβρυτα Λείψανα είναι θησαυρισμένα στον Καθεδρικό Ναό. Τελέσθηκε Πατριαρχικό και πολυαρχιερατικό Συλλείτουργο, στο οποίο προεξήρχε ο Μακαριώτατος Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας κ. κ. ΘΕΟΔΩΡΟΣ, συλλειτουργούντος του Μακαριωτάτου Πατριάρχου Ρουμανίας κ.κ. ΔΑΝΙΗΛ, του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πατρών κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, αλλά και εκπροσώπων άλλων Εκκλησιών και πολλών Αρχιερέων της Ρουμανικής Ιεραρχίας। Επίσης έλαβαν μέρος στην Θεία Λειτουργία οι συνοδοί Κληρικοί του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Πατρών κ. Χρυσοστόμου, αλλά και άλλοι Κληρικοί από τη Ρουμανία, την Βουλγαρία και τη Ρωσία. Τη Θεία Λειτουργία παρηκολούθησαν εκπρόσωποι των πολιτικών και τοπικών αρχών. Τον θείο λόγο κήρυξε ο Μακαριώτατος Πατριάρχης Αλεξανδρείας. Τέλος έγινε ανταλλαγή δώρων και ο Μητροπολίτης μας προσκάλεσε επισήμως τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας να επισκεφθεί την πόλη του Πολιούχου μας, την Πάτρα. Και την ημέρα αυτή πλήθος κόσμου είχε κατακλύσει την Πατριαρχικό ναό για να προσκυνήσει την χαριτόβρυτο αγία Κάρα. Η ουρά έφτανε μέχρι και 3 χιλιόμετρα.

Την Παρασκευή 28 Οκτωβρίου, ο Μακαριώτατος Πατριάρχης Αλεξανδρείας και ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας στις 10,30 το πρωί παρηκολούθησαν την πανηγυρική συνεδρίαση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ρουμανίας, απευθύνοντας σχετικό χαιρετισμό. Έγινε προβολή ταινίας με θέμα το έργο της Εκκλησίας στον νεανικό τομέα και στη συνέχεια έγινε παρουσίαση βιβλίου με τον τίτλο: «Ο Άγιος Απόστολος Ανδρέας και η Ορθόδοξη Θεολογία». Στον χαιρετισμό του ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πατρών κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ αναφέρθηκε στην Αποστολικότητα της Εκκλησίας, στο πρόσωπο του Αγίου Ανδρέου που είναι κοινός πνευματικός πατέρας και διδάσκαλος των Ελλήνων και των Ρουμάνων και στο ρόλο που έχει να παίξει η Ορθόδοξη Εκκλησία στο σύγχρονο κόσμο.

Μετά το γεύμα που δόθηκε στην Πατριαρχική κατοικία και ώρα 4,00 μ.μ. έγινε αναχώρηση της Αγίας Κάρας για την πόλη της Τρανσυλβανίας Σιμπίου, περίπου 350 χιλιόμετρα από το Βουκουρέστι. Η αναχώρηση έγινε με στρατιωτικό αεροσκάφος που προσέφερε για το σκοπό αυτό η Ρουμανική Κυβέρνηση. Την Αγία Κάρα συνόδευαν οι 2 Πατριάρχες, η αποστολή από την Πάτρα, άλλοι επίσκοποι και κληρικοί. Στον μεγαλοπρεπή ναό της Αγίας Τριάδος Σιμπίου, που είναι μικρό αντίγραφο της Αγίας Σοφίας Κωνσταντινουπόλεως τελέσθηκε δοξολογία, προεξάρχοντος του Μακαριωτάτου Πατριάρχου Αλεξανδρείας κ.κ ΘΕΟΔΩΡΟΥ.

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σιμπίου κ.κ. ΛΑΥΡΕΝΤΙΟΣ, με πολλή συγκίνηση ευχαρίστησε τους Πατριάρχες για την μεγάλη τιμή που του έκαμαν και παρευρίσκονται εκεί, καθώς επίσης και τον Μητροπολίτη Πατρών για τη Μεταφορά της Αγίας Κάρας στην πόλη του.

Την επομένη ημέρα, 29 Οκτωβρίου, τελέσθηκε συλλείτουργο προεξάρχοντος του Πατριάρχου Αλεξανδρείας, στο οποίο έλαβαν μέρος ο Πατριάρχης Ρουμανίας, ο Μητροπολίτης Πατρών και 32 ακόμη Επίσκοποι. Τη Θεία Λειτουργία παρηκολούθησαν ο Πρόεδρος της Ρουμανίας κ. Τραϊανός Μποσέσκου και πολλοί Υπουργοί. Ανάμεσά τους και ο Υφυπουργός Θρησκευμάτων και πολλοί εκπρόσωποι φορέων.

Στο τέλος της Θείας Λειτουργίας έγινε η επίσημη ανακήρυξη σε άγιο της Εκκλησίας μας του Ανδρέου Σιαγκούνα, Αρχιεπισκόπου Τρανσυλβανίας, τον οποίο ο Ρουμανικός λαός από πολλά χρόνια θεωρούσε και τιμούσε ως άγιο.

Ο Αρχιγραμματέας της Ιεράς Συνόδου επίσκοπος κ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ, ανέγνωσε τον τόμο της αγιοκατατάξεως, ενώ λιτανεύθηκε και τέθηκε σε προσκύνηση η εικόνα του αγίου και εψάλη το απολυτίκιο και το κοντάκιό του.

Την λαμπρά ευχαριστιακή σύναξη έκλεισε ο Πατριάρχης Ρουμανίας που ευχαρίστησε για την παρουσία του τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας, αλλά και το Μητροπολίτη Πατρών για το μεγάλο δώρο που προσέφερε στο Ρουμανικό λαό, δηλαδή την τιμία Κάρα του πρώτου των Αποστόλων.

Τέλος μίλησε ο Πρόεδρος της Ρουμανίας, αναφέρθηκε στην προσωπικότητα του νέου Αγίου Ανδρέου Σιαγκούνα, αλλά στην παρουσία της Αγίας Κάρας του Αποστόλου Ανδρέου προς αγιασμό του λαού του.

Το απόγευμα της ιδίας ημέρας η Αγία Κάρα μεταφέρθηκε εν πομπή στην πόλη Άλμπα Ιούλια.

Εκεί πλήθος λαού είχε συγκεντρωθεί για να υποδεχτεί τον ατίμητο θησαυρό. Ο Δήμαρχος της πόλης, λοιποί άρχοντες και τοπικοί παράγοντες παραβρέθηκαν στην υποδοχή της Αγίας Κάρας.

Η Αγία Κάρα τοποθετήθηκε στο κέντρο του Ιερού Ναού. Εψάλη δοξολογία χοροστατούντος του Μακαριωτάτου Πατριάρχου Αλεξανδρείας κ.κ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ, ο οποίος στην ομιλία του αναφέρθηκε στην παρουσία της Αγίας Κάρας εκεί.

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας, στην προσφώνησή του μεταξύ άλλων είπε: «Μεταφέραμε την Αγία Κάρα στη χώρα σας και στην πόλη αυτή. Σ’ αυτή την Ιερή Κεφαλή ήταν στηριγμένοι οι θεόπτες οφθαλμοί του Ιερωτάτου Αποστόλου, οι οποίοι εθεάσαντο τον ωραίο κάλλει παρά πάντας βροτούς, περιπατούτνος παρά τήν Τιβεριάδα, αλλά και επί της θαλάσσης, οδηγούμενον εις το Πάθος και την Ανάσταση για τη σωτηρία των ανθρώπων. Σ’ αυτή την αγιωτάτη κεφαλή ευρίσνονται τα ὠτα του Αποστόλου, τα οποία ήκουσαν τα θεία και ιερά διδάγματα και τις θείες αλήθειες και αισθάνθηκαν ως αύρα ιερά το : «δεύτε οπίσω μου και ποιήσω υμάς αλιείς ανθρώπων», καθώς επίσης και τη χρονική του διακήρυξη «ευρήκαμεν τον Μεσσίαν». Αυτό το μήνυμα σας μεταφέρουμε από την Ιερά και Αποστολική Εκκλησία των Πατρών».

Τό πρωί της Κυριακής, 30 Οκτωβρίου, τελέσθηκε λαμπρό Πατριαρχικό και Πολυαρχιερατικό Συλλείτουργο στον ιστορικό Καθεδρικό Ναό της Άλμπα Ιούλια, από τους δύο Πατριάρχες, τον Μητροπολίτη Πατρών και 30 Αρχιερείς της Ρουμανίας. Στο τέλος, εν πομπή, εξήλθαν όλοι από τον Καθεδρικό Ναό, κρουομένων χαρμοσύνως των κωδώνων του Ναού και σε κατάλληλη εξέδρα, μπροστά σε χιλιάδες κόσμο, Υπουργών της Ρουμανίας, του Νομάρχου, του Δημάρχου, καί άλλων επισήμων, έγινε η ανάγνωση του τόμου αγιοκατατάξεως του εν Αγίοις Πατρός ημών Συμεών Στεφάνου, Αρχιεπισκόπου Τρανσυλβανίας, φωτιστού και διδασκάλου των Ρουμάνων. Ο τόμος αναγνώσθηκε από το Θεοφιλέστατο Αρχιγραμματέα της Ιεράς Συνόδου της Ρουμανίας Επίσκοπο Κυπριανό και στη συνέχεια εψάλη το Απολυτίκιο και το Κοντάκιο του Αγίου, ενώ λιτανεύθηκε η ιερά Εικόνα του, την οποία προσκύνησαν οι Πατριάρχες, οι Αρχιερείς, οι Κρατικοί παράγοντες και το πλήθος του κόσμου.

Στην προσφώνησή του ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας είπε: «Οι Άγιοι, είναι οι μεγαλύτεροι ευεργέτες του κόσμου διότι ηταν:

α) Φίλοι του Θεού και ως φίλοι Του, κατέστησαν δοχεία του Αγίου Πνεύματος και φώτα του κόσμου.

β) Είναι τα ιερά πρότυπά μας πού μας οδηγούν με ασφάλεια μέσα από τον δρόμο της πίστεως, της αγάπης και της ελπίδος στον Θεό, στον αγιασμό και την θέωση, και

γ) Διότι είναι ακοίμητοι πρέσβεις υπέρ ημών προς τον Σωτήρα του κόσμου. Μας αγκαλιάζουν με την αγάπης τους και καθίστανται οι παράκλητοι, ἡ παρηγοριά μας δηλαδή, σε καιρούς δύσκολους και απνευμάτιστους».

Την λαμπρά τελετή έκλεισε με ομιλία του, ευχαριστήριο και δοξολογική προς τον Θεό, ο Μακαριώτατος Πατριάρχης Ρουμανίας κ. Δανιήλ, οποίος με συγκίνηση αναφέρθηκε στο μέγα γεγονός για την Ρουμανία, της μεταφοράς της Αγίας Κάρας του Αποστόλου Ανδρέου στην χώρα του και ευχαρίστησε τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Πατρών κ. Χρυσόστομο για την χαρά πού έδωσε στον Ρουμανικό Λαό, με την ευλογία της Άγιας Κάρας πού κόμισε. Σε μια αποστροφή του λόγου του ὁ Μακαριώτατος είπε: «Μπορεί Σεβασμιώτατε άγιε Πατρών, να είναι μεγαλύτερος ὁ δικός μας Ναός, αλλά ο Ναός του Αγίου Ανδρέου στην Πάτρα, θα παραμένει ὁ μεγαλύτερος Ναός προς τιμήν του Πρωτοκλήτου των Αποστόλων στην Ορθοδοξία, γιατί εκεί βρίσκεται ὁ Τάφος του Αποστόλου, η Αγία Κάρα και ο Σταυρός του Μαρτυρίου του».

Το πρωί της 31/10/2011, ημέρα Δευτέρα, οι δύο Πατριάρχες Αλεξάνδρειας Θεόδωρος και Ρουμανίας Δανιήλ, ὁ Μητροπολίτης Πατρών Χρυσόστομος, άλλοι Αρχιερείς της Ρουμανικής Εκκλησίας και πολλοί Ιερείς μετέβησαν στον Καθεδρικό Ναό της ιστορικής πόλης Άλμπα Ιούλια, που περίμενε ο επιχώριος Ἀρχιερέας κ। Εἰρηναῖος με πολλούς Κληρικούς, προκειμένου να αναχωρήσει η Αγία Κάρα από την ως άνω πόλη και αφού περάσει από το Βουκουρέστι νά φτάσει αεροπορικώς στην Ελλάδα.

Οι καμπάνες από το πανύψηλο καμπαναριό του περικαλλούς Ναού, χαιρετούσαν με τον θαυμάσιο ήχο τους τον Πρωτόκλητο, ενώ οι πιστοί με δάκρυα στα μάτια έβλεπαν την πομπή να απομακρύνεται σιγά-σιγά και να σβήνει στο βάθος της λεωφόρου, αφήνοντας πίσω της γλυκειές και ουράνιες εμπειρίες από την επίσκεψη του πρώτου Μαθητού του Σωτήρος Χριστού.

Η Αγία Κάρα συνοδευμένη από τούς Πατριάρχες, λοιπούς Αρχιερείς και Κληρικούς, έφθασε στο Μοναστήρι Ντουμπραδά της περιοχής Κομπία Τούρζι, όπου ανέμεναν οι πολλές Μοναχές με τον Πνευματικό τους, τα ορφανά παιδιά και οι γέροντες του γηροκομείου, που στεγάζονταν εκεί.

Η Ἱερή Πομπή έφτασε στο στρατιωτικό αεροδρόμιο της Κομπία Τούρζι, όπου παρατεταγμένοι στρατιώτες απέδωσαν τιμές। Ο Διοικητής του στρατοπέδου ασπάστηκε με ευλάβεια την Αγία Κάρα και πήρε την ευχή των Μακαριωτάτων Πατριαρχών, του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πατρών και των άλλων Αρχιερέων। Αφού η Αγία Κάρα τοποθετήθηκε επί τής ειδικής βάσεως, πέρασαν όλοι οι στρατιώτες τής βάσης και προσκύνησαν με ευλάβεια। Πολλοί γονάτιζαν και με δάκρυα προσκυνούσαν, άλλοι έβαζαν επάνω στην ιερά Λειψανοθήκη τα πηλήκιά τους για ευλογία, άλλοι ακουμπούσαν επάνω στην Τιμία Κάρα για αρκετή ώρα τα κεφάλια τους। Σκηνές όντως συγκλονιστικές., τις οποίες, δυστυχώς, σπάνια συναντάμε στην πατρίδα μας. Μετά αναχώρηση για το Βουκουρέστι. Εκεί ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας είχε συνάντηση με τον Πρόεδρο της Ρουμανίας, ο οποίος τον ευχαρίστησε για άλλη μια φορά, για τη μεγάλη πνευματική δωρεά που προσέφερε στο λαό του και τόνισε ότι ο Απόστολος Ανδρέας είναι ο πνευματικός πατέρας όχι μόνο των Ελλήνων, αλλά και των Ρουμάνων.

Μετὰ τις συνομιλίες, ὁ κ. Πρόεδρος ξενάγησε τους Ιεράρχες στον Ναὸ του Προεδρικού Μεγάρου. Να σημειωθεί ότι το κτίριο της Προεδρίας ήταν Μοναστήρι, η γνωστὴ Μονὴ Κοτροτσένυ. Το Καθολικό, αφιερωμένο στους Αγίους Σέργιο και Βάκχο, κτίσθηκε το 1672 απὸ τον Πρίγκηπα Σερβιάν Καντακουζηνὸ, με Βυζαντινὲς ρίζες. Όμως το 1980–81, κατεδαφίσθηκε απὸ τον Τσαουσέσκου. Παρέμειναν κάποια ερείπια και κομμάτια απὸ τον τοίχο, όπου σώζονταν κάποιες τοιχογραφίες. Μετὰ την πτώση του Τσαουσέσκου ανοικοδομήθηκε και πάλι ο Ναὸς πάνω στις παλαιὲς βάσεις και στα παλαιὰ σχέδια.

Το απόγευμα της 31 – 10 – 2011, ο Μακαριώτατος Πατριάρχης Ρουμανίας και πολλοὶ Αρχιερείς και Ιερείς, προέπεμπαν, βαθειὰ συγκινημένοι, την Αγία Κάρα του Αποστόλου Ανδρέου για την Ελλάδα, εκφράζοντας τα βαθειά τους αισθήματα ευγνωμοσύνης και αγάπης προς τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Πατρών και τα μέλη της Συνοδείας του,που μετέφεραν εκεί τη θαυματόβρυτο Κάρα του Αποστόλου Ανδρέου.

ΙΕΡΑ ΠΑΡΑΚΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΚΑΤΩ ΜΕΝΤΖΑΙΝΑΣ

2011-10-19T21:57:00.016+03:00

Υπαίθρια χοροστασία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κατά τη χοροστασία

Το εσωτερικό της Εκκλησίας

ΠΑΡΑΚΛΗΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΩ ΜΕΝΤΖΑΙΝΑ

Στις 13 Αυγούστου 2011, ο Σύλλογος Προστασίας Υγείας και Περιβάλλοντος της περιοχής του Κέντρου Υγείας Χαλανδρίτσης, σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Πλατανόβρυσης, διοργάνωσαν λατρευτική εκδήλωση, για την προβολή ενός εκ των αρχαιοτέρων Βυζαντινών μνημείων του Νομού Αχαΐας.

Το εξωτερικό του Ιερού Ναού

Στην εκδήλωση εκλήθη και έλαβε μέρος ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ, ο οποίος μίλησε επικαίρως, αναφερόμενος στο ιστορικό εκκλησάκι που είναι αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου.

Στην ομιλία του ο Σεβασμιώτατος αναφέρθηκε στα πολλά ονόματα της Παναγίας μας τα οποία έχουν σχέση με τις προστασία και τις ευεργεσίες της.

Ανέφερε επίσης πως είναι η Παναγία είναι η μητέρα μας, είναι ο φύλακας ο δικός μας, αλλά του έθνους μας. Είναι πάντοτε κοντά μας, ακούει τις προσευχές μας και μας προστατεύει από κάθε κίνδυνο, αρκεί να τρέξομε κοντά της και να ζητήσουμε τη βοήθειά Της.

Πλήθος κόσμου παρεβρέθηκε στην Ιερά Παράκληση

Στη συνέχεια ανέφερε πως δεν είναι τυχαίο πως σε κάθε πόλη, σε κάθε χωριό, όπου υπάρχει Ορθοδοξία, βρίσκεται και ένας Ναός, μικρός ή μεγάλος που είναι αφιερωμένος σ’ αυτήν.

Αυτό βέβαια σημαίνει την ευλάβεια του Ελληνικού λαού, αλλά και ότι η Παναγία μας είναι κοντά μας, είναι δίπλα μας και ακούει τους αναστεναγμούς της καρδιάς μας. Είναι η προστάτιδά μας, είν αι η προστάτιδα του Έθνους μας.

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

Η Παναγία μας, ειδικά σήμερα, δέχεται τα δάκρυα, τις προσευχές και τα αιτήματα μυριάδων ανθρώπων, παιδιών της αγαπημένων, που παρά τις όποιες ατέλειες και αμαρτίες, προστρέχουν και γονατίζουν μπροστά Της, και αφήνουν στα πανάγια Χέρια Της την ζωή τους και την ελπίδα τους.

Τέλος η κ. Σοφία Τσανάκα,πρόεδρος του πολιτιστικού Συλλόγου της Πλατανόβρυσης, αναφέρθηκε στο ιστορικό του Ιερού Ναού αναφέροντας:

«Ο Ιερός Ναός είναι Βυζαντινός, ρυθμού τρίκλιτης βασιλικής και οικοδομήθηκε πάνω σε τμήμα Ρωμαϊκού κτιρίου. Ο χώρος γύρω από το Ναό χρησιμοποιήθηκε ως χριστιανικό νεκροταφείο από τον 5^ο μ.Χ. αιώνα μέχρι τις αρχές της Τουρκοκρατίας.

Είναι του 10^ου αιώνα, όπως η Μητρόπολη του Μυστρά και η μονή των Βλαχερνών.

Το μνημείο αποκαλύφθηκε (ξεχώθηκε) μετά τις ανασκαφές του 1981, οι οποίες συνεχίσθηκαν και τα επόμενα έτη.

Ο κυρίως ναός διαιρείται σε τρία κλίτη , για τον χωρισμό των οποίων έχουν χρησιμοποιηθεί ανεστραμμένα κιονόκρανα από κτίρια της ύστερης αρχαιότητας. Έχουν επίσης διασωθεί κάποια τμήματα του μαρμαροθετημένου δαπέδου.

Δυστυχώς ο Ναός από το χρόνο και τους σεισμούς βρίσκεται σε επικίνδυνη κατάσταση. Είναι ετοιμόρροπος. Αξίζει να αναστηλωθεί και να γίνει επισκέψιμος.

Ο Σύλλογος, είπε, της Πλατανόβρυσης έθεσε σαν προτεραιότηα το μνημείο, έστω μια φορά το χρόνο να ανοίγει για τον κόσμο, κάτι που έγινε στις 8-9-2007. Ο εγκέλαδος όμως που χτύπησε την περιοχή το 2008, ανέτρεψε τους σχεδιασμούς αυτούς».

Η κ. Τσανάκα επεσήμανε ότι τώρα ήρθε η ώρα να συνεργαστούν και οι δύο Σύλλογοι κα9ι με τη βοήθεια και των άλλων φορέων, εκπρόσωποι των οποίων παρευρίσκοντο στην εκδήλωση , με σκοπό την αποκατάσταση του μνημείου.

Στην λατρευτική αυτή σύναξη παραβρέθηκε ο Δήμαρχος Ερυμάνθου κ. Αθανάσιος Καρπής, μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου, το τοπικό συμβούλιο της Πλατανόβρυσης, εκπρόσωποι Συλλόγων, αλλά και πλήθος κόσμου, οι οποίο ήρθαν αφ’ ενός για να τιμήσουν την Παναγία μας, αλλά και να δώσουν ένα δυναμικό παρόν για την αποκατάσταση του μνημείου.

Ιερά παράκλησις στον ιερό αυτό χώρο, ίσως και να έγινε μετά από πολλές, όχι δεκαετίες, αλλά εκατονταετίας.

Αξίζουν θερμά συγχαρητήρια στους πρωτεργάτες της εκδήλωσης αυτής, δηλαδή στον Σύλλογος Προστασίας Υγείας και Περιβάλλοντος της περιοχής του Κέντρου Υγείας Χαλανδρίτσης και στον Πολιτιστικό Σύλλογο Πλατανόβρυσης.

Θερμές όμως ευχαριστίες πρέπει να εκφραστούν στον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη μας κ.κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ, ο οποίος από την πρώτη στιγμή που ήρθε στην Αποστολική Εκκλησία των Πατρών, έθεσε ως πρωταρχικό σκοπό της Αρχιερατικής του διακονίας, την ανάδειξη της τοπικής αγιολογίας, αλλά και την ανάδειξη των ιστορικών και θρησκευτικών μας μνημείων.

Η πρόσκληση του Συλλόγου για την εκδήλωση ήταν είχε ως εξής:

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΚΕΝΤΡΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΧΑΛΑΝΔΡΙΤΣΑΣ

ΜΕΛΟΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ

ΤΗΛ & FAX: 2610 271 500

Χαλανδρίτσα Δ. Ερυμάνθου, T.Κ. 25008

e-mail : ygeia_perib_chala @ yahoo.com

Χαλανδρίτσα: 9/8/2011

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Το Δ.Σ. του Συλλόγου Προστασίας Υγείας και Περιβάλλοντος της περιοχής του Κέντρου Υγείας Χαλανδρίτσας προσκαλεί τα μέλη και τους φίλους του Συλλόγου την Παρασκευή 12 Αυγούστου 2011 και ώρα 7:30 μ.μ. στην Παράκληση, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Πατρών κ. Χρυσοστόμου που θα πραγματοποιηθεί στον χώρο της Μεσοβυζαντινής Βασιλικής της Κοιμήσης Θεοτόκου Κάτω Πλατανόβρυσης (πλησίον βενζινών Καλεντζιώτη).

Η ανωτέρω εκδήλωση πραγματοποιείται στα πλαίσια της προβολής του μνημείου και της ευαισθητοποίησης της τοπικής κοινωνίας σε θέματα προστασίας και ανάδειξής του καθ’ ότι έχει χαρακτηρισθεί ιστορικό και διατηρητέο μνημείο.

ΠΟΙΟΙ ΚΑΤΕΣΤΡΕΨΑΝ ΤΟΥΣ ΑΡΧΑΙΟΥΣ ΝΑΟΥΣ;

2011-10-10T23:12:00.001+03:00

ΠΟΙΟΙ ΚΑΤΕΣΤΡΕΨΑΝ ΤΟΥΣ ΑΡΧΑΙΟΥΣ ΝΑΟΥΣ;

Πρωτοπρεσβ. π. ΚΥΡΙΑΜΚΟΥ ΤΣΟΥΡΟΥ

Πολλά από τα «νεοεθνικά» ρεύματα, που δραστηριοποιούνται και στην Ελλάδα, ισχυρίζονται συχνά, ότι oι χριστιανοί κατέστρεψαν τους ναούς, τα ιερά και τα αγάλματα της αρχαίας ελληνικής θρησκείας, καταστρέφοντας, έτσι, έργα τέχνης και μνημεία πολιτισμού. Για να στηρίξουν αυτό τον ισχυρισμό τους, επιστρατεύουν μεμονωμένα περιστατικά και προβάλλουν περιπτώσεις ακραίας συμπεριφοράς ως την επίσημη γραμμή της Χριστιανικής Εκκλησίας κατά της αρχαίας θρησκείας.

«Η Ορθοδοξία κατέστρεψε τους ναούς μας», λένε1. Σε ερώτηση: «Τι πρόσφερε η Ορθοδοξία στους Έλληνες;», δίδεται η απάντηση: «Την καταστροφή όλων των ναών, των έργων τέχνης και των βιβλιοθηκών»2. Οι χριστιανοί «έκαψαν όσα βιβλία δεν τους βόλευαν, βεβήλωσαν τα ελληνικά ιερά, κομμάτιασαν τα αγάλματα, γκρέμισαν τους ελληνικούς ναούς, καταλήστεψαν τον εθνικό πληθυσμό»3. Σε συκοφαντικό άρθρο κατά του Χριστιανισμού, υποστηρίζεται για τους χριστιανούς, ότι «Η πρώτη τους κίνηση ήταν να καταστρέφουν τους ναούς και τα αγάλματα των Ελλήνων στερώντας έτσι τον κόσμο από ανεπανάληπτα δημιουργήματα της αρχαίας τέχνης, για να μη μείνει ίχνος από τη “βδελυρή θρησκεία των ειδώλων”»4. Υπήρχε, λένε, ένα κατευθυντήριο «σχέδιο», το οποίο κατηύθυνε τις «χριστιανικές μάζες» ώστε να καταστρέψουν ό,τι ελληνικό. «Δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε εμείς οι Έλληνες», γράφουν, «ότι τα ακρωτηριασμένα αγάλματα που θαυμάζουμε σήμερα στα μουσεία, οι ερειπωμένοι ναοί μπροστά στους οποίους εκστασιάζονται οι καλλιτεχνικές φύσεις και οι αρχαιόφιλοι… δεν είναι παρά τα φτωχικά λείψανα τρομερoύ μακελλειoύ που σπάραξε την ελληνική χώρα (και όχι μόνο αυτή) από τον 4ο ως τον 6ο τουλάχιστο αιώνα της χρονολογίας μας»5.

Συχνά, για να ενοχοποιήσουν το Βυζάντιο, επικαλούνται τις επιδρομές του Αλάριχου κατά της Ελλάδος το 396 μ.Χ. και τις καταστροφές που προξένησε στους αρχαίους ναούς6. Όμως, ένα τέτοιο «επιχείρημα» αποδεικνύεται έωλο, «δείγμα της πιο χονδροειδούς προπαγάνδας ή άγνοιας» εκ μέρους των «νεοεθνικών». Και τούτο διότι, αποκρύπτουν ότι ο Αλάριχος δεν ήταν Βυζαντινός αλλά Γότθος, όπως και oι μοναχοί που τον συνόδευαν στις καταστροφές ήταν αιρετικοί αρειανοί, τους οποίους ο ίδιος ο Θεοδόσιος είχε καταδιώξει ένα χρόνο πρίν7.

Βεβαίως, κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι υπήρξαν, κατά την πορεία της επικράτησης του Χριστιανισμού, και περιπτώσεις ανεξέλεγκτης εκδικητικής συμπεριφοράς των επί αιώνες καταδιωκομένων Χριστιανών κατά των θρησκευτικών συμβόλων των πρώην διωκτών τους. Ή, ακόμη, και αυστηρές αυτοκρατορικές αποφάσεις εναντίον εκπροσώπων της αρχαίας ειδωλολατρικής θρησκείας ή νόμοι που επέβαλλαν το κλείσιμο των ειδωλολατρικών ναών. Ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος ο Β’ υπέγραψε και νόμο με εντολή καταστροφής ναών και ιερών της αρχαίας θρησκείας. Όμως, όλα αυτά, δεν ήταν ούτε μια γενικευμένη τακτική έναντι των αρχαίων ναών, ούτε πολύ περισσότερο η στάση της Εκκλησίας.

Ο Χριστιανισμός αρχίζει να επικρατεί στα χρόνια του Μ. Κωνσταντίνου. Το ερώτημα, λοιπόν, που τίθεται είναι: από τότε και στο εξής καταστράφηκαν oι αρχαίοι ναοί ή μήπως πολλοί απ’ αυτούς ήταν ήδη κατεστραμένοι ή εγκαταλελειμμένοι; Γιατί, για να μιλήσει κανείς για καταστροφές αρχαίων ναών από τους χριστιανούς προ του Μ. Κωνσταντίνου είναι εξ ολοκλήρου παράλογο.

Σ’ αυτό το ερώτημα έχουν απαντήσει ειδικοί και εγκρατείς των ιστορικών πραγμάτων επιστήμονες. Εμείς εδώ θα περιοριστούμε να επιστρατεύσουμε κείμενα που προέρχονται από τους ίδιους τους οπαδούς και εκπροσώπους του σύγχρονου πολυθεϊσμού, μέσα από τα οποία αποδεικνύεται περίτρανα, ότι πολλοί ναοί και Ιερά της αρχαίας ελληνικής θρησκείας είχαν υποστεί ολοκληρωτικές καταστροφές και βανδαλισμούς αιώνες πριν την εμφάνιση του Χριστιανισμού.

Και πρωτίστως, θα επικαλεσθούμε κείμενα επιφανούς εκπροσώπου του «Υπάτου Συμβουλίου των Ελλήνων Εθνικών», ο οποίος καίτοι τάσσεται μ’ εκείνους που ισχυρίζονται, ότι oι χριστιανοί κατέστρεψαν τα αρχαία μνημεία, εν τούτοις, ομολογεί, καταγράφοντας Ιστορικά γεγονότα, ποια ήταν πράγματι η κατάσταση των αρχαίων ελληνικών Ιερών μερικούς αιώνες πριν ο Χριστιανισμός εδραιωθεί, ως η επικρατούσα θρησκεία. Και βεβαίως, η γνώμη του είναι ιδιαιτέρως βαρύνουσα, γι’ αυτό θα μεταφέρουμε εδώ αυτούσια τα δικά του κείμενα.

Ο συγγραφέας, λοιπόν, στο τρίτομο έργο του «Υπέρ της των Ελλήνων νόσου», τόμ. Γ’, «Η συρρίκνωση της αρχαίας ψυχής», (ο τρίτος τόμος του βιβλίου φέρει τόν υπότιτλο «Ες έδαφος φέρειν»), μας πληροφορεί ότι ήδη από τον 3ο π. Χ. αιώνα αρχίζει η καταστροφή ελληνικών πόλεων και ιερών από επιδρομείς. Επικαλούμενος τον Κυρ. Σιμόπουλο, γράφει ότι πρώτοι οι Αιτωλοί, τον 3ο π.Χ. αιώνα, «απογύμνωσαν ή κατέστρεψαν τα ιερά και τους τόπους λατρείας που αποτελούσαν τον κυριότερο συνδετικό ιστό, τον θρησκευτικό δεσμό μεταξύ των κρατουπόλεων… Το 219 π. Χ. ο στρατηγός της αιτωλικής Συμπολιτείας Σκόπας, κυριεύει το Δίον την ιερή πόλη των Μακεδόνων και καταστρέφει τα πάντα. Γκρεμίζει όλα τα κτίσματα, πυρπολεί και τους χώρους λατρείας. Τα ίδια και στο ιερό της Δωδώνης από τον στρατηγό των Αιτωλών Δωρίμαχο. Καταπάτησε κάθε ιερό και όσιο γράφει ο Πολύβιος»8.

Στην συνέχεια, ο Φίλιππος με τους Μακεδόνες του, σε αντίποινα, «πυρπόλησαν και κατεδάφισαν τα ιερά και ανέτρεψαν η κατέστρεψαν 2.000 ανδριάντες». Και δεν περιορίστηκαν μόνο στην Αιτωλία, αλλά προχώρησαν και στην Αττική, το 200 π. Χ., όπως εξιστορεί ο Λίβιος, όπου «Κατέστρεψαν και τα μνημεία και ανέσκαψαν τους τάφους διασκορπίζοντας τα οστά των νεκρών»9.

Ακολουθούν οι επιδρομές των Ρωμαίων, που κράτησαν δύο ολόκληρους αιώνες και έφεραν πράγματι «ες έδαφος» πόλεις, ναούς, ιερά και αγάλματα σε ολόκληρη την Ελλάδα. Το 194 π. Χ., ο Τίτος Φλαμίνιος, μετά την νίκη του κατά του Φιλίππου, «στέλνει καραβιές ολόκληρες από κλεμμένα μαρμάρινα και χάλκινα αγάλματα για να κοσμήσουν το θρίαμβο του στη Ρώμη»10.

Το 189 π.Χ., «ο Μάρκος Φούλβιος Νοβιλίορ λεηλατεί σύμφωνα με την καταγραφή του Πολύβιου την Αμβρακία συμπεριλαμβανομένων και των Ιερών της και στέλνει σα λάφυρα στη Ρώμη, αγάλματα, επιγραφές και θησαυρούς»11. Το 181 π.Χ., «η Σύγκλητος είχε ρίξει στην πυρά τα έργα των Πυθαγορείων»12.

Το 87 π.α.χ.χ.13, «ο άξεστος Σύλλας, καταστρέφει την Αθήνα που είχε συμπαραταχθεί με τον Μιθριδάτη, και αμέτρητα αγάλματα, πίνακες ζωγραφικής και θησαυροί, γίνονται αντικείμενα λεηλασίας και μεταφέρονται στη Ρώμη, συμπεριλαμβανομένης της ονομαστής βιβλιοθήκης του Απελλικώνος και του περίφημου πίνακα του Ζεύξιδος… Ο ίδιος άρπαγας στρατοκράτης ήταν επίσης αυτός που άρπαξε το χρυσελεφάντινο άγαλμα της Αθηνάς του Αλαλκομένειου ιερού της Βοιωτίας, έβαλε χέρι στα ιερά της Επιδαύρου… της Ολυμπίας και των Δελφών»14.

Το 55 π.α.χ.χ., «ο φοβερός Βέρρης… λεηλάτησε τα καλλιτεχνήματα και τους θησαυρούς όλης της νότιας Ελλάδας, έκλεψε το χρυσό από τον Ναό της Αθηνάς στην Αθήνα… άρπαξε από την Τένεδο το λατρευτικό άγαλμα του τοπικού ημίθεου Τέννητος, καταλήστεψε τον πανάρχαιο Ναό της Ήρας στη Σάμο, το Ναό της Αρτέμιδος στην Πέργαμο, λεηλάτησε όλα τα μνημεία της Ασπένδου στην Παμφυλία»15.

«Ο Αύγουστος… κλέβει από την Τεγέα και μεταφέρει στη Ρώμη το περίφημο άγαλμα της Αλέας Αθηνάς… Ο Καλιγούλας διάλεγε ελληνικές προτομές και πρόσταζε να τις αποκεφαλίζουν και να προσθέσουν σε αυτές το δικό του κεφάλι… Ο Νέρωνας, κλέφτης επίσης πεντακοσίων χάλκινων γλυπτών από τους Δελφούς…»16.

Συμπερασματικά, ο εν λόγω συγγραφέας μας πληροφορεί ότι οι Ρωμαίοι «μέσα σε λιγώτερο από δύο αιώνες τη μετέτρεψαν (την Ελλάδα) σε ερειπωμένη επαρχία τους, σε μια χώρα όπου “οι λίθοι μόνον” θύμιζαν “τη σεμνότητα και το μέγεθος της Ελλάδος” (Δίων Χρυσόστομος)». Και καταλήγει: «ο Παυσανίας (σσ. 2ος μ. Χ. αι.) ουσιαστικά θα δει και θα περιγράψει μια χώρα ερειπωμένη και ολιγάνθρωπη, της οποίας αρκετές πόλεις είναι ήδη έρημες, τα δε ιερά είναι κατά πλειοψηφία χορταριασμένα και με γκρεμισμένες τις στέγες… Ο Ρωμαίος ποιητής Γιουβενάλλης… θα γράψει επίσης και τα εξής:… Σήμερα δεν μπορείς να αρπάξεις από αυτούς, όταν πατήσεις το φτωχό τους τόπο, τίποτε άλλο από μερικά βόδια και φοράδες, τους εφέστιους Θεούς από το σπιτικό τους και κανένα περίεργο άγαλμα, αν έχει μείνει κανένα στα ιερά τους…»17.

Αυτά εξιστορεί με εθνικό πόνο ο εκπρόσωπος του Τ.Σ.Ε.Ε. και μας βρίσκει συμπάσχοντας, γιατί έχει απόλυτο δίκιο. Όμως, πως συμβιβάζονται όλα αυτά μ’ εκείνα τα «αποφθεγματικά» που ακούσαμε πιο πάνω, ότι οι χριστιανοί «έκαψαν όσα βιβλία δεν τους βόλευαν, βεβήλωσαν τα ελληνικά ιερά, κομμάτιασαν τα αγάλματα, γκρέμισαν τους ελληνικούς ναούς, καταλήστεψαν τον εθνικό πληθυσμό», και ότι η Ορθοδοξία προσέφερε «Την καταστροφή όλων των ναών, των έργων τέχνης και των βιβλιοθηκών»;

Παρόμοιες «ομολογίες» συναντάμε και σε άλλα περιοδικά. Επιλεκτικά μεταφέρουμε εδώ δύο ακόμη αντιπροσωπευτικά κείμενα που προέρχονται από περιοδικά του «νεοεθνικού» νεοπολυθεϊστικού «χώρου»: «Οι πληροφορίες που παραδίδουν ο Παυσανίας, ο Στράβων και ο Πολύβιος για τις εκτεταμένες επιχειρήσεις αρπαγής ελληνικών έργων τέχνης εντυπωσιάζουν, όσον αφορά στους αριθμούς και την αξία των μνημείων, που μεταφέρθηκαν στη Ρώμη. Πεντακόσια αγάλματα από τους Δελφούς, τρεις χιλιάδες από τη Ρόδο και εκατοντάδες γλυπτά και έργα ζωγραφικής από την Κόρινθο έγιναν λεία κατακτητών. Ό,τι είχε απομείνει μέχρι την επικράτηση του Χριστιανισμού ως επίσημης θρησκείας του Βυζαντίου, έγινε στόχος για καταστροφή από το νέο μισελληνικό καθεστώς, με την ανοχή και τις ευλογίες του οποίου «αλώνιζαν» ορδές βαρβάρων και λαφυραγωγούσαν, ό,τι εύρισκαν στο δρόμο τους. Εκτός απ’ αυτούς όμως και οι χριστιανοί του ελλαδικού χώρου δεν ήταν άμοιροι μιαρών πράξεων. Όχι μόνον κατέστρεφαν κτήρια και ακρωτηρίαζαν αγάλματα, αλλά πωλούσαν “δι’ ολίγα τάλλαρα” τα τεμάχιά τους σε ξένους επισκέπτες»18.

Τα ίδια επαναλαμβάνει και άλλο περιοδικό του «χώρου»: «Η λεηλασία του Ελληνικού πολιτισμού προσλαμβάνει δραματικές διαστάσεις επί Νέρωνος, ο οποίος “Πεντακόσιας θεών τέ αναμίξ αφείλετο και ανθρώπων εικόνας χαλκάς” (Παυσανίας, Φωκικά 71). Μεταξύ των κλοπιμαίων ήσαν και η πασίγνωστη Κόρη του Anzio, η Κασσάνδρα, ο έρως του Πραξιτέλους, ο θνήσκων Γαλάτης, ο Απόλλων του Σκόπα, η «εύκνημα» Αμαζόνα του Στρογγυλίωνος και ένα μικρό άγαλμα του Αλεξάνδρου, το οποίο είχε επιχρύσωση… Οι αυτοκράτορες και οι πλούσιοι Ρωμαίοι, αφού πρώτα έσβηναν τα επιγράμματα από τις βάσεις των αγαλμάτων, έκοβαν τα κεφάλια και στη θέση τους έβαζαν το μαρμάρινο ομοίωμα του δικού τους κεφαλιού»19

Ας σημειωθεί, ότι η μαρτυρία του Παυσανία πρέπει να θεωρηθεί ως ιδιαιτέρως βαρύνουσα, αφού το έργο του «Περιήγησις της Ελλάδος», έχει γραφεί μεταξύ των ετών 160 και 180 μ. Χ.

Αυτά, λοιπόν, μας πληροφορούν οι ίδιοι οι εκπρόσωποι των ελληνικών «νεοεθνικών» ρευμάτων, οι όποιοι στη συνέχεια καταγγέλλουν τον Χριστιανισμό ως τον μοναδικό διώκτη και καταστροφέα αρχαίων ναών, αγαλμάτων και βιβλιοθηκών. Δηλαδή, οι Ρωμαίοι δεν κατέστρεψαν τους αρχαίους ναούς αφήνοντας «μόνον τους λίθους»; Οι ρωμαίοι αυτοκράτορες δεν αποκεφάλιζαν τα αγάλματα για να αντικαταστήσουν τις κεφαλές τους με τα ομοιώματα των δικών τους «άμυαλων» κεφαλών; Δεν έκαψαν βιβλία και βιβλιοθήκες20, δεν έφεραν «ες έδαφος» τα αριστουργήματα της ελληνικής τέχνης, αλλά και αυτόν το ίδιο τον ελληνικό πολιτισμό; Και όλα αυτά τα έκαναν μόνον οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες και οι χριστιανοί; Αν είναι δυνατόν αυτό να λέγεται ιστορία και αντικειμενικότητα!

Και δεν πρέπει να λησμονούμε ότι οι Χριστιανοί, μέχρι και τις ημέρες του Μ. Κωνσταντίνου, όχι μόνον βρίσκονταν κάτω από φρικτούς και αιματηρούς διωγμούς, που ανέδειξαν 11 εκατομμύρια μάρτυρες της Πίστεως μέσα στους τρεις πρώτους χριστιανικούς αιώνες, αλλά και αποτελούσαν τον 4ο μ. Χ. αιώνα το 5% μόνον του πληθυσμού της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, ποσοστό που δεν άλλαξε σημαντικά ακόμη και τους πρώτους χρόνους μετά την επικράτηση του Χριστιανισμού. Διερωτάται κανείς: άραγε τον 4ο αιώνα, που άρχισε να επικρατεί ο Χριστιανισμός, όλοι αυτοί οι κατεστραμένοι ναοί, τα ιερά, και τα αγάλματα είχαν πάλι ανακατασκευαστεί;

Η ιστορική αλήθεια όμως είναι ότι, όσοι σώζονται από τους αρχαίους ναούς οι περισσότεροι το οφείλουν στο γεγονός ότι πέρασαν στη χρήση των Χριστιανών. Αν σώζεται σήμερα ο Παρθενώνας το σπουδαιότερο αρχαιοελληνικό μνημείο ο ναός του Ηφαίστου (Θησείο), το Ερεχθείο, το ωρολόγιο του Κυρρήστου και τόσοι άλλοι ναοί στον Ελλαδικό χώρο και έξω απ’ αυτόν, αυτό οφείλεται στο ότι μετατράπηκαν σε χριστιανικούς ναούς. Πολλά δε από τα αριστουργήματα τέχνης που διασώθηκαν και κυρίως αγάλματα, οφείλουν τη διάσωση τους στη μεταφορά τους στην Κωνσταντινούπολη για τη διακόσμησή της.

Παρατηρεί ο κ. Ιωάν. Τσέντος: «Οι Βυζαντινοί φύλασσαν όλους αυτούς τους θησαυρούς ευλαβικά, και τους θεωρούσαν στολίδι της πρωτεύουσάς τους, πράγμα που αποδεικνύει πρώτον μεν ότι δεν έτρεφαν αυτό το υποτιθέμενο μίσος προς ό,τι το αρχαίο, αλλά θεωρούσαν αυτά τα αγάλματα μέρος της πολιτιστικής τους κληρονομιάς, και δεύτερον ότι είχαν την αισθητική που τους επέτρεπε να εκτιμήσουν την ομορφιά και την αξία τους… δεν θα ήταν υπερβολή να πει κανείς πως όποιο μνημείο τον αρχαίου ελληνικού πολιτισμού σώζεται σήμερα στην Ελλάδα, οφείλει τη σωτηρία του στην προστατευτική ασπίδα τον Βυζαντίου»21.

Δεν είναι λοιπόν δυνατόν να καταλογισθεί η ευθύνη των σημερινών ερειπίων αρχαίων ναών στους Χριστιανούς. Μήπως δεν υπάρχουν σήμερα και αναρίθμητοι Χριστιανικοί ναοί ερειπωμένοι ή εξαφανισμένοι; Από τα μέσα του 4ου αι. έως και τον 6ο αι. μ. Χ., μόνο στην Αθήνα και τα περίχωρα, υπήρχαν είκοσι δύο χριστιανικές Βασιλικές. Πολλές απ’ αυτές είναι γνωστές σήμερα μόνον από τα ερείπιά τους. Ασφαλώς οι παλαιοχριστιανικές αυτές Βασιλικές δεν οφείλουν την ερήμωσή τους σε αντιχριστιανικούς διώκτες και καταστροφείς. Ο χρόνος, η φθορά, τα φυσικά φαινόμενα συνετέλεσαν στην ερήμωσή τους, καίτοι οι χριστιανοί που τις οικοδόμησαν, όχι μόνον υπήρχαν τότε για να τους χρησιμοποιήσουν στη λατρεία τους, αλλά και αποτέλεσαν πλέον το μόνο θρησκευτικό στοιχείο της Ελλάδος. Ως παραδείγματα μερικών από τις πολλές ερειπωμένες παλαιοχριστιανικές Βασιλικές, που δεν υπάρχουν σήμερα, αναφέρομε τις Βασιλικές της Αγ. Τριάδος (δυτικά του Παρθενώνα), του Ασκληπιείου (νότια του βράχου της Ακρόπολης), του Αγ. Διονυσίου του Αρεοπαγίτη (δυτικά της Ακρόπολης), του Ιλισσού (ανατολικά των Στηλών του Ολυμπίου Διός Αρδηττού), του Ολυμπιείου (βόρεια των Στήλων του Ολυμπίου Διός), της Παναγιάς της Πέτρας (στον Ιλισσό) κ.α.22.

Θέλουν να αγνοούν, δηλαδή, οι σύγχρονοι «παγανιστές» ότι οι περισσότεροι αρχαίοι ναοί, όπως και οι παλαιοχριστιανικοί αργότερα, καταστράφηκαν από κατακτητές, από πολεμικές συγκρούσεις, από λεηλασίες και πυρκαγιές, από σεισμούς και θεομηνίες και άλλα φυσικά φαινόμενα.

Οι ισχυρισμοί όμως των σημερινών πολυθεϊστών, αποδεικνύονται μεροληπτικοί, αντιϊστορικοί, προκατειλημμένοι, και αστήρικτοι. Γενικεύουν αυθαίρετα ακραία και μεμονωμένα περιστατικά και διαστρεβλώνουν βάναυσα την ιστορική αλήθεια. Επαναλαμβάνομε, ότι δεν αρνούμαστε περιπτώσεις βίαιης συμπεριφοράς και φανατισμού από μέρους του Χριστιανικού όχλου και καταστροφές ναών και αγαλμάτων. Υπάρχουν περιπτώσεις που οι καταπιεσμένοι Χριστιανοί κατέστρεψαν αρχαίους ναούς και αγάλματα. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούμε να γενικοποιούμε τα πράγμα τα και να αποδίδουμε την φυσική φθορά της αρχαιοελληνικής θρησκείας και των ιερών της σε μια τακτική και σ’ ένα «σχέδιο» του Χριστιανισμού για την επικράτησή του.

Όπως σημειώνει ο κ. Ιωάν. Τσέντος, «είναι εντελώς σαφές ότι κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενον να υπήρξαν εκείνη την εποχή και κάποιες εκδηλώσεις φανατισμού. Ο ισχυρισμός όμως ότι οι χριστιανοί και το Βυζάντιο προέβησαν φερ’ ειπείν σε συστηματική καταστροφή των αρχαίων αγαλμάτων, αποτελεί ασύστολο ψεύδος»23.

Ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χριστόδουλος παρατηρεί: «Οπωσδήποτε, οι καταστροφές των ειδωλολατρικών ναών στην Ελλάδα δεν οφείλονταν σε θρησκευτικές συγκρούσεις. Η Ελλάδα είχε σε πολύ μεγάλο βαθμό ρημάξει και καταστραφεί, πριν την αναγνώριση του χριστιανισμού ως θρησκείας, όταν ακόμη οι χριστιανοί ήσαν θύματα μεγάλων διωγμών ή και δεν είχαν καν εμφανισθεί στην ιστορία. Ήδη στην ελληνιστική εποχή, δεν είναι λίγες οι πόλεις που είχαν μετατραπεί σε μικρή ομάδα χαμόσπιτων, με σπασμένα αγάλματα και ερειπωμένους ναούς».

«Το μαντείο της Δωδώνης είχε σταματήσει προ πολλού να λειτουργεί και ήταν ερείπια, μας πληροφορεί ο Στράβων στα Γεωγραφικά του, τα οποία είχαν ήδη ολοκληρωθεί περίπου το 7 π.Χ. Ο Στράβων, επισημαίνει μάλιστα ότι όχι μόνο το μαντείο της Δωδώνης, αλλά και όλα τα άλλα μαντεία της Ελλάδος είχαν ουσιαστικά σβήσει στα χρόνια του»24.

Ο καθηγητής κ. Βασ. Μπακούρος ση μειώνει: «Όπως αποδεικνύει η έγκυρη επιστημονική έρευνα με βάση αρχαιολογικά ευρήματα (…., βλ. Ν. Παπαχατζή, Η θρησκεία στην αρχαία Ελλάδα, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1996) τα περισσότερα ειδωλολατρικά ιερά ή ναοί δεν καταστράφηκαν ούτε μετασκευάστηκαν σε χριστιανικά τεμένη, απλώς εγκαταλείφθηκαν»25.

Και ο π. Γεώργ. Μεταλληνός υπογραμμίζει: «Τις παρατηρούμενες καταστροφές αποδίδουν οι αρχαιολόγοι στους σεισμούς, τις βαρβαρικές επιδρομές (4ο 6ο αι.) και την εγκατάλειψη. Τα αρχαία μνημεία των Αθηνών και των Δελφών έμειναν απείραχτα από τους χριστιανούς. Η μετατροπή τους σε χριστιανικές εκκλησίες δείχνει περίτρανα τη συνείδηση της ιστορικής συνέχειας. Όσο και αν αυτό δεν ικανοποιεί τους σημερινούς αρχαιολάτρες26».

Σε επιστολή του προς τον π. Γεώργιο Μεταλληνό, ο αρχαιολόγος Άγγ. Χωρέμης γράφει: «Αυτό που πράγματι έγινε είναι καταστροφές και ακρότητες σε τοπικό επίπεδο, από φανατικούς εκκλησιαστικούς και πολιτικούς παράγοντες, κυρίως εναντίον αγαλμάτων αρχαίων θεοτήτων με συνηθέστερο το φαινόμενο της ρινοκοπής και καταστροφής των προσώπων. Οι άνθρωποι αυτοί εξαγρίωναν τον όχλο, πράγμα όχι δύσκολο, αν σκεφτούμε ότι μόλις 7580 χρόνια χώριζαν την εποχή αυτή από τους φοβερούς διωγμούς των Διοκλητιανού και Γαλερίου (+311) και 55-60 χρόνια από τον “ηπιότερο” διωγμό τον Λικινίου (310-324)• τον εξαγριωμένο αυτόν όχλο τον εξαπέλυαν να κάψει και να καταστρέψει ο,τιδήποτε “εθνικό” εύρισκε μπροστά του. Αυτό όμως ουδέποτε υπήρξε πολιτική τον Μεγάλου Θεοδοσίου και, όταν έγινε, προσπάθησε να το σταματήσει και να το θεραπεύσει»27.

Κλείνομε την σύντομη αυτή επισκόπηση με τις επισημάνσεις του κ. Θαν. Παπαθανασίου, σε εμπεριστατωμένη μελέτη του δημοσιευμένη στο περιοδικό «Σύναξη». Μεταξύ των άλλων, γράφει: «σε όλο το σώμα των ιερών κανόνων… απουσιάζουν απολύτως κανόνες που να επιβάλλουν τον “εκχριστιανισμό” των εθνικών και σχεδόν απολύτως κανόνες που να επιτάσσουν την καταστροφή των παγανιστικών ιερών». Για τις διατάξεις νη’ και πδ’ της Συνόδου της Καρθαγένης (419 μ.Χ.), με τις οποίες ζητείται από τους βασιλείς να εξαλείψουν «τα εγκαταλείμματα των ειδώλων τα κατά πάσαν την Αφρικήν», παρατηρεί ότι «πρόκειται για τοπικού χαρακτήρα πρωτοβουλία, που αφορούσε συγκυρίες της λατινικής Εκκλησίας στη Βόρεια Αφρική». Η ίδια σύνοδος, εξ’ άλλου, ζητούσε από τους επισκόπους να καταστρέψουν και τα «χριστιανικά ναΐδρια», που είχαν ανεγερθεί αυθαίρετα από δεισιδαίμονες χριστιανούς (κανών πγ’)28.

Είναι, λοιπόν, φανερό ότι εθελοτυφλούν, οι σύγχρονοι «εθνικοί», προσπαθώντας επίμονα να βρουν οργανωμένο «σχέδιο» των Χριστιανών για την καταστροφή των αρχαίων ναών και μεθοδεύσεις.

1. Περιοδ. «Διϊπετές», τ. 31, σ. 34δ.

2. Στο ίδιο, τ. 43, σ. 36.

3. Περιοδ. «Άβατον», τ. 6, σ. 44.

4. Μάρ. Πλωρίτης, εφημ. «Το Βήμα», 11.6.2000.

5. Περιοδ. «Διϊπετές», τ. 27, σσ. 2627. Βλ. και περιοδ. «Απολλώνειο Φως», τ. 70, σ. 66.
6. Βλ. Στεφ. Μυτιληναίου, Ο Μονοθεϊσμός στην αρχαία Ελλάδα…, σσ. 11 εξ.

7. Βλ. περισσότερα και αναίρεση αυτού του ισχυρισμού στο Στ. Φανού, Οδηγός βιβλίων για την αρχαία Ελλάδα, τόμ. Β’, σσ. 318 εξ.

8. Βλ. Ρασσιά, Υπέρ της των Ελλήνων νόσου, τόμ Β’, Η συρρίκνωση της αρχαίας ψυχής, σ. 50.

9. Αυτόθι, από το βιβλίο του Κυρ. Σιμόπουλου, Ξενοκρατία, Μισελληνισμός και Ύποτέλεια, Αθήνα, 1990.

10. Αυτόθι, σ. 58.

11. Αυτόθι, σ. 60.

12. Αυτόθι.

13. Πριν. απαρχήν. χριστιανικής. χρονολογίας.

14. Αυτόθι, σ. 61, (υπογραμμίσεις δικές μας).

15. Αυτόθι.

16. Αυτόθι, σ. 62.

17. Αυτόθι, σσ. 6263, (και δικές μας υπογραμμίσεις).

18. Μάρ. Μαμανέα, Η λεηλασία μιας αμύθητης καλλιτεχνικής κληρονομιάς. Η αργυρολογία

και απολιτισιά των Ρωμιών, περιοδ. «Δαυλός», τ. 241, σσ. 155-534.
19. Βασ. Μισύρη, Οι βάρβαροι κτυπάνε την Ελλάδα, «Ές έδαφος φέρειν», περιοδ. «Ιχώρ», τ. 27, σ. 52.

20. Για την τύχη των Βιβλιοθηκών, βλ. άρθρο: Έκαψαν οι Χριστιανοί την περίφημη Βιβλιοθήκην της Αλεξάνδρειας από μένος, μίσος και λύσσαν κατά της αρχαίας ελληνικής και λατινικής γραμματείας;, περιοδ. «Εκ του περισσού της καρδίας», διμην. περιοδικόν φυλλάδιον Ι. Ν. Αγ. Στεφάνου Ν. Ιωνίας, τ. 28.

21. Ιωάν. Τσέντου, Χριστιανισμός και αρχαία ελληνική τέχνη, περιοδ. «Ακτίνες», τ. 624, σσ. 256257.

22. Βλ. ένθετο του περιοδικού «Τόλμη», «Παλαιοχριστιανικές Βασιλικές Αθηνών». Και π. Βασ. Γεωργόπουλου, Οι νεοπαγανιστικές φαντασιώσεις και τα ιστορικά δεδομένα, μέρη Η’ και Θ’, εφημερ. «Στύλος Ορθοδοξίας», α.φ. 89, 90.

23. Ένθ. ανωτ. σ. 255.

24. Χριστοδούλου Παρασκευαΐδη Αρχιεπ. Αθηνών, Ελληνισμός προσήλυτος. Η μετάβαση του Ελληνισμού από την αρχαιότητα στο χριστιανισμό, σ. 111.

25. Βασ. Μπακούρου, Απάντηση σε επιστολές, περιοδ. «Τρίτο Μάτι», τ. 93, ένθετο σ. 9.
26. π. Γεωργ. Μεταλληνού, Παγανιστικός Ελληνισμός ή Ελληνορθοδοξία;, σ. 132.
27. Αυτόθι, σ. 158.

28. Θαν. Παπαθανασίου, (Αυτο)Κριτική ερμηνεία της καταστροφής παγανιστικών ιερών από χριστιανούς, περιοδ. «Σύναξη», τ. 69, σ. 63.

ΠΗΓΗ: http://www.pentapostagma.gr/2010/10/blo ... z148lnJJJ3

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ (Φ. Μπουρλάς)

2011-10-10T22:37:00.003+03:00

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

Φειδίας Ν. Μπουρλάς
(Φειδίας Μπουρλάς, Pheidias Bourlas,

Ο ισχυρισμός ότι δεν υπήρχε η έννοια του έθνους πριν τον 18ο αι.

και ότι τα έθνη είναι κατασκευή του δυτικού διαφωτισμού, είναι
απαράδεκτος, ανιστόρητος και επικίνδυνος. (Και, ο ίδιος ο ισχυρισμός,
επαν-εφεύρεση του... 20ού αιώνος (μετά την παλαιομαρξιστική πρώτη
εφεύρεσή του), υποστηριζόμενη σήμερα εντόνως από την, επιθυμούσα
την πολτοποίηση και εξουσιασμό των λαών, νέα τάξη πραγμάτων.)
Εκείνο που εφευρέθηκε τότε στην Δύση ήταν το δυτικό εθνικό
κράτος, όχι το έθνος, το οποίο υπήρχε από τότε που εμφανίστηκαν
οι οργανωμένες κοινωνίες. (Και πάλι βέβαια έχουμε στην Ευρώπη
και εθνικά κράτη αιώνες πριν τον Διαφωτισμό.)

Αλλά και αν κάποια από τα σύγχρονα Ευρωπαϊκά έθνη σχηματίστηκαν
και συνειδητοποιήθηκαν προσφάτως, αυτό ουδόλως έχει να κάνει με το
Ελληνικόν, το οποίο είναι έθνος πανάρχαιο και συνείδησή του δεν
απετέλεσε ο νεώτερος βρετανικός (με έμφαση στην γλώσσα), γερμανικός
(με έμφαση στην φυλετική καταγωγή) ή γαλλικός (με έμφαση στην κοινή
συνείδηση) εθνικισμός, αλλά η πορεία των χιλιετιών, η καταγωγή,
ο πολιτισμός που οι χιλιετίες συσσώρευσαν και αφομοίωσαν στον λαό
αυτόν. Επί τουρκοκρατίας π.χ. τα ανωτέρω στοιχεία εκφράστηκαν μέσω
της θρησκείας, η οποία έτσι απετέλεσε βασικό στοιχείο εθνικού
προσδιορισμού και διατηρήσεως της ιστορικής συνέχειας. Είναι
προφανές λοιπόν ότι υπάρχει διαφορά με τα νεώτερα Ευρωπαϊκά
έθνη.

Το Ελληνικόν Έθνος υφίσταται, όπως μαρτυρεί η Μυθολογία, από
καταβολής κόσμου και έχει θεια καταγωγή, από τους Ολύμπιους και
λοιπούς θεούς, ημιθέους, ήρωες και γενάρχες και, πάνω απ' όλα,
την Ελληνική Γη.

"Γης παις ειμι και Ουρανού αστερόεντος, αυτάρ εμοί γένος ουράνιον."
(Ορφεύς, αποσπ. 17, 11-12)

Ο Ζευς αποκαλείται από τον Όμηρο ("Οδύσσεια", Α 28)
"πατήρ ανδρών τε θεών τε".

"ως ωμόθεν γεγάασι θεοί θνητοί τ' άνθρωποι"
("κοινή την καταγωγή είχανε οι αθάνατοι θεοί και οι θνητοί άνθρωποι")
(Ησίοδος, "Έργα και Ημέραι", 108)

"Εν ανδρών, εν θεών γένος· εκ μιας δε πνέομεν ματρός αμφότεροι."
(Πίνδαρος, "Νέμεα", Ωδή 6η)

Κατά την πάροδο των χιλιετιών, η εθνική συνείδηση άλλοτε
εντεινόταν (κυρίως σε περιόδους όπου το Έθνος εβρίσκετο εν κινδύνω)
και άλλοτε ατονούσε, χωρίς όμως να παύσει ποτέ να υφίσταται.

Έτσι, επί Περσικών Πολέμων, οι Αθηναίοι λέγουν προς τους
Λακεδαιμονίους (Ηροδότου "Ιστορίαι", βιβλ. 8, 144, 14-17):
"αύτις δε το Ελληνικόν, εόν όμαιμόν τε και ομόγλωσσον και θεών
ιδρύματά τε κοινά και θυσίαι ήθεά τε ομότροπα, των προδότας γενέσθαι
Αθηναίους ουκ αν ευ έχοι."

Η συνειδητοποίηση αυτή του Ελληνικού "τρόπου", οι αξίες και τα ήθη,
οδηγούν σε τέτοια άνθηση της Παιδείας, ώστε ο Ισοκράτης να θεωρήσει
την Παιδεία αυτή ως το μέγα κριτήριο της Ελληνικότητος
("Πανηγυρικός", 50):
"Τοσούτον δ' απολέλοιπεν η πόλις ημών περί το φρονείν και λέγειν
τους άλλους ανθρώπους, ώσθ' οι ταύτης μαθηταί των άλλων διδάσκαλοι
γεγόνασι και το των Ελλήνων όνομα πεποίηκε μηκέτι του γένους αλλά
της διανοίας δοκείν είναι, και μάλλον Έλληνας καλείσθαι τους της
παιδεύσεως της ημετέρας ή τους της κοινής φύσεως μετέχοντας."

Φθάνουμε στον Ευσέβιο, επίσκοπο Καισαρείας (επί Μεγάλου
Κωνσταντίνου) ο οποίος γράφει ("Ευαγγελική Προπαρασκευή", βιβλ. 8,
κεφ. 14, παραγρ. 66, στιχ. 6-8):
"Μόνη γαρ η Ελλάς αψευδώς ανθρωπογονεί, "φυτόν ουράνιον" και
βλάστημα θείον ηκριβωμένον, λογισμόν αποτίκτουσα οικειούμενον
επιστήμηι."

Ο Ελληνικός αυτός Πολιτισμός, όπως έχει εξελιχθεί, εκφράζοντας
πάντοτε τις αιώνιες Ελληνικές Αξίες, είναι το βασικό συστατικό της
συνείδησης και ιδεολογίας της Αυτοκρατορίας. Της οποίας ο λαός είναι
ο "περιούσιος". Συνιστά ο λαός της Αυτοκρατορίας, βάσει αυτής της
ιδεολογίας, ένα έθνος; Δεν παύει μάλλον η Αυτοκρατορία να είναι
πολυεθνική, με περιούσιον όμως εν αυτή έθνος το Ελληνικό και
τον πολιτισμό του κυρίαρχο.

Και πολύ γρήγορα η Αυτοκρατορία ταυτίζεται απολύτως με το
Ελληνικό Έθνος, ενώ και η συναίσθηση της καταγωγής γίνεται πια
απόλυτα ξεκάθαρη και έντονη.
Η συνειδητοποίηση αυτή του Ελληνισμού έχει τις βάσεις
της αρκετούς αιώνες πριν τον... 18ο αι. Γίνεται ιδιαίτερα έντονη
μετά την σύγκρουση με τους Φράγκους και Λατίνους (867, επί Φωτίου
του Μεγάλου, το πρώτο σχίσμα, 1204, επί Μιχαήλ Κηρουλαρίου, το
οριστικό) και ακόμα περισσότερο τη φραγκική κατάκτηση (1204).

Ο Charles Diehl γράφει: "Σ' αυτή την πόλη (Κων/πολη), η οποία επί
τόσο μακρό διάστημα είχε υποστηρίξει ότι είναι κληρονόμος της ρωμαϊκής
παραδόσεως, είναι σημαντικό να σημειώσει κανείς την καταπληκτική
αναβίωση της μνήμης του ελληνικού παρελθόντος και να παρατηρήσει
τη γένεση ενός ελληνικού πατριωτισμού, ο οποίος είναι έκφραση μιας
από τις ιδέες που οδήγησαν στην ανασύσταση της νέας Ελλάδος το 19ο αι."

Και οι Φράγκοι, όπως μας λέει ο στιχουργός του "Χρονικού του
Μορέως", γνώριζαν ότι οι Βυζαντινοί "από τη Ρώμη απήρασιν το όνομα των
Ρωμαίων" αλλά "Έλληνες είχαν το όνομα, ούτως τους ωνομάζαν."

Ήδη τον 11ο αι. η Άννα Κομνηνή ("Αλεξιάς") χρησιμοποιεί το όνομα
"Έλληνες" ως εθνικό προσδιορισμό του λαού της Αυτοκρατορίας.

Και την ίδια περίπου εποχή, κατά τον Runciman, οι αυτοκράτορες
αρχίζουν να αποκαλούνται και "Βασιλείς των Ελλήνων".

Ο Νικήτας Χωνιάτης ("Ιστορία") τον 12ο αι. χαρακτηρίζει
τους δυτικούς "σκοτεινές φυλές που ανάμεσά τους δεν καταφεύγει
ούτε η χάρις ούτε η μούσα", οι οποίες φυλές μόνο από την
Κωνσταντινούπολη παίρνουν φως.

Ο Αυτοκράτωρ της Νικαίας Ιωάννης Δούκας Βατάτζης γράφει προς τον
πάπα Γρηγόριο Θ' περί της σοφίας η οποία "εν τω γένει των Ελλήνων ημών
βασιλεύει". Υποστηρίζει ότι η μεταφορά της κληρονομιάς του Μεγάλου
Κωνσταντίνου είναι εθνική "εις το ημέτερον γένος" (και δεν ανήκει
επομένως στον Λατίνο, πλέον, αυτοκράτορα της Κωνσταντινουπόλεως).
Ο υιός του Βατάτζη Θεόδωρος Β' Λάσκαρις προβάλλει το όνομα των
Ελλήνων με πραγματικό εθνικιστικό ζήλο ("Χριστιανική Θεολογια", 7):
Δεν τονίζει απλώς ότι "απασών γλωσσών το ελληνικόν υπέρκειται γένος",
αλλά και ότι "Πάσα τοίνυν φιλοσοφία και γνώσις Ελλήνων εύρεμα... Συ
δε, ω Ιταλέ, τίνος ένεκεν εγκαυχά;".

Και ο Γεώργιος Γεμιστός - Πλήθων (15ος αι.):
"Έλληνες γαρ το γένος εσμέν, ως η ημετέρα γλώσσα και παιδεία μαρτυρεί."

Ιδού η "νέα" (ή μάλλον παντοτινή) εθνική συνείδηση του Ελληνισμού.

Επί Επαναστάσεως ο Στρατηγός Μακρυγιάννης λέγει:
"Αυτά τα αγάλματα, όσα τάλιρα και να σας δώσουν, να μην καταδεχτείτε
να φύγουν από την πατρίδα μας. Γι' Αυτά πολεμήσαμε."

Ξέρει τι λέει ο Μακρυγιάννης, και πώς πρέπει να ερμηνεύσουμε τα
λόγια του; είναι χαρακτηριστικά της εθνικής συνειδήσεως των Ελλήνων
και της ιστορικής συνέχειας του Ελληνισμού;

Στην "Ιστορία του Ελληνικού Έθνους", 1975, τ. ΙΑ', σελ. 433,
ο Λ. Βρανούσης , γράφει (ένθερμος θαυμαστής του Νεοελληνικού
Διαφωτισμού, δεν θεωρεί όμως, όπως θα δούμε, τεχνητό κατασκεύασμα
του τελευταίου το Ελληνικό Έθνος):
"Ιστορική συνέχεια και εθνική συνείδηση. Σταθερό υπόβαθρο η
παράδοση. [σ.σ. προ της παιδείας του Διαφωτισμού] Εκτέθηκαν
προηγουμένως οι παράγοντες που συνετέλεσαν στο να διασωθή και να
συγκροτηθή ως "γένος" [σ.σ. επ' αυτού βλέπε και παρακάτω] ό,τι
επέζησε από τον ελληνοβυζαντινό κόσμο μετά τη θεομηνία των οθωμανικών
κατακτήσεων. Αποφασιστικώτατα συνέβαλαν οι πνευματικοί παράγοντες: η
θρησκεία, συνεκτικός δεσμός και προστατευτικό τείχος, η κοινή γλώσσα, ο
χώρος και ο λαός με την ιστορική του συνέχεια, οι πατροπαράδοτοι θεσμοί
και παραδόσεις, η συλλογική μνήμη του κοινού παρελθόντος, η κοινή μοίρα
του παρόντος, οι ίδιες παρήγορες ελπίδες για το μέλλον. Η συνοχή του
Γένους υπάρχει ήδη διαμορφωμένη στο ιδεολογικό του υπόβαθρο: από
τη μια, η βυζαντινή κληρονομιά - η "θεόσδοτη" βασιλεία των "αγίων
αυτοκρατόρων", η "θεοφρούρητη" Εκκλησία, ο "οικουμενικός" πατριάρχης,
ο "περιούσιος λαός" της Ορθοδοξίας -, απροσδιόριστος ίσως μυστικισμός,
αλλά αέναη πάντοτε πηγή μεσσιανικής προσδοκίας, αυτοπεποιθέσεως και
οραματισμών. από την άλλη, οι αρχαίοι προγονοί, η δόξα των αιώνων,
σοφοί και ήρωες, τιμωροί των Ασιατών και κοσμοκράτορες.

Ο υπόδουλος Ελληνισμός είναι ένας κόσμος που γαλουχείται με τους
θρύλους του "μαρμαρωμένου βασιλιά", αναζητεί το "πλήρωμα του χρόνου"
στα χρησμολόγια, ιστορεί στις τοιχογραφίες των εκκλησιών τον Ακάθιστο
με την πολιορκημένη Κωνσταντινούπολη κάτω από τη σκέπη της Υπερμάχου,
ζωγραφίζει όμως και τους "Έλληνες" φιλοσόφους δίπλα στους προφήτες`
ονομάζει "ελληνικά" τα κυκλώπεια τείχη και φαντάζεται τους "Έλληνες"
μυθικούς γίγαντες` ξέρει για κάθε ακρόπολη ή πεδίο μάχης θαυμαστές
ιστορίες που συνέβησαν "στον καιρό των Ελλήνων"` έμαθε να απαντά στις
γοργόνες ότι "ζη ο βασιλιάς Αλέξανδρος"` ρωτάει και ξέρει ποιους
μεγάλους άνδρες έβγαλε ο τόπος του στην αρχαιότητα` μοχθεί να σπουδάσει
τα "ελληνικά" των παλαιών βιβλίων, διότι είναι η γλώσσα του Ευαγγελίου
και των Πατέρων της Εκκλησίας, αλλά και η γλώσσα των σοφών του
προγονών` σκύβει με κατάνυξη στα συναξάρια των νεομαρτύρων, που
τονώνουν την εγκαρτέρηση με την υπόσχεση ουράνιων φωτοστεφάνων, αλλά
παθαίνεται διαβάζοντας τη "φυλλάδα του Μεγαλέξαντρου", τον οποίο
προσμένει να ξαναφανεί, τιμωρός και δικαιοκρίτης.
Στο γόνιμο αυτό έδαφος έριχνε ολοένα και πλουσιώτερο τον σπόρο της η
Παιδεία. [σ.σ. Υπήρχε "γόνιμο έδαφος" επομένως, δεν "χαλκεύθηκε" εκ του
μηδενός η εθνική συνείδηση, απέρρεε από την ίδια τη φύση των πραγμάτων,
τη ζωντανή αίσθηση της ιστορικής συνέχειας του Ελληνισμού.] Η επίγνωση
της προγονικής κληρονομιάς, κάτι σαν συναίσθημα υπέροχης, γίνεται
αυτοπεποίθηση. Από τις μυστικές πηγές των μεσσιανικών προσδοκιών
αναδύεται η πίστη σε κάποια ιστορικά πεπρωμένα. Κανείς δεν αμφιβάλλει
ότι, μετά την εβδομάδα των Παθών, έρχεται η Ανάσταση."

Στην "Ιστορία του Ελληνικού Έθνους", 1975, τ. ΙΑ', σελ. 349, ο
Κ.Θ. Δημαράς επισημαίνει το ρόλο, στα χρόνια της τουρκοκρατίας, της
συνείδησης της ιστορικής συνέχειας του Ελληνισμού. Αναφέρει:
"Ο Γεώργιος Γεμιστός Πληθών διακηρύσσει: "Εσμέν γαρ ουν Έλληνες το
γένος, ως η τε φωνή και η πάτριος Παιδεία μαρτυρεί." Δύο ημέρες πριν
την Άλωση, ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ονομάζει την πόλη "ελπίδα και
χαράν πάντων των Ελλήνων".
Δεν έχουν περάσει εκατό χρόνια από την Άλωση, και ο Αντώνιος
Έπαρχος γράφει το μακρό του αρχαϊκό ποίημα "Θρήνος εις την Ελλάδος
καταστροφήν". Σύγχρονός του είναι ο αρχηγός μισθοφόρων Θωμάς, ο οποίος
προσφωνεί τους συμπατριώτες του που οδηγεί στην μάχη: "Ελλήνων γαρ
εσμέν παίδες, και βαρβάρων σμήνος ου πτοούμεθα.""
Παρακάτω αναφέρεται στον σπουδαίο Φαναριώτη λόγιο Δ. Καταρτζή, ένα
πνεύμα ικανό να αντιλαμβάνεται τα μηνύματα των νέων καιρών, χωρίς
όμως να αποκόπτεται καθόλου από την παλαιά Φαναριώτικη παράδοση. Έτσι
ο Καταρτζής το 1783 εξακολουθεί να προτιμά το όνομα "Ρωμιός" αντί του
"Έλλην", καθώς, λέει, "όξ' απ' τους σπουδαίους μας οπού είπα, όλο
το έθνος μας τώρα, όταν λεν Έλληνα, νοούνε ειδωλολάτρη. Πως είχαμε
προγονούς τους Έλληνες τιμή μεγαλωτάτη, χωρίς να πρετεντέρουμε
τ' όνομα". επισημαίνει όμως:
"Αφ' ου ένας Ρωμηός συλλογιστή μια φορά πως κατάγεται από τον
Περικλέα, Θεμιστοκλέα και άλλους παρόμοιους Έλληνες, ή απ' τους
συγγενείς του Θεοδοσίου, του Βελισαρίου, του Ναρσή, του Βουλγαροκτόνου,
του Τζιμισκή, κ' άλλων τόσων μεγάλων Ρωμαίων, ή έλκει το γένος του
από κανέναν άγιο, ή από κανέναν του συγγενή, πώς να μην αγαπά τους
απογόνους εκείνων κ' αυτωνών των μεγάλων ανθρώπων; Πώς να μην τό 'χη
χαρά του να δυστυχή σε τέτοια πολιτική κοινωνία που συναπαρτίζουν
αυτοί; Πώς να μην πονή αιωνίως το έδαφος που τους ανάθρεψ' εκείνους
κ' αυτουνούς; Και τραβώντας ασμένως τον δούλειο του ζυγό, πώς να μη
βρέχη με δάκρυα τον τόπο που έβαψαν με το αίμα τους, εκείνοι για δόξα,
κ' αυτοί για τη σωτηρία τους;
Όντας λοιπόν κ' εμείς οπωσούν ένα έθνος, κ' έχοντας πατρίδα φίλον
έδαφος..."
(Βλ. και σελ. 443)

Το κατά καιρούς κατηγορηθέν Πατριαρχειο λέγει, επι τουρκοκρατίας,
στον διεξαχθέντα διάλογο με τους Βρετανούς προτεστάντες:
"...πάλαι μεν Ελλήνων, νυν δε Γραικών και Νέων Ρωμαίων δια την
Νέαν Ρώμην καλουμένων..."
Δηλ. οι Ρωμαίοι-Ρωμιοί-"Νέοι Ρωμαίοι" απόγονοι και συνέχεια των
"πάλαι καλουμένων Ελλήνων", καλούμενοι σήμερα ούτως εκ της Νέας Ρώμης,
όχι της Πρεσβυτέρας, δηλωτικό επομένως το όνομα της εξελληνίσεως της
Ρώμης, της νίκης της Ελλάδος, και όχι της εκλατινίσεως της Ελλάδος,
της νίκης της Ρώμης, και άρα κάθε άλλο παρά μειωτικό.

Ο Κοραής θα γράψει: "Η ματαιότης δ' αύτη (ότι κατάγονται από τους
αρχαίους Έλληνες), η διάφορα της θρησκείας και των ηθών [...], ταύτα
συνετέλεσαν ώστε μέγα μέρος του Έθνους να θεωρεί εαυτό πάντοτε
αιχμάλωτον, ουδέποτε δε ως δούλον." ενώ ο G.P. Henderson επισημαίνει
ότι "σε όλο το 17ο, το 18ο και στις αρχές του 19ου αι., οι Έλληνες
διετήρησαν το συναίσθημα της μοναδικότητός τους, και το γεγονός αυτό
είναι ο πιο θεμελιακός απ' όλους τους παράγοντες που έκαναν δυνατή την
πνευματική τους αναγέννηση, η οποία προηγήθηκε της πολιτικής αναστάσεως
της νέας Ελλάδος."
Παρατηρώντας την συνείδηση αυτή, στα χρόνια της τουρκοκρατίας,
της ιστορικής συνέχειας και της μοναδικότητος του Ελληνισμού, ο
Κ. Παπαρρηγόπουλος θα γράψει ότι "το έθνος του 1821 ήταν το ίδιο και
απαράλλαχτο με το έθνος του 1453".

Λέγει ο Κολοκοτρώνης στον Στρατηγό Hamilton:
"Εμείς, καπετάν Άμιλτον, δεν εκάμαμε ποτέ συμβιβασμό με τους
Τούρκους. Άλλους έκοψαν, άλλους σκλάβωσαν με το σπαθί και άλλοι, καθώς
εμείς, ζήσαμε ελεύθεροι από γενεά σε γενεά. Ο βασιλιάς μας εσκοτώθη,
δεν έκαμε καμμιά συνθήκη με τους Τούρκους. Η φρουρά του είχε παντοτεινό
πόλεμο με τους Τούρκους και δύο φρούρια ήσαν ανυπόταχτα. Η φρουρά του
είναι οι κλέφτες και τα φρούρια η Μάνη, το Σούλι και τα βουνά."

"Νεώτερο τεχνητό κατασκεύασμα" λοιπόν το Ελληνικόν Έθνος,
η' αιώνιος, πάντοτε ζωντανός και ακμαίος, οργανισμός, φορεύς αξιών
και δημιουργός πολιτισμού;

Φειδίας Ν. Μπουρλάς